<p>“ZuRaYa” Global Medical Marketing & Strategy şirkətinin təşkilatçılığı ilə baş tutan tədbir Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himninin səsləndirilməsi ilə başlayıb.</p>
<p>Daha sonra “ZuRaYa” Global Medical Marketing & Strategy şirkətinin rəhbəri, tibbi marketoloq Zülfiyyə Əliyevanın çıxışı ilə konfransın rəsmi açılışı elan olunub.</p>
<p>Zülfiyyə Əliyeva çıxışında qadınların sağlamlıq sahəsində maarifləndirilməsinin əhəmiyyətinə toxunaraq bildirib ki, sağlamlıq haqqında düzgün biliklərin erkən yaşlardan formalaşması həm fərdin, həm də gələcək nəslin sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynayır. O vurğulayıb ki, qadınların tibbi maarifləndirilməsi onların gələcəkdə sağlam ailə təməlinin qurulmasına da töhfə verir.</p>
<p>“Bir qadının sağlamlığı cəmiyyətin sağlamlığı deməkdir!” fikrini əsas mesaj kimi diqqətə çatdıran Zülfiyyə Əliyeva xanımları öz sağlamlıqlarına məsuliyyətlə yanaşmağa, mütəmadi müayinələrdən keçməyə və sağlam həyat tərzini prioritet seçməyə çağırıb.</p>
<p>Konfransda müxtəlif tibb sahələrini təmsil edən mütəxəssislər, səhiyyə nümayəndələri və iştirakçılar bir araya gəliblər. Tədbirin əsas məqsədi süd vəzi patologiyalarının diaqnostikası və müalicəsində müasir yanaşmaların müzakirəsi, tibbi bilik və təcrübə mübadiləsinin aparılması olub.</p>
<p>Konfransda onkoloq-cərrah-mammoloq Dr. Latifə Məhərrəmova, pediatr Dr. Müsənbər Səfərova, ümumi cərrah Dr. Abbas İmanov, onkoginekoloq Dr. Aygün Osmanova, radioloq Dr. Vüsalə Məhərrəmova və onkodietoloq Nəzrin Kərimli çıxış ediblər.</p>
<p>Çıxışlarda süd vəzi xəstəliklərinin erkən aşkarlanması, müasir diaqnostika üsulları, müalicə strategiyaları, profilaktik yanaşmalar və xəstələrə kompleks tibbi dəstəyin əhəmiyyəti diqqətə çatdırılıb.</p>
<p>Tədbir çərçivəsində qadın sağlamlığının qorunması, tibbi maarifləndirmənin gücləndirilməsi və müxtəlif ixtisas sahələri arasında əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinin vacibliyi vurğulanıb.</p>
<p>Tədbirin sonunda iştirakçılar Çəhrayı Oktyabrın simvolu olan çəhrayı şarları havaya buraxaraq qadın sağlamlığına dəstək və həmrəylik mesajı veriblər.</p>
<p>Qeyd edək ki, konfrans “ZuRaYa” Global Medical Marketing & Strategy şirkətinin rəhbəri, tibbi marketoloq Zülfiyyə Əliyevanın təşəbbüsü ilə təşkil olunub.</p>
<p><img alt="" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/11/WhatsApp-Imageee-2026-11-03-at-10.15.24-300x200.jpeg" style="height:200px; width:300px" /><img alt="" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/11/WhatsApp-Image-2026-11-v03-at-10.15.23-300x200.jpeg" style="height:200px; width:300px" /></p>
<p><img alt="" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/11/WhatsApp-Image-20ddd26-11-03-at-10.15.24-300x200.jpeg" style="height:200px; width:300px" /> <img alt="" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/11/WhatsApp-Image-2026-11-03-annt-10.15.23-200x300.jpeg" style="height:300px; width:200px" /> <img alt="" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/11/WhatsApp-Image-2026-11-03-at-10.1rr5.24-300x200.jpeg" style="height:200px; width:300px" /> <img alt="" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/11/WhatsApp-Image-2026-11-03-at-10.15.2uu4-300x200.jpeg" style="height:200px; width:300px" /> <img alt="" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/11/WhatsApp-Image-2026-11-03-at-10.15.23-300x200.jpeg" style="height:200px; width:300px" /> <img alt="" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/11/WhzzatsApp-Image-2026-11-03-at-10.15.23-200x300.jpeg" style="height:300px; width:200px" /></p>
]]><p>Özdağ verdiyi açıqlamada son dövrlərdə Türkiyə ilə Azərbaycan arasına nifaq salınmasına yönəlmiş cəhdlərdəndanışaraq, bu gərginliyə səbəb olan ilk əlamətlər ortaya çıxan andan etibarən, təxminən bir aydır ki, ictimaiyyəti buməsələ ilə bağlı məlumatlandırdığını, xəbərdar etdiyini və atılması zəruri olan addımlarla bağlı, eyni zamanda Türkdünyasının təəssübkeşi kimi öz qiymətləndirmələrini bölüşdüyünü bildirib.</p>
<p><strong>Özdağ fikirlərini belə ifadə edib:</strong></p>
<p>“Əgər xəbərdarlıqlarım vaxtında nəzərə alınsaydı və lazımi addımlar atılsaydı, vəziyyətin bu həddə çatmasının qarşısınıalmaq mümkün olardı və Azərbaycan Prezidenti iştirak etmədən Türk Dünyası Zirvəsinin keçirilməsi vəziyyəti iləüzləşməzdik. Lakin yol verilmiş səhvləri düzəltmək üçün hələ də gec deyil. Azərbaycanda 29 Oktyabrın böyük coşqu iləqeyd edilməsi və Azərbaycan Prezidentinin Respublika Günü münasibətilə ünvanladığı təbrik mesajında Türkiyə-Azərbaycan strateji tərəfdaşlığına güclü vurğu etməsi Azərbaycan rəhbərliyinin Türkiyəyə qarşı narazı olmadığını vədialoqa açıq olduğunu göstərir.</p>
<p>Eyni zamanda, Türk Dövlətləri Təşkilatının Zirvə görüşündə Prezident Ərdoğanın Azərbaycanın xarici işlər naziriCeyhun Bayramova göstərdiyi xüsusi diqqət və verdiyi səmimi mesajlar da yerində idi. Xüsusilə Prezident Ərdoğanın“Türk dünyasının ailə fotosunda ayrılığa yer yoxdur. Əzəldən-əbədə qədər qardaşıq” sözləri doğru və mənalı mesajdır.</p>
<p>Onsuz da Türkiyə ilə Azərbaycan arasında qalıcı bir problemin olması da düşünülə bilməz. Mövcud siyasi şəraitdənqaynaqlanan bəzi məsələlər, yanlış anlaşılmalar və fanatik şəxslərin açıqlamaları müvəqqətidir, onların təsiri çox çəkməz.</p>
<p><strong>“AZƏRBAYCANIN QARDAŞIMIZ OLDUĞU QƏDƏR MÜSTƏQİLDÖVLƏT OLDUĞU DA DƏRK EDİLMƏLİDİR”</strong></p>
<p>Türkiyə-Azərbaycan münasibətlərində gec-tez sağlam düşüncə və qardaşlıq qalib gələcək. Lakin bunun baş verməsi üçün,əlbəttə, heç birimizin unutmamalı və dərs çıxarmalı olduğu bəzi mühüm məqamlar var.</p>
<p>Birincisi, Azərbaycanın qardaş ölkə olduğu qədər müstəqil dövlət olduğu da dərk edilməlidir. Azərbaycan öz daxiliişlərini özünün uyğun bildiyi şəkildə tənzimləyir. Xarici əlaqələrində də öz maraqları istiqamətində istədiyi dövlətləəməkdaşlıq etmək onun ən təbii haqqıdır. Biz Azərbaycanın dəyərini üçüncü bir ölkə ilə münasibətlərinə görə müəyyənetmirik. Əksinə, üçüncü ölkələrin dəyərini Azərbaycanla münasibətlərinə görə müəyyən edirik.</p>
<p>İkincisi, Qarabağ Zəfəri Azərbaycan xalqının və ordusunun qələbəsidir. Qarabağ müharibəsini əvvəldən axıra qədəryaxından izləmiş biri kimi bildirmək istəyirəm ki, Azərbaycan əsgərinin bu müharibədə göstərdiyi cəsarət və qəhrəmanlıqyaxın dövrün dünya hərb tarixinə damğa vuracaq səviyyədədir. Xüsusilə sıldırım dağlarla əhatə olunmuş Şuşanın azadedilməsi filmlərə mövzu olmağa layiq dastansı qəhrəmanlıq hekayəsidir.</p>
<p><strong>“TÜRK RESPUBLİKALARI İLƏ BAĞLIQİYMƏTLƏNDİRMƏLƏRİMİZİ DƏ DƏYİŞMƏLİYİK”</strong></p>
<p>AK Parti iqtidarı 24 illik hakimiyyəti dövründə ən doğru qərarlarından birini verərək Qarabağ müharibəsindəAzərbaycana güclü dəstək göstərib. Mən bu barədə indiyədək həmişə müsbət fikirlər bildirmişəm. Əslində, bu, həm milli,həm də siyasi baxımdan onsuz da atılmalı olan addım idi.</p>
<p>Deməli, bu qələbədə bizim də payımız varsa, bu, bizim üçün yalnız qürur mənbəyidir. Nitekim Azərbaycan xalqı vərəhbərliyi də qələbənin qürurunu bizimlə səxavətlə bölüşüb. Qələbə tədbirlərində Azərbaycan bayrağı ilə yanaşı, Türkiyəbayrağı da dalğalandırılıb.</p>
<p>Qələbədən sonra Azərbaycan 10 noyabrda keçirilməsi nəzərdə tutulan Zəfər Bayramının tarixini “Atatürkün vəfatınınildönümündə bayram qeyd edilməz” deyərək 8 noyabra dəyişib, Prezident Ərdoğanı da fəxri qonaq kimi ən hörmətliyerdə qəbul edib. Bütün bunlar Azərbaycan xalqının və rəhbərliyinin qələbənin əldə olunmasında göstərdiyimiz dəstəyənə qədər minnətdar olduğunun göstəricisidir.</p>
<p>Bundan artığını istəmək nə doğru, nə də ədalətlidir.</p>
<p>Üçüncüsü, həm Azərbaycan, həm də digər Türk respublikaları ilə bağlı qiymətləndirmələrimizi dəyişməliyik. Türkiyədəbu mövzuda aparılan müzakirələr təəssüf ki, əksər hallarda qardaşlıq və pafoslu vətənpərvərlik ritorikası səviyyəsindəqalır.</p>
<p><strong>“TÜRK RESPUBLİKALARININ GEOSİYASİ REALLIĞIBİZİMKİNDƏN FƏRQLİDİR”</strong></p>
<p>Azərbaycanın və digər Türk respublikalarının tarixini, siyasi sistemlərini, ictimai quruluşlarını, geosiyasi mövqelərini vəehtiyaclarını bilmədən, bunları nəzərə almadan aparılan pafoslu müzakirələr bizi reallıqdan uzaqlaşdıra bilər.</p>
<p>Hər bir Türk respublikasının geosiyasi reallığı bizimkindən fərqlidir. Dost və düşmən anlayışları, təhdid qavrayışları vəəməkdaşlıq ehtiyacları bir-birindən fərqlənir. Bunların heç biri ilə bağlı “Sən niyə bu ölkə ilə əməkdaşlıq edirsən və yaetmirsən?” demək haqqına sahib deyilik.</p>
<p>Dördüncüsü, Azərbaycan da daxil olmaqla, bütün Türk respublikaları müstəqilliklərinə, suverenliklərinə və milliqürurlarına bizim qədər bağlıdırlar. Çünki onlar da türkdürlər. Bu səbəbdən Türk respublikalarına münasibətimizdə sevgivə qardaşlıq duyğuları ilə yanaşı, hörmət və anlayış hisslərinə də yer verməliyik.</p>
<p>Eyni zamanda, xarici siyasətin yalnız emosiyalar əsasında deyil, rasional yanaşma və qarşılıqlı maraqlar əsasında idarəedilməli olduğunu da dərk etməliyik.</p>
<p>Beşincisi, Azərbaycan və Türkiyə yalnız eyni soydan gələn iki ölkə deyil. Eyni zamanda, geosiyasi baxımdan bir-birinitamamlayan, uzunmüddətli ortaq maraqlara malik iki dövlətdir. Bu səbəbdən Azərbaycanla münasibətlərimizinpozulmasına çalışanlar, Türkiyənin də geosiyasi baxımdan zəifləməsinə çalışırlar deməkdir.</p>
<p>Azərbaycan haqqında mənfi düşünən birinin Türkiyə haqqında müsbət düşünməsi mümkün deyil. Sosial şəbəkələrdəAzərbaycan əleyhinə danışan və yazan şəxslərin hesablarına daxil olub paylaşımlarına baxın. Bu şəxslərin Türkiyə,Cümhuriyyət və Atatürk haqqında bircə müsbət paylaşımına belə rast gəlməzsiniz.</p>
<p><strong>“BİR İNSANIN ŞKTC-YƏ VƏ TÜRK RESPUBLİKALARINAMÜNASİBƏTİ BİR LAK MUS KAĞIZIDIR”</strong></p>
<p>Azərbaycanla aramıza salınmaq istənilən nifaqın aradan qaldırılması mümkündür və hətta heç də çətin deyil. Bunun üçünPrezident Ərdoğan və Prezident Əliyev tərəfindən atılacaq bir neçə addım kifayət edəcək.</p>
<p>İlk növbədə, iki qardaş ölkə arasında nifaq salan şəxslərə və sosial media hesablarına qarşı qanunvericiliyin nəzərdətutduğu hüquqi tədbirlər görülməlidir.</p>
<p>Hər iki ölkənin rəhbərliyindən və parlamentlərindən qardaşlığımızı və strateji tərəfdaşlıq münasibətlərimizi vurğulayansəmimi mesajların verilməsi aradakı incikliyin aradan qaldırılmasına töhfə verəcək.</p>
<p>Son olaraq, Prezident Ərdoğanın noyabrın 8-də Bakıda keçiriləcək Zəfər Bayramı tədbirlərində iştirak etmək üçünAzərbaycana səfər etməsi, ölkəmizə dəstəyimizi və strateji müttəfiqliyimizə sadiqliyimizi vurğulaması böyük fayda verər.</p>
<p>“Azərbaycanın dünyada yeganə həqiqi ailəsi Türk dünyasıdır” deyən Prezident Əliyevin Prezident Ərdoğanı ZəfərBayramı tədbirlərinə dəvət edəcəyinə inanıram.</p>
<p>Əziz vətəndaşlarım, bunu heç vaxt unutmayın: bir insanın Azərbaycana, Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinə (ŞKTC) vəTürk respublikalarına münasibəti bir lakmus kağızıdır. Bunlar haqqında pis danışan şəxs Türkiyənin və Türk millətinindostu ola bilməz.<br /> Azərbaycan bizim can qardaşımızdır və əbədi olaraq belə qalacaq”.</p>
<p><strong>Ankaheber.net</strong></p>
]]><p>Oman Sultanı Heysəm bin Tariq Al Səid Çinlə ticarət və investisiya sahələrində preferensial saziş imzalamaqda maraqlı olduğunu bildirib.</p>
<p>AZƏRTAC Oman Xəbər Agentliyinə istinadla xəbər verir ki, bu fikri Oman Sultanı Pekində Çin Xalq Respublikasının Sədri Si Cinpinlə görüşündə irəli sürüb.</p>
<p>Sultan Heysəm bin Tariq Al Səid vurğulayıb ki, Oman bu sazişin ticarət və investisiya sahəsində yeni imkanlar açacağına, iki ölkə arasında iqtisadi və investisiya əlaqələrinin genişlənməsinə töhfə verəcəyinə əmindir.</p>
<p>O, həmçinin Omanın Çinlə ticarət dövriyyəsini artırmaq və birgə investisiya fondları vasitəsilə bərpaolunan enerji, süni intellekt, rəqəmsal texnologiyalar, kosmos və müdafiə sənayesi sahələrində layihələr həyata keçirmək niyyətində olduğunu vurğulayıb.</p>
<p>Heysəm bin Tariq Al Səid qeyd edib ki, Çin Omanın birinci ticarət tərəfdaşıdır. Ötən illər ərzində Çin şirkətlərinin Omandakı birbaşa investisiyalarının həcmi 33 milyard yuanı ötüb.</p>
<p>Xatırladaq ki, Oman Sultanının Çinə bazar günü başlanan ikigünlük səfəri ölkələr arasında1978-ci ildə diplomatik əlaqələrin qurulmasından bəri ilk səfərdir.</p>
]]><p>Noyabrın 1-də Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında Bakı Beynəlxalq İncəsənət Festivalı (BIAF-2026) çərçivəsində “Zikra: xatirələr gecəsi” tamaşası nümayiş olunub.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva və ailə üzvləri tamaşaya baxıblar.</p>
<p>Səudiyyə Ərəbistanının Əl-Ula şəhərində yerləşən və müasir incəsənətə həsr olunmuş beynəlxalq mədəniyyət məkanı “Wadi AlFann”ın sifarişi ilə hazırlanan “Zikra: xatirələr gecəsi” tamaşası çoxsaylı mükafatlara layiq görülmüş rejissor və xoreoqraf Əkrəm Xanın ən son yaradıcılıq işidir.</p>
<p>Müasir rəqs və klassik hind rəqsinin özünəməxsus hərəkət dilini bir araya gətirən Əkrəm Xan bu layihədə vizual rejissor Mənal Əl-Dovayan ilə əməkdaşlıq edib.</p>
<p>Tamaşada qadınlar bir gecəlik bir araya gələrək özlərindən əvvəl yaşamış insanların ruhlarını oyatmağa çalışırlar. Müqəddəs mərasim və ortaq xatirələrin yada salınması vasitəsilə onlar zamanın sərhədlərini aşaraq keçmişlə bu günü birləşdirir, mənəvi yenilənmə aktını gerçəkləşdirirlər.</p>
<p>Tamaşanın orijinal musiqisi hindəsilli amerikalı müğənni və bəstəkar Aditya Prakaş tərəfindən bəstələnib.</p>
<p>Tamaşanın vizual dünyası “Wadi AlFann”ın rəssamı Mənal Əl-Dovayan tərəfindən yaradılıb. O, 60-cı Venesiya Biennalesində Səudiyyə Ərəbistanı pavilyonunda nümayiş etdirilən irimiqyaslı multimedia instalyasiyası ilə tanınır.</p>
<p>“Zikra” layihəsində rəssam ənənəvi sənətkarlıq nümunələrini müasir formalarla birləşdirib. Təbii boyalar səhranın rəng çalarlarını əks etdirir, Əl-Ulanın irsindən qaynaqlanan həndəsi naxışlar isə hər bir obrazın rolunu və simvolik mənasını vurğulayır.</p>
<p>Qeyd edək ki, səhnə əsəri Əl-Ulanın qədim miflərindən və möhtəşəm təbiət mənzərələrindən ilhamlanaraq hazırlanıb. Tamaşanın məkan üçün xüsusi olaraq yaradılmış dünya premyerası 2025-ci ilin yanvarında nümayiş etdirilib.</p>
]]><p>İran ABŞ-nin digər variantlarla müqayisədə diplomatiyaya üstünlük verəcəyinə ümid edir, lakin mümkün digər ssenarilərə də hazırdır.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi dövlət televiziyasına açıqlamasında bildirib.</p>
<p>Nazirin sözlərinə görə, Tehran diplomatik həll üçün səylərini davam etdirir. Bununla yanaşı, İranın silahlı qüvvələri əvvəlki iki müharibə ilə müqayisədə daha güclüdür və ölkə həm danışıqlara, həm də müdafiəyə hazırdır.</p>
<p>Əraqçi əlavə edib ki, İranın Ali Rəhbərinin son mesajı ölkənin mövqeyini və silahlı qüvvələrin qarşıya qoyulan vəzifələrini aydın şəkildə ortaya qoyub.</p>
]]><p>ABŞ Prezidenti Donald Tramp ölkəsinin Rusiya və Çinlə bağlı kəşfiyyat məlumatları topladığını bildirib.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, Tramp bu barədə Ayova ştatında Respublikaçılar Partiyasının tərəfdarları qarşısında çıxışı zamanı danışıb.</p>
<p>Amerika lideri Rusiya və Çinin də ABŞ haqqında kəşfiyyat məlumatları topladığını, lakin bunun narahatlıq doğurmadığını qeyd edib. O, ABŞ-nin bu sahədə rəqiblərindən daha effektiv fəaliyyət göstərdiyini iddia edib.</p>
<p>Tramp hansı kəşfiyyat məlumatlarını nəzərdə tutduğunu və bu məsələni kiminlə müzakirə etdiyini açıqlamayıb.</p>
]]><p>Bolqarıstanın müvəqqəti Prezidenti İliana Yotova prezident seçkilərinin ikinci turunda səslərin 57,6 faizini toplayaraq qalib gəlib.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə ölkənin Mərkəzi Seçki Komissiyası bülletenlərin 99,68 faizinin hesablanmasından sonra məlumat yayıb.</p>
<p>Yotova və vitse-prezidentliyə namizəd Kiril Valçev rəqibləri Andrey Gyurov və Georgi Kandevi qabaqlayıblar. Sonuncular səslərin 39,3 faizini əldə ediblər.</p>
<p>Məğlubiyyətini etiraf edən Andrey Gyurov qalibləri təbrik edib.</p>
<p>Beləliklə, İliana Yotova Bolqarıstan tarixində seçkilər yolu ilə dövlət başçısı seçilən ilk qadın olub.</p>
]]><p>Hindistanın Andhra Pradeş ştatında yaxınlaşan “Murasu” siklonu səbəbindən təxminən 30 min nəfərin təxliyəsi nəzərdə tutulur.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə ştatın Fəlakətlərin İdarə Olunması Departamenti məlumat yayıb.</p>
<p>Hindistan Meteorologiya Departamenti güclü yağış və külək təhlükəsi ilə əlaqədar ştatın sahil ərazilərində qırmızı xəbərdarlıq elan edib. Siklonun noyabrın 3-də gecə saatlarında sahilə çatacağı gözlənilir.</p>
<p>Təbii fəlakətin Tamil Nadu və Odişa ştatlarına da təsir edəcəyi bildirilir. Hindistanın Milli Fəlakətlərə Qarşı Mübarizə Qüvvələri yüksək hazırlıq vəziyyətinə gətirilib, bəzi şəhərlərdə məktəblərin fəaliyyəti dayandırılıb.</p>
]]><p>İki divizionda keçmiş UFC çempionu, irlandiyalı döyüşçü Konor Makqreqor növbəti döyüşündən sonra karyerasını başa vurmağı planlaşdırır.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, idmançı bu barədə sosial şəbəkə hesabında paylaşım edib.</p>
<p>Makqreqor növbəti döyüşünün onun üçün sonuncu olacağını bildirərək bu qarşılaşmada rekord göstəricilərə nail olmaq istədiyini qeyd edib.</p>
<p>Otuz səkkiz yaşlı döyüşçünün hesabında qarışıq döyüş sənətləri üzrə 22 qələbə və 7 məğlubiyyət var. O, daha əvvəl UFC-nin yüngül və yarımorta çəki dərəcələrində çempion olub.</p>
<p>Qeyd edək ki, Makqreqorun son döyüşü 2021-ci ilin iyulunda amerikalı Dastin Puaryeyə qarşı keçirilib. Həmin qarşılaşmada irlandiyalı idmançı ayağından aldığı zədə səbəbindən mübarizəni davam etdirə bilməyib.</p>
]]><p><img alt="" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/869873766_1504339808483146_1589020711162869955_n-600x450.jpg" style="height:450px; width:600px" /> <img alt="" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/876136773_1504339705149823_4026357089591459203_n-600x357.jpg" style="height:357px; width:600px" /> <img alt="" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/876879797_1504339981816462_5010974247249797919_n-600x564.jpg" style="height:564px; width:600px" /> <img alt="" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/877221515_1504339905149803_6020038102583511054_n-600x420.jpg" style="height:420px; width:600px" /></p>
]]><p style="text-align:justify">Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanın uzun illər ərzində Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin sülh yolu ilə həlli üçün danışıqlarda iştirak etdiyini, lakin bu prosesin nəticə vermədiyini vurğuladı. Onun fikrincə, münaqişənin uzanması və BMT Təhlükəsizlik Şurasının müvafiq qətnamələrinin icra olunmaması beynəlxalq sistemdə ciddi problemlərin mövcudluğunu göstərirdi. 1993-cü ildə qəbul edilmiş və Ermənistan qoşunlarının Azərbaycan ərazilərindən çıxarılmasını tələb edən Təhlükəsizlik Şurasının dörd qətnaməsinin uzun müddət icra edilməməsi beynəlxalq qərarların effektivliyi məsələsini yenidən gündəmə gətirir. Prezident bu təcrübədən çıxış edərək beynəlxalq təşkilatların qərarlarının icrasını təmin edən real mexanizmlərin yaradılmasının vacibliyini qeyd etdi. Beynəlxalq münasibətlər sistemində hüquqi normaların mövcudluğu qədər onların ardıcıl tətbiqi də əhəmiyyətlidir. Qərarların icrası siyasi maraqlardan və dövlətlərin gücündən asılı vəziyyətə düşdükdə beynəlxalq hüquqa inam zəifləyir. Bu isə yalnız konkret münaqişələrə deyil, bütövlükdə beynəlxalq təhlükəsizlik sisteminə mənfi təsir göstərir. Azərbaycanın mövqeyinə görə, beynəlxalq hüququn prinsipləri bütün dövlətlərə eyni qaydada tətbiq olunmalıdır. Ərazi bütövlüyü, suverenlik və dövlətlərin daxili işlərinə qarışmamaq prinsipləri selektiv yanaşma predmetinə çevrilməməlidir.</p>
<p style="text-align:justify"> 2020-ci ildə baş vermiş İkinci Qarabağ müharibəsi və 2023-cü ildə həyata keçirilmiş antiterror əməliyyatı Azərbaycan ərazilərində uzun illər davam edən işğala son qoyulması ilə nəticələndi. Prezident İlham Əliyev çıxışında bu hadisələri Azərbaycanın özünümüdafiə hüququndan istifadə etməsi və ərazi bütövlüyünü bərpa etməsi kontekstində təqdim etdi. Dövlət başçısının vurğuladığı digər mühüm məqam hərbi mərhələdən sonra sülh gündəliyinin irəli sürülməsidir. Azərbaycanın Ermənistanla sülh sazişi təşəbbüsü və 2025-ci ilin avqustunda Vaşinqtonda sənəd layihəsinin paraflanması regional münasibətlərin yeni mərhələyə keçidi baxımından əhəmiyyətli hadisələr kimi qiymətləndirildi. Burada diqqət çəkən əsas məqam müharibənin başa çatdırılması ilə sülhün qurulmasının fərqli proseslər olmasıdır. Hərbi qarşıdurmanın dayandırılması müəyyən siyasi və hüquqi nəticələr yaratsa da, davamlı sülhün təmin edilməsi üçün qarşılıqlı öhdəliklərin yerinə yetirilməsi, etimadın möhkəmləndirilməsi və əməkdaşlıq imkanlarının genişləndirilməsi tələb olunur.</p>
<p style="text-align:justify">Prezident İlham Əliyev müharibəyə başlamağın asan, onu bitirməyin isə çətin olduğunu vurğulayaraq Azərbaycanın təcrübəsinin digər münaqişələrin həlli baxımından öyrənilə biləcəyini bildirdi. Bu yanaşma münaqişələrin yalnız hərbi nəticələr əsasında deyil, onların siyasi səbəbləri və müharibədən sonrakı münasibətlərin qurulması kontekstində də qiymətləndirilməsinin vacibliyini göstərir. Cənubi Qafqaz üçün əsas məsələ əldə edilmiş nəticələrin uzunmüddətli sülhə çevrilməsidir. Bunun üçün sərhədlərin toxunulmazlığına hörmət, kommunikasiya əlaqələrinin inkişafı, iqtisadi əməkdaşlıq və region dövlətləri arasında proqnozlaşdırıla bilən münasibətlərin formalaşması mühüm əhəmiyyət daşıyır.</p>
<p style="text-align:justify"> Prezidentin çıxışında xüsusi yer tutan mövzulardan biri ikili standartlar siyasətinə münasibət idi. Dövlət başçısı Azərbaycanın uzun illər ərzində üzləşdiyi işğal və onun humanitar nəticələri fonunda beynəlxalq reaksiyaların yetərli olmadığını vurğuladı. Azərbaycanın təqdim etdiyi mövqeyə görə, beynəlxalq hüquq normalarının pozulmasına münasibətdə fərqli yanaşmaların tətbiqi ədalət prinsipinə ziddir. Bir dövlətin ərazi bütövlüyünə dəstək verildiyi halda, başqa bir dövlətin oxşar hüquqlarının lazımi səviyyədə müdafiə olunmaması beynəlxalq münasibətlərdə etimad problemini dərinləşdirir. İkili standartlar yalnız münaqişələrə münasibətdə deyil, dövlətlərin daxili siyasi seçimlərinə və inkişaf modellərinə yanaşmada da özünü göstərə bilər. Müstəqil dövlətlərin siyasi qərarlarına, milli prioritetlərinə və həyat tərzinə hörmət beynəlxalq münasibətlərin əsas prinsiplərindən biri olmalıdır. Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin mesajı suveren bərabərlik və qarşılıqlı hörmət anlayışlarının əhəmiyyətini önə çıxarır. Beynəlxalq əməkdaşlığın davamlı olması üçün dövlətlər arasında münasibətlər təzyiq və diktə üzərində deyil, hüquqi bərabərlik və qarşılıqlı maraqlar əsasında qurulmalıdır.</p>
<p style="text-align:justify"> Çıxışda Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin genişlənməsinə və müxtəlif güc mərkəzləri ilə əməkdaşlığına da diqqət yetirildi. Çinlə hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq haqqında bəyannamənin 2025-ci ilin aprelində, ABŞ ilə Strateji Xartiyanın isə həmin ilin avqustunda imzalanması Azərbaycanın xarici siyasətində mühüm istiqamətlər kimi təqdim edildi. Bundan başqa, Avropa İttifaqının üzv dövlətləri ilə strateji tərəfdaşlıq sənədləri ölkəmizin Avropa ilə münasibətlərinin inkişafını əks etdirir. Bu əlaqələr Azərbaycanın xarici siyasətində çoxşaxəliliyin əhəmiyyətini göstərir. Müxtəlif siyasi və iqtisadi mərkəzlərlə münasibətlərin inkişaf etdirilməsi ölkənin beynəlxalq mövqeyini möhkəmləndirməyə, iqtisadi imkanlarını genişləndirməyə və regional proseslərdə iştirakını artırmağa xidmət edir. Azərbaycanın enerji təchizatında, nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafında və regionlararası bağlantıların genişlənməsində oynadığı rol da bu kontekstdə mühüm əhəmiyyət daşıyır. Müasir infrastruktur, əlverişli coğrafi mövqe və qonşu dövlətlərlə münasibətlər tranzit imkanlarının reallaşdırılmasında əsas amillərdəndir. Dövlət başçısının çıxışında Azərbaycanın xarici borcunun ÜDM-in 5 faizindən bir qədər çox olması da iqtisadi dayanıqlılıq göstəricisi kimi qeyd edildi. İqtisadi imkanlar, siyasi müstəqillik və beynəlxalq tərəfdaşlıqlar ölkənin regional və qlobal proseslərdə iştirakını gücləndirən qarşılıqlı əlaqəli amillərdir.</p>
<p style="text-align:justify"> Prezident İlham Əliyevin Bakı Forumundakı çıxışı bir-biri ilə əlaqəli iki mühüm xətti birləşdirdi: milli suverenliyin və beynəlxalq hüququn müdafiəsi, eləcə də dialoq və sülh vasitəsilə əməkdaşlığın genişləndirilməsi. Azərbaycanın təcrübəsi göstərir ki, dövlətlər üçün ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi və milli maraqların qorunması əsas prioritetlərdəndir. Eyni zamanda, münaqişədən sonrakı dövrdə davamlı sülhün qurulması siyasi iradə, hüquqi öhdəliklərə sadiqlik və qarşılıqlı etimad tələb edir. Müasir dünya yeni münaqişələr, geosiyasi rəqabət və qeyri-müəyyənliklərlə üzləşdiyi bir vaxtda beynəlxalq hüququn universal prinsiplərinin qorunması daha böyük əhəmiyyət kəsb edir. Dövlətlərin suverenliyinə hörmət, qərarların icra mexanizmlərinin gücləndirilməsi və ikili standartlardan uzaq yanaşma beynəlxalq sistemə inamın bərpasına kömək edə bilər. Bakıdan verilən əsas mesaj ondan ibarətdir ki, sülhün və təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün yalnız siyasi bəyanatlar kifayət deyil. Ədalət, qarşılıqlı hörmət, beynəlxalq hüquqa əməl olunması və dövlətlərin bərabərhüquqlu əməkdaşlığı real fəaliyyətlə möhkəmləndirilməlidir. Azərbaycanın qarşıya qoyduğu məqsədlərdən biri də öz milli maraqlarını qorumaqla yanaşı, regionda və daha geniş beynəlxalq məkanda sabitliyin və əməkdaşlığın inkişafına töhfə verməkdir.</p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"><strong>Səyavuş Qasımov, </strong></p>
<p style="text-align:justify"><strong>Avrasiya Universitetinin rektoru, </strong></p>
<p style="text-align:justify"><strong>siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent</strong></p>
]]><p>2026-cı il oktyabrın 27-də Bakıda keçirilən VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin çıxışı ölkəmizin multikulturalizm ənənələrinə, beynəlxalq əməkdaşlığa, sülhə və ədalətə əsaslanan mövqeyinin mühüm istiqamətlərini əks etdirdi. “Ortaq gələcək naminə dialoq” mövzusuna həsr olunmuş forum bir daha göstərdi ki, Azərbaycan müxtəlif mədəniyyətlərin, dinlərin və sivilizasiyaların nümayəndələrini bir araya gətirən, qlobal məsələlərin müzakirəsinə töhfə verən etibarlı beynəlxalq platformalardan birinə çevrilib.</p>
<p>Forumun miqyası və iştirakçıların coğrafiyası bu platformanın beynəlxalq əhəmiyyətini aydın nümayiş etdirir. Tədbirdə 100-dən artıq ölkədən 500-dən çox qonağın iştirakı, qeydiyyatdan keçmiş iştirakçıların sayının isə 2000-i ötməsi mədəniyyətlərarası dialoqa artan marağın göstəricisidir. 2011-ci ildə Azərbaycanın təşəbbüsü ilə əsası qoyulmuş forum ötən illər ərzində qlobal gündəlikdə yer alan aktual məsələlərin müzakirə olunduğu, qarşılıqlı anlaşma və əməkdaşlıq imkanlarının genişləndirildiyi nüfuzlu platformaya çevrilib. Bu prosesdə BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansı və digər tərəfdaşlarla əməkdaşlıq xüsusi əhəmiyyət daşıyır.</p>
<p>Azərbaycanın mədəniyyətlərarası dialoq sahəsindəki mövqeyi təsadüfi deyil. Ölkəmiz tarixən Şərqlə Qərb arasında yerləşən, müxtəlif mədəniyyətlərin və sivilizasiyaların qarşılıqlı əlaqəsinə şərait yaradan coğrafi məkanda formalaşıb. Əsrlər boyu xalqımızın yaşatdığı tolerantlıq, dini və etnik dözümlülük, qarşılıqlı hörmət və birgəyaşayış ənənələri bu gün də cəmiyyətimizin mənəvi əsaslarını təşkil edir. Müxtəlif etnik və dini qrupların nümayəndələrinin bərabər hüquqlara malik olması, onların vahid cəmiyyət daxilində bir ailə kimi yaşaması Azərbaycanın multikulturalizm modelinin əsas xüsusiyyətlərindəndir.</p>
<p>Prezident İlham Əliyevin çıxışında vurğuladığı kimi, ölkəmizin sabit və uğurlu inkişafının mühüm amillərindən biri məhz cəmiyyətdəki ahəngdarlıq və həmrəylikdir. Azərbaycançılıq ideyası müxtəlif xalqları və dini icmaları ümumi milli məqsədlər ətrafında birləşdirir. Bu birlik ölkəmizin tarixinin çətin sınaqlarla üzləşdiyi dövrlərdə, xüsusilə Ermənistanın hərbi təcavüzünə və işğalına qarşı mübarizədə özünü aydın şəkildə göstərib. İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı Azərbaycanın müxtəlif etnik və dini qruplarının nümayəndələrinin vahid amal uğrunda mübarizə aparması milli həmrəyliyin və dövlətə bağlılığın parlaq nümunəsinə çevrildi.</p>
<p>Azərbaycan xalqı tarix boyu müxtəlif siyasi sistemlərdə yaşasa da, öz dilini, milli-mənəvi dəyərlərini, adət-ənənələrini və həyat tərzini qoruyub saxlamağı bacarıb. Müstəqilliyin bərpasından sonra isə bu dəyərlərin daha da möhkəmləndirilməsi, milli kimliyin qorunması və dövlətçilik ənənələrinin inkişaf etdirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılıb. Ölkəmizin müstəqilliyinin bərpasının 35-ci ildönümünün qeyd olunduğu bir dövrdə əldə edilən nailiyyətlər xalqın iradəsinin, zəhmətinin və müstəqil inkişaf yoluna sadiqliyinin nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər.</p>
<p>Prezident İlham Əliyevin çıxışında Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpasına xüsusi yer ayrılması da təsadüfi deyil. Uzun illər davam edən danışıqların nəticəsiz qalması, beynəlxalq təşkilatların qəbul etdiyi qətnamələrin icra edilməməsi münaqişənin həllini uzatmışdı. Azərbaycan isə beynəlxalq hüquqla təsbit olunmuş özünümüdafiə hüququndan istifadə edərək ərazi bütövlüyünün bərpasına nail oldu. 2020-ci ildə İkinci Qarabağ müharibəsində qazanılan Qələbə və 2023-cü ildə keçirilən antiterror əməliyyatı nəticəsində ölkəmizin suverenliyi tam bərpa edildi. Beləliklə, uzun illər davam edən işğala son qoyuldu, tarixi ədalət bərpa olundu.</p>
<p>Bununla yanaşı, dövlət başçısı beynəlxalq təşkilatların qəbul etdiyi qərarların icra mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsinin zəruriliyinə diqqət çəkib. BMT Təhlükəsizlik Şurasının Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad edilməsini tələb edən qətnamələrinin uzun illər icrasız qalması beynəlxalq sistemdə mövcud olan problemləri üzə çıxarıb. Beynəlxalq hüququn prinsipləri bütün dövlətlərə eyni şəkildə tətbiq edilməli, ayrı-seçkiliyə və ikili standartlara yol verilməməlidir. Çünki beynəlxalq münasibətlərdə ədalətin və qarşılıqlı hörmətin təmin olunması yalnız qəbul edilən qərarlarla deyil, onların ardıcıl və obyektiv şəkildə həyata keçirilməsi ilə mümkündür.</p>
<p>Azərbaycanın müstəqil xarici siyasəti, iqtisadi inkişafı və beynəlxalq əməkdaşlıq imkanları ölkəmizin mövqeyinin möhkəmlənməsinə şərait yaradıb. Prezident İlham Əliyevin çıxışında vurğulanan mühüm məqamlardan biri də əldə edilən nailiyyətlərin Azərbaycan xalqının zəhməti və iradəsi hesabına qazanılmasıdır. İşğalın yaratdığı dağıntılardan, iqtisadi çətinliklərdən və genişmiqyaslı bərpa ehtiyaclarından inkişaf və tərəqqi mərhələsinə keçid ölkənin potensialını nümayiş etdirir. Azərbaycanın xarici siyasətdə qazandığı uğurlar, enerji bazarında etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyi və nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrinin inkişafına verdiyi töhfələr də bu tərəqqinin mühüm göstəriciləridir.</p>
<p>Çinlə hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq Bəyannaməsinin və Amerika Birləşmiş Ştatları ilə Strateji Xartiyanın imzalanması, eləcə də Avropa İttifaqının üzv dövlətləri ilə qurulan strateji tərəfdaşlıq münasibətləri Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin genişliyini göstərir. Ölkəmizin müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarda fəal iştirakı, Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirədə sədrliyinin uzadılması və Mərkəzi Asiya Məşvərət Formatında təmsil olunması Azərbaycanın regional və qlobal proseslərdə artan rolunun ifadəsidir. İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının 2027-ci ildə keçiriləcək Zirvə Görüşünə və Avropa Siyasi Birliyinin 2028-ci ildəki Zirvə Görüşünə Bakının ev sahibliyi etməsi də ölkəmizə göstərilən beynəlxalq etimadın mühüm göstəricilərindəndir.</p>
<p>Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyinin möhkəmlənməsində iqtisadi potensial, enerji təhlükəsizliyi və nəqliyyat bağlantıları ilə yanaşı, multikulturalizm və mədəniyyətlərarası dialoq ənənələri də mühüm rol oynayır. Ölkəmizin coğrafi mövqeyi, müasir infrastrukturu və qonşu dövlətlərlə əməkdaşlıq münasibətləri onu beynəlxalq nəqliyyat əlaqələrinin əhəmiyyətli iştirakçısına çevirir. Xarici borcun ümumi daxili məhsula nisbətən aşağı səviyyədə olması da iqtisadi dayanıqlılığın mühüm göstəricilərindən biri kimi təqdim olunur. Bütün bu amillər Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirir və gələcək inkişafı üçün əlavə perspektivlər yaradır.</p>
<p>Bununla belə, qlobal siyasi mühitdə qeyri-müəyyənliklərin, münaqişələrin və yeni risklərin artması dövlətlərin daim diqqətli olmasını tələb edir. Milli maraqların, dövlət müstəqilliyinin və milli-mənəvi dəyərlərin qorunması hər bir ölkənin əsas vəzifələrindəndir. Azərbaycan da müstəqil siyasətini davam etdirərək həm öz təhlükəsizliyinin təmin olunmasına, həm də regional sabitliyin və beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsinə önəm verir.</p>
<p>VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda səsləndirilən fikirlər Azərbaycanın sülhə, qarşılıqlı hörmətə və beynəlxalq hüquqa əsaslanan mövqeyini bir daha ortaya qoydu. Müxtəlif xalqların və mədəniyyətlərin yaxınlaşmasına xidmət edən dialoq mühiti müasir dünyanın qarşılaşdığı problemlərin həllində mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan öz tarixi təcrübəsi, multikulturalizm ənənələri və müstəqil xarici siyasəti ilə bu prosesə töhfə verməkdə davam edir.</p>
<p>Nəticə etibarilə, Bakıda keçirilən forum yalnız beynəlxalq tədbir deyil, həm də fərqli mədəniyyətlərin ortaq gələcək naminə əməkdaşlıq imkanlarının müzakirə olunduğu mühüm platformadır. Azərbaycanın təqdim etdiyi həmrəylik və birgəyaşayış modeli göstərir ki, qarşılıqlı hörmətin, milli dəyərlərə sədaqətin və bərabərhüquqlu əməkdaşlığın qorunduğu cəmiyyətlər daha dayanıqlı inkişaf edə bilər. Ölkəmizin əsas məqsədi əldə etdiyi nailiyyətləri möhkəmləndirmək, sülh və təhlükəsizliyə töhfə vermək, eləcə də mədəniyyətlərarası dialoqu beynəlxalq münasibətlərin ayrılmaz hissəsinə çevirməkdir.</p>
<p> </p>
<p><strong> İftixar Piriyev- Əməkdar mədəniyyət işçisi, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru</strong></p>
]]><p>ABŞ ordusu İrana qarşı mümkün yeni hərbi əməliyyatlar fonunda regionda hava hücumundan müdafiə imkanlarını gücləndirmək məqsədilə Texasdan Yaxın Şərqə “Patriot” zenit-raket sistemləri göndərir.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə “The Wall Street Journal” qəzeti məlumatlı mənbələrə istinadla məlumat yayıb.</p>
<p>Məlumata görə, Pentaqon mümkün gərginləşməyə hazırlıq çərçivəsində Yaxın Şərqdəki həssas hərbi bazalardan şəxsi heyətin bir hissəsini geri çəkir. Eyni zamanda, bölgədəki ABŞ qüvvələrinin sursat ehtiyatları artırılır, bombardmançı və qırıcı təyyarələr döyüş hazırlığı vəziyyətinə gətirilir.</p>
<p>Qəzetin məlumatına görə, gələn ay daha bir aviadaşıyıcı zərbə qrupu və amfibiya gəmiləri Yaxın Şərqdəki təxminən 20 ABŞ hərbi gəmisinə qoşula bilər.</p>
<p>Nəşr, həmçinin Vaşinqtonun noyabrda keçiriləcək Konqres seçkilərindən sonra İrana qarşı qısamüddətli, lakin intensiv hərbi əməliyyatlar ehtimalı barədə bir sıra Körfəz ölkələrini məlumatlandırdığını yazıb.</p>
<p>Potensial hədəflər sırasında İranın enerji infrastrukturu, nüvə obyektləri, raket sistemləri və pilotsuz uçuş aparatları göstərilir.</p>
]]><p style="margin-left:0in; margin-right:0in; text-align:justify"><span style="font-size:12.5pt">3 ay müddətində Şamaxı, İsmayıllı, Qəbələ, Cəlilabad, Masallı rayonu və Şəki şəhərində həyata keçiriləcək layihənin əsas məzmununu bölgə gənclərinin fəal iştirakçılığının, liderlik bacarığının, könüllülük və sosial təşəbbüskarlıq potensialının yüksəldilməsi, bu istiqamətdə onlara bilik, bacarıq və təcrübə aşılamaq və onların cəmiyyət həyatında aktiv roluna dəstək verməkdir. </span></p>
<p style="margin-left:0in; margin-right:0in; text-align:justify"><span style="font-size:12.5pt">Layihənin digər bir ideyasını isə əhatə olunacaq bu rayonlarda gənclər arasında fəal iştirakçılıq və ictimai liderlik sahəsində problem, imkan və perspektivlərin üzə çıxarılması və bu istiqamətdə aidiyyətli qurumlarla yerli gənclər təşkilatları və gənclərin təşəbbüs qruplarının işgüzar və silsilə əməkdaşlıq və tərəfdaşlığının qurulmasına dəstək verməkdir.</span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.5pt">Layihə çərçivəsində adı çəkilən 6 regionda mövzuya dair gənclər arasında sorğu keçirilməsi, hesabat hazırlanması, yerli gənc aktivistlər üçün maarifləndirici seminarların keçirilməsi, nəticələrin təhlili, qiymətləndirilməsi və PR və sosial media fəaliyyətləri təşkil olunacaqdır.</span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.5pt">Layihə davamlılıq, gələcək nəticəyönümlü addımlar üçün region gənclərində fəal iştirakçılıq və ictimai liderlik potensialının genişləndirilməsi üçün təklif, tövsiyyə və dayanıqlı fəaliyyət modullarının hazırlanmasını da nəzərdə tutur.</span></p>
]]><p>Beləliklə, beş şəhərin hər birində marafon məsafəsini qət edən idmançı ümumilikdə təxminən 210 kilometr qaçıb. Bu nəticə yalnız fiziki hazırlığın deyil, həm də güclü iradənin, nizam-intizamın və məqsədə bağlılığın göstəricisidir.</p>
<p>Azərbaycan adına qürurverici nailiyyət<br /> Elməddin Məmmədovun paylaşımına görə, o, türkdilli dövlətlərdə medal qazanan ilk Azərbaycan vətəndaşı olması ilə qürur duyur. Bu uğur onun şəxsi idman nailiyyəti olmaqla yanaşı, Azərbaycanın beynəlxalq idman mühitində tanıdılması baxımından da əhəmiyyət daşıyır.</p>
<p>Ultramarafon uzun məsafələrin qət edilməsini, yüksək fiziki dözümlülüyü və psixoloji hazırlığı tələb edən idman növüdür. Belə yarışlarda uğur qazanmaq üçün idmançıdan aylarla davam edən hazırlıq, düzgün məşq proqramı və güclü motivasiya tələb olunur.</p>
<p>Elməddin Məmmədovun beş fərqli şəhərdə marafon məsafəsini tamamlaması qaçışa olan bağlılığını və qarşısına qoyduğu məqsədlərə çatmaq əzmini nümayiş etdirir.</p>
<p>Türk dünyasını birləşdirən idman ruhu<br /> İdmançının uğurunda diqqət çəkən məqamlardan biri də qaçış marşrutunun Azərbaycan və digər türk dövlətlərinin şəhərlərini əhatə etməsidir. Bakı, Almatı, Səmərqənd, Bişkek və Türkistanı birləşdirən bu idman təşəbbüsü türk dünyası arasında dostluq, həmrəylik və qarşılıqlı əlaqələrin əhəmiyyətini bir daha ön plana çıxarır.</p>
<p>Elməddin Məmmədov öz paylaşımında Azərbaycan bayrağını beynəlxalq arenalarda yüksəklərdə görmək arzusunu ifadə edib, idmançıların ölkəmizi layiqincə təmsil etməsinin vacibliyini vurğulayıb. O, həmçinin türk dövlətlərinin birliyinə və Türk dünyasının həmrəyliyinə dair fikirlərini bölüşüb.</p>
<p>İradə və əzmin nümunəsi<br /> Beş şəhər, beş marafon məsafəsi və vahid məqsəd — Elməddin Məmmədovun TAN Series layihəsindəki iştirakı bu sözlərlə xarakterizə oluna bilər. Onun əldə etdiyi nəticə uzun məsafəli qaçışa maraq göstərən insanlar, xüsusilə də gənclər üçün motivasiya mənbəyi ola bilər.</p>
<p>İdmançının uğuru bir daha göstərir ki, böyük hədəflərə çatmaq üçün yalnız istedad deyil, davamlı zəhmət, səbir və əzm də vacibdir.</p>
<p>Bugun.tv olaraq Elməddin Məmmədovu əldə etdiyi nailiyyət münasibətilə təbrik edir, ona gələcək idman fəaliyyətində yeni uğurlar arzulayırıq!</p>
]]><p> Azərbaycanın cənub-qərbində, Qarabağ yaylasının cənub-şərqində yerləşən Qubadlı rayonu özünəməxsus təbiəti, zəngin təbii ehtiyatları, münbit torpaqları və qədim yaşayış məskənləri ilə seçilir. 802 kvadratkilometr ərazini əhatə edən rayonun coğrafi mövqeyi, Həkəri və Bərgüşad çayları boyunca uzanan kəndləri, dağlıq və meşəlik sahələri burada özünəməxsus təsərrüfat ənənələrinin formalaşmasına şərait yaradıb. İşğaldan əvvəl Qubadlıda əkinçilik və heyvandarlıq iqtisadiyyatın əsas istiqamətlərini təşkil edirdi. Taxılçılıq, üzümçülük, tütünçülük və bostançılıq rayon əhalisinin məşğulluğunda mühüm rol oynayırdı. “Yazı düzü”, “Gəyən” və “Məzrə” kimi məhsuldar ərazilər kənd təsərrüfatının inkişafına töhfə verirdi. Rayonun meşələri, təbii dərman bitkiləri və faydalı qazıntı yataqları da onun iqtisadi potensialını artırırdı. Qubadlı yalnız təbii sərvətləri ilə deyil, həm də sakinlərinin zəhmətkeşliyi, el-obaya bağlılığı və zəngin mənəvi irsi ilə Azərbaycan torpağının ayrılmaz parçasıdır.</p>
<p> 1988-ci ildən etibarən Qubadlı rayonu ağır hücumlara və təcavüzə məruz qaldı. Ermənistanla sərhəddə yerləşməsi səbəbindən rayon uzun müddət hərbi təhdid altında yaşadı. 1993-cü il avqustun 31-də Qubadlı Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edildi. Bununla da minlərlə insan doğma evini, torpağını və illərlə qurduğu həyatını tərk etmək məcburiyyətində qaldı.</p>
<p> İşğal nəticəsində 29 997 nəfər məcburi köçkün vəziyyətinə düşdü. Rayonun yaşayış məntəqələri, fərdi evləri, məktəbləri, mədəniyyət ocaqları, məscidləri və digər infrastruktur obyektləri dağıdıldı, təsərrüfat həyatı iflic vəziyyətinə düşdü. Vaxtilə insanların gündəlik həyatının ayrılmaz hissəsi olan kəndlər və şəhər məkanları xarabalığa çevrildi. Bununla belə, qubadlılıların doğma yurda qayıtmaq ümidi heç vaxt sönmədi. Vətən həsrəti illər boyu yaşadı, qayıdış arzusu nəsildən-nəslə ötürüldü. Azərbaycan xalqı ərazi bütövlüyünün bərpası inamını qorudu.</p>
<p> 2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası yolunda tarixi mərhələ oldu. Azərbaycan Ordusu yüksək döyüş hazırlığı, peşəkarlığı və qəhrəmanlığı sayəsində düşmənin müdafiə mövqelərini ardıcıl şəkildə yarıb irəlilədi. Qubadlı şəhərinin azad edilməsi mürəkkəb hərbi əməliyyat nəticəsində mümkün oldu. Şəhər ətrafındakı strateji yüksəkliklərin və yaşayış məntəqələrinin nəzarətə götürülməsi əməliyyatın uğurunda mühüm rol oynadı. Azərbaycan hərbçilərinin fədakarlığı və qətiyyəti sayəsində 25 oktyabr 2020-ci ildə Qubadlı şəhəri işğaldan azad edildi.</p>
<p>Bu qələbə 44 günlük Vətən müharibəsinin gedişinə əhəmiyyətli təsir göstərdi və Azərbaycanın tarixi Zəfərə doğru irəliləyişini daha da sürətləndirdi. Noyabrın 9-dək Qubadlı şəhəri ilə yanaşı, rayonun 41 kəndi də azad edildi. Qubadlının azadlığı uğrunda döyüşlərdə iştirak edən və şəxsi igidlik göstərən hərbi qulluqçuların xidmətləri dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirildi. 2020-ci il noyabrın 26-da “Qubadlının azad olunmasına görə” medalı təsis edildi.</p>
<p> Qubadlının azad olunması ilə rayonun həyatında yeni mərhələ başlandı. İndi əsas məqsəd dağıdılmış yaşayış məntəqələrinin bərpası, müasir infrastrukturun yaradılması və doğma torpaqlarından didərgin düşmüş sakinlərin təhlükəsiz və layiqli şəkildə geri qayıtmasının təmin edilməsidir. 2021-ci il oktyabrın 25-də 110/35/10 kV-luq “Qubadlı” yarımstansiyasının istifadəyə verilməsi rayonun enerji təminatının gücləndirilməsi baxımından mühüm addım oldu. Elektrik şəbəkəsinin genişləndirilməsi və fiber-optik rabitə infrastrukturunun yaradılması gələcək inkişaf üçün zəruri zəmin formalaşdırır.</p>
<p> Qubadlı şəhərinin 2040-cı ilədək inkişafına dair Baş planın təsdiqlənməsi də bu istiqamətdə strateji əhəmiyyət daşıyır. Şəhərdə ilk yaşayış məhəlləsinin tikintisi, Mahruzlu və Zilanlı kəndlərinin yenidən qurulması, yeni avtomobil yollarının inşası rayonun gələcəyinə hesablanmış genişmiqyaslı işlərin tərkib hissəsidir. Bu layihələr yalnız binaların və yolların tikintisi demək deyil. Onlar uzun illər doğma yurd həsrəti ilə yaşayan insanların geri dönüşünə, sosial həyatın canlanmasına, iqtisadi fəaliyyətin bərpasına və yeni iş yerlərinin yaranmasına xidmət edir.</p>
<p> Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə işğaldan azad edilmiş ərazilər üzrə şəhər günləri təsis edilib və 25 oktyabr Qubadlı şəhəri günü kimi müəyyən olunub. Bu qərar tarixi Zəfərin əbədiləşdirilməsi, şəhidlərin xatirəsinin yaşadılması və gələcək nəsillərə vətənpərvərlik ruhunun aşılanması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.</p>
<p>Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin işğaldan azad edilmiş Qubadlıya səfərləri şəhərin tarixində mühüm hadisələrlə yadda qalıb. 2020-ci il dekabrın 23-də dövlət başçısı Qubadlı şəhərində Azərbaycan Bayrağını ucaldaraq xalqımızın tarixi Zəfərini və dövlət suverenliyini təcəssüm etdirən rəmzi bir an yaşatdı. 2021-ci il oktyabrın 25-də, şəhərin azad edilməsinin birinci ildönümündə Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Qubadlıya səfər edərək Xanlıq–Qubadlı avtomobil yolunun təməlqoyma mərasimində, “Qubadlı” yarımstansiyasının və Dövlət Sərhəd Xidmətinin yeni hərbi hissə kompleksinin açılışında iştirak etdilər. 2022-ci il oktyabrın 19-da su anbarlarının layihələri ilə tanışlıq, enerji və rəqəmsal infrastrukturla bağlı tədbirlər, 2023-cü il mayın 4-də isə şəhərin ilk yaşayış məhəlləsinin, inzibati binanın, məktəbin və Mərkəzi Xəstəxananın, eləcə də Xanlıq, Mahruzlu və Zilanlı kəndlərinin təməllərinin qoyulması Qubadlının bərpasına verilən xüsusi önəmi göstərdi. Bu səfərlər azadlığın quruculuqla möhkəmləndirilməsinin, doğma yurda qayıdışın və rayonun gələcək inkişafının ardıcıl şəkildə həyata keçirildiyinin bariz nümunəsidir.</p>
<p> Qubadlı şəhəri günü həm də böyük bir həqiqəti xatırladır: torpağa bağlılıq, milli birlik və azadlıq iradəsi xalqın ən böyük gücüdür. Bu gün Qubadlıda aparılan bərpa və quruculuq işləri Azərbaycanın qələbədən sonra yaratdığı yeni reallığın parlaq nümunəsidir. 25 oktyabr yalnız bir şəhərin azad edildiyi gün deyil. Bu tarix doğma yurda qayıdışın, ümidlərin gerçəkləşməsinin və gələcəyə inamın rəmzidir. Qubadlı yenidən qurulur, dirçəlir və öz sakinlərini qarşılamağa hazırlaşır. Onun hər yeni binasında, salınan yolunda və bərpa edilən kəndində Azərbaycan xalqının əzmi, iradəsi və Zəfər ruhu yaşayır.</p>
<p> </p>
<p> </p>
<p><strong>Zenfira Nurullayeva </strong></p>
<p><strong>Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi</strong></p>
]]><p>Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi: “Qubadlıya öz sahibləri qayıdıb. Qubadlının işğaldan azad edilməsi tarixi hadisə idi. Oktyabrın 25-də Qubadlı şəhərinin azad edilməsi bizim qələbəmizi yaxınlaşdırdı”. Bu fikirlər Qubadlının azad edilməsinin hərbi-strateji əhəmiyyətini ifadə etməklə yanaşı, xalqımızın tarixi ədalətin bərpasına olan inamını və dövlətimizin qətiyyətini də əks etdirir.</p>
<p>Azərbaycanın cənub-qərbində, Qarabağ yaylasının cənub-şərqində yerləşən Qubadlı rayonu zəngin təbiəti, əlverişli coğrafi mövqeyi və təsərrüfat imkanları ilə seçilir. Ümumi sahəsi 802 kvadratkilometr olan rayonun ərazisindən Həkəri və Bərgüşad çayları, eləcə də onların qolları axır. Məhsuldar torpaqları, meşələri, təbii sərvətləri və kənd təsərrüfatı imkanları Qubadlının iqtisadi həyatında mühüm rol oynayıb. İşğaldan əvvəl burada taxılçılıq, üzümçülük, tütünçülük, bostançılıq və heyvandarlıq geniş yayılmışdı. Qubadlı sakinlərinin zəhməti ilə formalaşan təsərrüfat həyatı rayonun sosial-iqtisadi inkişafının əsasını təşkil edirdi.</p>
<p>Lakin Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü Qubadlının da taleyində ağır izlər buraxdı. 1993-cü il avqustun 31-də rayonun tamamilə işğal edilməsi nəticəsində minlərlə insan doğma yurdunu tərk etməyə məcbur oldu. İşğal nəticəsində 29 997 nəfər məcburi köçkün respublikanın müxtəlif yaşayış məntəqələrində müvəqqəti məskunlaşdı. Rayonun yaşayış məntəqələri, fərdi evləri, inzibati binaları, sosial və mədəniyyət obyektləri, məscidləri, yolları və digər infrastrukturu dağıdılaraq yararsız vəziyyətə salındı. Bu hadisələr təkcə Qubadlının iqtisadi və sosial həyatına deyil, minlərlə insanın taleyinə, ailələrin xatirələrinə və gələcək arzularına da ağır zərbə vurdu.</p>
<p>Bununla belə, doğma torpaqlara qayıdış ümidi heç vaxt sönmədi. Azərbaycan dövləti ərazi bütövlüyünün və tarixi ədalətin bərpasını daim əsas məqsədlərindən biri kimi müəyyənləşdirdi. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən məqsədyönlü siyasət, ordumuzun güclənməsi və xalqımızın milli birliyi bu hədəfə çatmaq üçün möhkəm zəmin yaratdı.</p>
<p>2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın hərb tarixinə şanlı səhifə kimi yazıldı. Qırx dörd gün davam edən müharibə zamanı Azərbaycan Ordusu yüksək döyüş hazırlığı, peşəkarlıq və qəhrəmanlıq nümayiş etdirərək işğal altındakı torpaqlarımızın azadlığı uğrunda əzmlə mübarizə apardı. Qubadlı istiqamətində aparılan əməliyyatlar isə xüsusi hazırlıq və strateji yanaşma tələb edirdi. Şəhərin ətrafındakı yüksəkliklərdə möhkəmlənmiş düşmən qüvvələrinin mövqelərini zərərsizləşdirmək və strateji əraziləri nəzarətə götürmək qarşıya qoyulan əsas vəzifələrdən idi.</p>
<p>Azərbaycan Ordusu ilk növbədə şəhərə hakim olan yüksəklikləri və ətraf kəndləri, o cümlədən Xanlıq, Padar və Sarıyataq kəndlərini azad etdi. Ardınca həyata keçirilən uğurlu hərbi əməliyyatlar nəticəsində 2020-ci il oktyabrın 25-də Qubadlı şəhəri işğaldan azad olundu. Bu qələbə Vətən müharibəsinin gedişində mühüm dönüş nöqtəsinə çevrildi və Azərbaycanın hərbi-strateji üstünlüyünü daha da möhkəmləndirdi. Noyabrın 9-dək Qubadlı şəhəri ilə yanaşı, rayonun 41 kəndinin də azad edilməsi xalqımızın Zəfər yürüşünün mühüm nəticələrindən biri oldu.</p>
<p>Qubadlının azadlığı uğrunda döyüşlərdə iştirak edən hərbçilərimizin igidliyi dövlətimiz tərəfindən yüksək qiymətləndirildi. 2020-ci il noyabrın 26-da “Qubadlının azad olunmasına görə” medalı təsis edildi. Rayonun azad edilməsi uğrunda aparılmış döyüş əməliyyatlarında şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdirmiş 15 209 hərbi qulluqçu bu medalla təltif olundu. Bu təltiflər Vətən uğrunda canından keçən şəhidlərimizin xatirəsinə ehtiramın, qazilərimizin qəhrəmanlığının və Azərbaycan əsgərinin şücaətinə verilən yüksək qiymətin ifadəsidir.</p>
<p>Qubadlının gələcək inkişafı üçün mühüm planlaşdırma və infrastruktur tədbirləri həyata keçirilir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2025-ci il sentyabrın 9-da təsdiq etdiyi Qubadlı şəhərinin 2040-cı ilədək inkişafına dair Baş planı şəhərin gələcək simasının formalaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu plan çərçivəsində ərazinin inkişaf perspektivləri, əhalinin məskunlaşması və zəruri infrastrukturun yaradılması istiqamətində işlər aparılır.</p>
<p>Şəhərin enerji təminatının gücləndirilməsi də bərpa prosesinin vacib istiqamətlərindəndir. 2021-ci il oktyabrın 25-də 110/35/10 kilovoltluq “Qubadlı” yarımstansiyasının açılışı olub. Bununla yanaşı, rayonun Azərbaycanın ümumi enerji sisteminə qoşulması və dayanıqlı elektrik enerjisi ilə təmin edilməsi məqsədilə 76 kilometr uzunluğunda ikidövrəli yüksəkgərginlikli elektrik verilişi xətləri çəkilib. Yeni infrastruktur Qubadlının gələcək sosial-iqtisadi inkişafı, yaşayış məntəqələrinin bərpası və əhalinin rahat yaşayışı üçün mühüm zəmin yaradır.</p>
<p>Şəhərdə müasir yaşayış mühitinin yaradılması istiqamətində də konkret addımlar atılır. Qubadlıda ilk yaşayış məhəlləsinin tikintisinə başlanılıb. Ümumi ərazisi 3,34 hektar olan yaşayış kompleksində 21 binanın və 176 mənzilin inşası nəzərdə tutulub. Layihə çərçivəsində müasir yaşayış şəraitinin yaradılması, insanların doğma şəhərlərinə qayıtdıqdan sonra rahat həyat sürməsi üçün zəruri imkanların formalaşdırılması hədəflənir.</p>
<p>Rayonun kəndlərinin yenidən qurulması da Böyük Qayıdışın mühüm tərkib hissəsidir. Mahruzlu və Zilanlı kəndlərində həyata keçirilən tikinti layihələri keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarında məskunlaşmasına xidmət edir. Mahruzlu kəndində ilkin mərhələdə 190 evin tikintisi və 836 nəfərin məskunlaşdırılması nəzərdə tutulur. Zilanlı kəndində isə birinci mərhələdə 159 evin inşası və 772 nəfərin yerləşdirilməsi planlaşdırılıb. Bu layihələr kənd həyatının bərpası, sosial əlaqələrin yenidən qurulması və bölgənin iqtisadi potensialının dirçəldilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.</p>
<p>Nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı da Qubadlının gələcək tərəqqisində mühüm rol oynayır. Qubadlı-Eyvazlı avtomobil yolunun tikintisi rayonun kəndləri arasında əlaqələrin yaxşılaşdırılmasına, əhalinin hərəkət imkanlarının genişlənməsinə və iqtisadi fəallığın artmasına xidmət edir. Bununla yanaşı, yeni Qubadlı-Laçın avtomobil yolunun layihələndirilməsi və tikintisi ilə bağlı tədbirlər bölgənin nəqliyyat əlaqələrinin gücləndirilməsinə, Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarının inkişafına töhfə vermək məqsədi daşıyır.</p>
<p>Bu gün Qubadlıda həyata keçirilən bərpa və quruculuq işləri yalnız dağıdılmış binaların yenidən tikilməsi ilə məhdudlaşmır. Burada insanların doğma yurdlarına qayıtması, sosial həyatın canlanması, müasir infrastrukturun qurulması və iqtisadi imkanların genişləndirilməsi üçün yeni şərait yaradılır. Məqsəd Qubadlını tarixi və mədəni irsi qorunan, müasir şəhərsalma prinsipləri əsasında inkişaf edən, sakinlərinin firavan yaşayacağı bir məkana çevirməkdir.</p>
<p>Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il iyulun 31-də imzaladığı Sərəncamla işğaldan azad edilmiş ərazilər üzrə şəhər günlərinin təsis edilməsi milli tariximizin əlamətdar hadisələrinin əbədiləşdirilməsi baxımından mühüm addım oldu. Həmin Sərəncama əsasən, oktyabrın 25-i Qubadlı şəhəri günü kimi müəyyən edildi. Bu tarix hər il xalqımızın yaddaşında azadlıq mübarizəsinin, milli birliyin və tarixi Zəfərin təntənəsi kimi qeyd olunur.</p>
<p>25 oktyabr – Qubadlı şəhəri günü bizə bir daha xatırladır ki, güclü dövlət, qüdrətli ordu və xalqın sarsılmaz birliyi qarşısında heç bir maneə dayana bilməz. Qubadlının azadlığı Azərbaycan xalqının əyilməz iradəsinin, şəhidlərimizin müqəddəs fədakarlığının və qazilərimizin qəhrəmanlığının nəticəsidir. Bu gün doğma torpaqda aparılan quruculuq işləri isə Zəfərin davamı, gələcəyə inamın təcəssümüdür.</p>
<p>Qubadlı artıq yalnız keçmişin ağrılarını xatırladan bir ünvan deyil. O, azadlığın, dirçəlişin və Böyük Qayıdışın rəmzinə çevrilir. Əminliklə demək olar ki, dövlətimizin ardıcıl siyasəti və xalqımızın birliyi sayəsində Qubadlı yenidən Azərbaycanın inkişaf edən, abadlaşan və gələcəyə inamla baxan bölgələrindən biri olacaq.</p>
<p> </p>
<p><strong>Fizuli Həsənov, Milli Qəhrəmanları Tanıtma İctimai Birliyinin Binəqədi rayon nümayəndəliyinin sədri</strong></p>
]]><p>Günün əsas məqamlarından biri qızılı lentin təntənəli kəsilməsi mərasimi olub. Bu simvolik mərasim ölkələrarası əməkdaşlıq və yeni imkanların başlanğıcını ifadə edib. Əlahəzrət Şeyx Maktum Bin Abdulhakim Al Maktumun iştirakı biznes liderlərini, beynəlxalq spikerləri və müxtəlif ölkələrdən gələn iştirakçıları bir araya gətirən tədbirə xüsusi nüfuz və əhəmiyyət qazandırıb.</p>
<p>Beynəlxalq spikerlər liderlik, sahibkarlıq və əməkdaşlıq mövzularında öz fikir və təcrübələrini bölüşüblər. Onların çıxışları müxtəlif bazarlarda formalaşmış bilik və təcrübələrin bir araya gətirilməsinin, yeni əlaqələrin qurulmasının və gələcək tərəfdaşlıqlar üçün real zəmin yaradılmasının əhəmiyyətini ön plana çıxarıb.</p>
<p>Biznes müzakirələri ilə yanaşı, tədbir proqramı vizual baxımdan diqqətçəkən elementlərlə də zəngin olub. Atlar mərasimə ənənəvi irs və zəriflik çalarları qatıb, OBS brendli avtomobillər tədbirin korporativ kimliyini daha geniş şəkildə nümayiş etdirib. Dronların iştirakı isə müasir texnologiyaları tədbirin təqdimatına daxil edərək ənənə ilə innovasiyanı BƏƏ-yə xas atmosferdə birləşdirib.</p>
<p>OBS Global-ın təsisçisi və Chief Business Savior-u Dr. Munir Ahmad Chaudhry üçün ikinci gün münasibətlərin real biznes imkanlarına çevrilə biləcəyi platformanın inkişafında növbəti mühüm mərhələ olub. OBS Global-ın genişmiqyaslı missiyası biznes liderlərini, diplomatik nümayəndəlikləri, ailə ofislərini, investorları və sahibkarları bir araya gətirərək müxtəlif sənaye sahələri və coğrafiyalar arasında əməkdaşlığı təşviq etməkdən ibarətdir.</p>
<p>One Business Season-un 100 günlük proqramının bir hissəsi olan BƏƏ tədbirləri iştirakçılara fikir mübadiləsi aparmaq, mövcud əlaqələri möhkəmləndirmək və qarşılıqlı maraq doğuran əməkdaşlıq istiqamətlərini araşdırmaq üçün əlverişli imkan yaradıb. Beynəlxalq spikerlərin iştirakı, təntənəli mərasimlər və yaradıcı brend təqdimatı günə özünəməxsus xarakter qazandırıb. Bununla yanaşı, tədbirin əsas diqqət mərkəzində insanlar arasında əlaqələrin qurulması və inkişaf etdirilməsi dayanıb.</p>
<p>OBS Global tədbirin ərsəyə gəlməsinə töhfə verən Əlahəzrət Şeyx Maktum Bin Abdulhakim Al Maktuma, beynəlxalq spikerlərə, qonaqlara, tərəfdaşlara, təşkilatçılara və dəstək qruplarına təşəkkürünü bildirib.</p>
<p>İkinci günün tədbirləri Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin qlobal biznes və sahibkarlıq üçün mühüm görüş məkanı kimi rolunu bir daha önə çıxarıb. Eyni zamanda, bu tədbir OBS Global-ın beynəlxalq şəbəkəsi vasitəsilə əməkdaşlıq, qarşılıqlı etimad və yeni biznes imkanları yaratmaq istiqamətindəki hədəflərini bir daha təsdiqləyib.</p>
<p><a href="https://youtube.com/shorts/b4MW6SJAlX8?si=ZheHL936XKFJH_en">https://youtube.com/shorts/b4MW6SJAlX8?si=ZheHL936XKFJH_en</a></p>
<p><img alt="" src="https://dunyaxeber.tv/wp-content/uploads/2026/10/IMG_8879.jpeg" style="height:634px; width:951px" /></p>
<p><img alt="" src="https://dunyaxeber.tv/wp-content/uploads/2026/10/IMG_8875.jpeg" style="height:634px; width:951px" /> <img alt="" src="https://dunyaxeber.tv/wp-content/uploads/2026/10/IMG_8912.jpeg" style="height:634px; width:951px" /> <img alt="" src="https://dunyaxeber.tv/wp-content/uploads/2026/10/IMG_8920.jpeg" style="height:634px; width:951px" /> <img alt="" src="https://dunyaxeber.tv/wp-content/uploads/2026/10/IMG_8929.jpeg" style="height:634px; width:951px" /> <img alt="" src="https://dunyaxeber.tv/wp-content/uploads/2026/10/IMG_8931.jpeg" style="height:634px; width:951px" /> <img alt="" src="https://dunyaxeber.tv/wp-content/uploads/2026/10/IMG_8932.jpeg" style="height:634px; width:951px" /> <img alt="" src="https://dunyaxeber.tv/wp-content/uploads/2026/10/IMG_8936.jpeg" style="height:634px; width:951px" /></p>
<p> </p>
]]><p>Müşavirədə Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Elxan Allahverdiyev, Yeni Azərbaycan Partiyası Binəqədi rayon təşkilatının sədri Vüsar İsmayılov, Rayon Ağsaqqallar Şurasının sədri Akif Rəfiyev, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsinin İctimai-Siyasi Sənədlər Arxivinin direktoru Elmira Ələkbərova, Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini və Aparatın məsul əməkdaşları, rayonun hüquq-mühafizə orqanlarının, tam orta ümumtəhsil məktəblərinin, ali təhsil, səhiyyə müəssisələrinin, idarə və xidmət sahələrinin rəhbərləri, gənclər, ictimai birliklərin və rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri iştirak etdilər.</p>
<p>Müşavirədən öncə tədbir iştirakçıları Ümummilli Lider Heydər Əliyevin abidəsi önünə gül dəstələri düzərək əziz xatirəsini ehtiramla yad etdilər.</p>
<p>Müşavirədə Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin, torpaqlarımızın ərazi bütövlüyü, müstəqilliyi, suverenliyi uğrunda canlarından keçərək ən uca zirvə-şəhidlik zirvəsinə ucalmış qəhrəmanlarımızın əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edildi.</p>
<p>Müşavirədə geniş məruzə nitqi ilə çıxış edən Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Elxan Allahverdiyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayındakı çıxışında müəyyənləşdirilən strateji hədəflərin və qarşıya qoyulan vəzifələrin ölkəmizin gələcək inkişafı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığını vurğuladı. Qeyd olundu ki, müasir dövrdə dövlətimizin siyasi, iqtisadi və hərbi qüdrətinin daha da artırılması ilə yanaşı, milli kimliyin qorunması, dövlətçilik düşüncəsinin möhkəmləndirilməsi, milli-mənəvi dəyərlərin təbliği və ideoloji təhlükəsizliyin təmin edilməsi xüsusi aktuallıq kəsb edir. Bu istiqamətdə məqsədyönlü fəaliyyətin gücləndirilməsi, gənc nəslin milli ruhda və vətənpərvərlik prinsipləri əsasında yetişdirilməsi mühüm vəzifələrdəndir. Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpası ilə nəticələnən tarixi Zəfərin xalqımızın birliyinin, milli iradəsinin və dövlətimizin gücünün təzahürü olduğunu diqqətə çatdırdı. Tarixi nailiyyətlərin qorunmasının, ordumuzun müdafiə qüdrətinin daha da möhkəmləndirilməsinin, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə bərpa və quruculuq işlərinin davam etdirilməsinin, iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsinin və əhalinin sosial rifahının yüksəldilməsinin qarşıda duran əsas vəzifələr sırasında olduğunu bildirdi.</p>
<p>Müşavirədə qarşıya qoyulan vəzifələr haqqında çıxış edən Rayon Ağsaqqallar Şurasının sədri, əməkdar hüquqşünas, III dərəcəli Ədliyyə general-mayoru Akif Rəfiyev, Vətən müharibəsi şəhidi, “Qarabağ” ordenli baş leytenant Cəmil Nəcəfovun anası Mətanət Nəcəfova, 246 № li məktəb-liseyin əməkdar müəllimi Sevda Namazova, Vətən müharibəsi iştirakçısı və qazisi, “Cəsur döyüşçü” medalı ilə təltif olunmuş Ruslan Şıxıyev, N.Babayev adına 144 № li tam orta məktəbin direktoru İlahə Həmidova qarşıya qoyulan vəzifələr, onların həyata keçirilməsində müxtəlif sahələrin rolu və ictimai məsuliyyət məsələləri barədə fikirlərini bölüşdülər. Çıxışlarda ordu quruculuğunun möhkəmləndirilməsi, şəhid ailələrinə və qazilərə göstərilən dövlət qayğısının davam etdirilməsi, təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsi, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və gənc nəslə aşılanması məsələlərinə xüsusi diqqət yetirildi. Bildirildi ki, ideoloji təhlükəsizliyin təmin olunmasında təhsilin və maarifləndirmənin mühüm rolu vardır. Müəllimlərin, ağsaqqalların, gənclərin və ictimaiyyət nümayəndələrinin bu istiqamətdə birgə fəaliyyəti, tarixi həqiqətlərin gələcək nəsillərə düzgün çatdırılması, milli yaddaşın qorunması və vətənpərvərlik ruhunun gücləndirilməsi dövlətçilik ənənələrinin davamlılığının təmin edilməsinə xidmət edir.</p>
<p>Müşavirənin sonunda yekun nitqi ilə çıxış edən Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Elxan Allahverdiyev müzakirə olunan məsələlərin əhəmiyyətini bir daha vurğulayaraq qarşıya qoyulan vəzifələrin hər bir sahə üzrə ardıcıl və məsuliyyətlə həyata keçirilməsinin vacibliyini qeyd etdi. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin müəyyənləşdirdiyi strateji hədəflərdən irəli gələn vəzifələrin icrasında dövlət qurumlarının, təhsil müəssisələrinin və ictimaiyyət nümayəndələrinin üzərinə düşən məsuliyyətə diqqət çəkərək dövlətimizin davamlı inkişafı, milli həmrəyliyin daha da möhkəmləndirilməsi və xalqımızın rifahının yüksəldilməsi naminə birgə səylərin gücləndirilməsinin mühüm əhəmiyyət daşıdığını vurğuladı.</p>
<p><img alt="" decoding="async" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5284.JPG-300x200.jpeg" srcset="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5284.JPG-300x200.jpeg 300w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5284.JPG-1024x683.jpeg 1024w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5284.JPG-768x512.jpeg 768w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5284.JPG.jpeg 1440w" style="height:200px; width:300px" /> <img alt="" decoding="async" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5334.JPG-300x200.jpeg" srcset="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5334.JPG-300x200.jpeg 300w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5334.JPG-1024x683.jpeg 1024w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5334.JPG-768x512.jpeg 768w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5334.JPG.jpeg 1152w" style="height:200px; width:300px" /> <img alt="" decoding="async" loading="lazy" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5353.JPG-300x200.jpeg" srcset="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5353.JPG-300x200.jpeg 300w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5353.JPG-1024x683.jpeg 1024w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5353.JPG-768x512.jpeg 768w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5353.JPG.jpeg 1440w" style="height:200px; width:300px" /> <img alt="" decoding="async" loading="lazy" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5364-2.jpg-300x200.jpeg" srcset="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5364-2.jpg-300x200.jpeg 300w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5364-2.jpg-1024x683.jpeg 1024w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5364-2.jpg-768x512.jpeg 768w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5364-2.jpg.jpeg 1440w" style="height:200px; width:300px" /></p>
<p><img alt="" decoding="async" loading="lazy" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/ILK_5973.JPG-300x200.jpeg" srcset="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/ILK_5973.JPG-300x200.jpeg 300w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/ILK_5973.JPG-1024x683.jpeg 1024w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/ILK_5973.JPG-768x512.jpeg 768w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/ILK_5973.JPG-1536x1024.jpeg 1536w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/ILK_5973.JPG.jpeg 1728w" style="height:200px; width:300px" /> <img alt="" decoding="async" loading="lazy" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5552.JPG-300x200.jpeg" srcset="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5552.JPG-300x200.jpeg 300w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5552.JPG-1024x683.jpeg 1024w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5552.JPG-768x512.jpeg 768w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5552.JPG.jpeg 1440w" style="height:200px; width:300px" /> <img alt="" decoding="async" loading="lazy" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5563-2.jpg-300x200.jpeg" srcset="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5563-2.jpg-300x200.jpeg 300w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5563-2.jpg-1024x683.jpeg 1024w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5563-2.jpg-768x512.jpeg 768w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5563-2.jpg.jpeg 1440w" style="height:200px; width:300px" /> <img alt="" decoding="async" loading="lazy" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5595-2.jpg-300x200.jpeg" srcset="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5595-2.jpg-300x200.jpeg 300w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5595-2.jpg-1024x683.jpeg 1024w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5595-2.jpg-768x512.jpeg 768w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5595-2.jpg.jpeg 1440w" style="height:200px; width:300px" /> <img alt="" decoding="async" loading="lazy" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5618-2.jpg-300x200.jpeg" srcset="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5618-2.jpg-300x200.jpeg 300w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5618-2.jpg-1024x683.jpeg 1024w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5618-2.jpg-768x512.jpeg 768w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_5618-2.jpg.jpeg 1440w" style="height:200px; width:300px" /></p>
]]><p>Müraciətdə bildirilir ki, ailəsinin verdiyi məlumata görə, Ehtiram Əliyev ağır vəziyyətdə “Yeni Klinika”ya yerləşdirilib. Səhhətinin daha da pisləşməsi səbəbindən o, reanimasiya şöbəsinə köçürülüb. Milli Qəhrəmanın həyatı ilə bağlı yaranmış ciddi narahatlıq ailə üzvlərini, döyüş yoldaşlarını və digər Milli Qəhrəmanları təşviş içində saxlayır.</p>
<p>Müraciətdə Ehtiram Əliyevin Vətənin müdafiəsi zamanı göstərdiyi igidlik və fədakarlıq xüsusi vurğulanıb. Qeyd olunub ki, o, ölkəmizin ərazi bütövlüyü uğrunda həyatını təhlükəyə ataraq Vətənə və hərbi anda sədaqətini döyüş meydanında sübuta yetirib. Onun şərəfli döyüş yolu Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq tarixinin bir hissəsi olmaqla yanaşı, gənc nəsil üçün cəsarət və vətənpərvərlik nümunəsidir.</p>
<p>Azərbaycan dövlətinin Milli Qəhrəmanlara, şəhid ailələrinə və müharibə iştirakçılarına göstərdiyi diqqət və qayğı yüksək qiymətləndirilərək, Prezident İlham Əliyevin Vətən qarşısında xidmətləri olan şəxslərin sağlamlığına və sosial müdafiəsinə həssas münasibətinə ümid ifadə olunub.</p>
<p>Müraciət müəllifləri Prezident İlham Əliyevdən Milli Qəhrəman Ehtiram Əliyevin müalicəsini şəxsi nəzarətinə götürməsini və onun həyatının xilas edilməsi üçün bütün zəruri tibbi imkanların təxirəsalınmadan səfərbər olunması barədə aidiyyəti qurumlara müvafiq tapşırıqlar verməsini xahiş ediblər.</p>
<p>Həmçinin xəstənin vəziyyətinin ixtisaslı mütəxəssislər tərəfindən təcili qiymətləndirilməsi, həkimlərin rəyinə uyğun müayinə və müalicə tədbirlərinin tam həcmdə həyata keçirilməsi, ehtiyac yaranacağı təqdirdə əlavə mütəxəssislərin cəlb olunması və zəruri tibbi vasitələrlə təmin edilməsi üçün köməklik göstərilməsi istənilib.</p>
<p>Müraciətdə Ehtiram Əliyevin ailəsinin də diqqət və qayğı ilə əhatə olunmasının, müalicə ilə bağlı zəruri ehtiyaclarının qarşılanmasına dəstək göstərilməsinin vacibliyi qeyd edilib.</p>
<p>Sonda vurğulanıb ki, vaxtilə Vətənin müdafiəsi üçün canını əsirgəməmiş Milli Qəhrəmanın bu gün həyat uğrunda mübarizə aparması hər kəsi narahat edir. Müraciət müəllifləri Ehtiram Əliyevin bu ağır sınaqdan çıxaraq ailəsinə və doğmalarına qovuşacağına ümid etdiklərini bildiriblər.</p>
<p>Müraciət Azərbaycan Respublikası Milli Qəhrəmanlarını Tanıtma İctimai Birliyinin sədri Elşən Uluxanlının adından ünvanlanıb.</p>
]]><p>Anım mərasimində uzun illərin ayrılığından, doğma yurda qayıdış həsrətindən və ağır itkilərin ağrısından keçən kənd sakinləri, şəhid ailələri, ziyalılar və qonaqlar bir araya gələrək torpaqlarımızın azadlığı uğrunda həyatlarını qurban verən qəhrəmanları ehtiramla yad ediblər.</p>
<p>Anım tədbiri Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himninin səsləndirilməsi ilə başlayıb. Vətən və torpaq uğrunda canlarını qurban verən şəhidlərin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib. Hər bir ehtiram ifadəsi bir ömrün xatirəsinə, bir ailənin yaşadığı ağrıya, bir elin yaddaşına ünvanlanan səssiz ehtiramın təzahürü olub.</p>
<p>Anım mərasimində Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Şərqiyyə Vəliyeva, şəhid Səma Kərimovanın anası, şəhid Yusif və Asif Əliyevlərin bacısı Sevda Kərimova, Laçın Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının direktoru Orxan Cəbrayılov, Laçın şəhər sakini Qəzənfər Hüseynov və b. çıxış ediblər.</p>
<p>Çıxışlarda Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpasının tarixi əhəmiyyəti, torpaqlarımızın azadlığı uğrunda şəhid olanların qəhrəmanlığı, xalqımızın mübarizə əzmi və şəhidlərin xatirəsinin gələcək nəsillərə çatdırılmasının vacibliyi vurğulanıb. Qarabağ Zəfərinin əldə olunmasında Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi, siyasi iradəsi və diplomatik fəaliyyəti xüsusi qeyd edilib. Şamkənd kəndində ucaldılan abidə kompleksinin mərmər lövhələrində 41 şəhidin adı əbədiləşdirilib. Laçının Şamkənd kəndi Birinci Qarabağ və 44 günlük Vətən müharibəsində 41 şəhid verib. Mərasimin ən təsirli məqamlarından biri şəhid Yusif və Asif Əliyevin bacısı, şəhid Səma Kərimovanın anası Sevda Kərimovanın çıxışı olub. Sevda xanım Şamkənd sakinlərinə, şəhid qardaşlarının yadigarlarına və abidə kompleksinin ərsəyə gəlməsində əməyi olan insanlara təşəkkürünü bildirib.</p>
<p>O, qalib Azərbaycan Ordusuna və Müzəffər Ali Baş Komandana minnətdarlığını ifadə edib, ölkəmizə sülh və əmin-amanlıq arzulayıb. Şamkənddə şəhidlərin xatirəsinə ucaldılan abidə kompleksinin yaradılmasında şəhid Yusif və Asif Əliyevlərin övladları Akif, Söhrab və Vaqifin böyük əməyi olduğu bildirilir. Bu təşəbbüsün mənəvi dəyəri xüsusilə böyükdür. Çünki şəhidlərin xatirəsini yaşatmaq yalnız keçmişi anmaq deyil, gələcəyə qarşı məsuliyyəti də öz üzərinə götürməkdir.</p>
<p>Şamkənddə keçirilən anım mərasimi doğma torpağa qayıdışın mənəvi əhəmiyyətini də bir daha üzə çıxarıb. Uzun illər yurd həsrəti ilə yaşayan insanların öz ata-baba ocaqlarında yenidən bir araya gəlməsi onların yaddaşında silinməz iz buraxır. Mərasimin sonunda şəhidlərin əziz xatirəsi bir daha ehtiramla yad edilib, onların ruhuna dualar oxunub, ehsan süfrəsi verilib.</p>
<p><strong><em>Həmidə N</em></strong><strong><em>İ</em></strong><strong><em>ZAM</em></strong><strong><em>İ</em></strong><strong><em>QIZI,</em></strong></p>
<p><strong>jurnalist, teatr tənqidçisi</strong></p>
]]><p><img alt="" src="https://newscenter.az/uploads/posts/2026-10/img-20261022-wa0011.jpg" /></p>
<p><br /> Sazişə əsasən, tərəflər qarşılıqlı maraq doğuran istiqamətlər üzrə informasiya mübadiləsi aparacaq, marketinq məlumatlarını paylaşacaq, birgə layihələrin həyata keçirilməsi imkanlarını nəzərdən keçirəcək və qarşılıqlı dəstək göstərəcəklər.<br /> <br /> Tərəflər bu əməkdaşlığın qarşılıqlı əlaqələrin genişləndirilməsinə, birgə təşəbbüslərin həyata keçirilməsinə və yeni əməkdaşlıq imkanlarının yaradılmasına töhfə verəcəyinə ümid edirlər.</p>
<p><img alt="" src="https://newscenter.az/uploads/posts/2026-10/img-20261022-wa0012.jpg" /></p>
]]><p>Zəngilanın işğaldan azad olunması rayonun gələcək inkişafı üçün yeni imkanlar yaratdı. Dövlət tərəfindən həyata keçirilən Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlərin mərhələli şəkildə doğma torpaqlarına qayıdışı təmin edilir. 2022-ci ilin mayında Ağalı kəndinin ilk sakinləri doğma yurdlarında məskunlaşmağa başladılar. Bu hadisə azad edilmiş ərazilərdə yeni yaşayış modelinin formalaşdırılması və insanların normal həyat şəraitinə qovuşması baxımından mühüm mərhələ oldu. 2026-cı il oktyabrın 1-nə olan məlumata görə, Zəngilan şəhərində 84 ailə, ümumilikdə 339 nəfər, Ağalı kəndində 234 ailə, 1017 nəfər, Məmmədbəyli kəndində isə 179 ailə, 903 nəfər məskunlaşıb. Bu göstəricilər doğma torpaqlara qayıdışın davam etdiyini və yeni yaşayış məntəqələrinin mərhələli şəkildə məskunlaşdırıldığını göstərir. Qayıdış prosesinin əsas məqsədi yalnız insanların əvvəlki yaşayış yerlərinə köçürülməsi deyil.</p>
<p> Zəngilanın inkişafında Ağalı kəndində həyata keçirilən “Ağıllı kənd” layihəsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Layihə müasir texnologiyaların, enerji səmərəliliyinin, ekoloji həllərin və rəqəmsal xidmətlərin kənd həyatına inteqrasiyasına əsaslanır. Ağalıda yaşayış evləri ilə yanaşı, məktəb, uşaq bağçası, tibb məntəqəsi, parklar və digər sosial obyektlər yaradılıb. Əhalinin gündəlik ehtiyaclarının qarşılanması üçün xidmət infrastrukturu formalaşdırılıb, məşğulluq və sahibkarlıq imkanlarının genişləndirilməsinə şərait yaradılıb. Kəndin mühüm xüsusiyyətlərindən biri enerji təminatında alternativ mənbələrə üstünlük verilməsidir. Həkəri çayı üzərində hər birinin gücü 212 kilovat olan üç hidravlik turbindən ibarət Arximed turbini tipli su elektrik stansiyası qurulub. İnzibati binaların üzərində ümumi gücü 325 kilovat olan günəş panelləri quraşdırılıb. Yaşayış evlərində istilik itkilərini azaltmaq üçün xüsusi izolyasiya materiallarından istifadə edilib. Su qızdırılması üçün günəş kollektorları, istilik təminatı üçün isə enerji səmərəliliyini artıran sistemlər tətbiq olunub. Çirkab suların bioloji təmizlənməsi nəticəsində ildə 41 min kubmetr texniki su əldə edilməsi nəzərdə tutulub. Ağalı layihəsi göstərir ki, azad edilmiş ərazilərdə quruculuq prosesi yalnız əvvəlki yaşayış məntəqələrinin bərpası ilə məhdudlaşmır. Burada daha səmərəli, ekoloji cəhətdən dayanıqlı və texnoloji baxımdan inkişaf etmiş yaşayış mühiti yaradılır.</p>
<p> Zəngilan şəhərinin gələcək inkişafı təsdiq edilmiş Baş plan əsasında həyata keçirilir. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti 2023-cü il oktyabrın 30-da “Zəngilan şəhərinin 2040-cı ilədək inkişafına dair Baş planı”nı təsdiq edib. Sənəd şəhərin uzunmüddətli inkişafının, yaşayış məhəllələrinin formalaşdırılmasının və infrastrukturun planlı şəkildə qurulmasının əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirir. Şəhərdə yeni yaşayış kompleksləri, inzibati binalar, təhsil və sosial xidmət obyektləri, yol-kommunikasiya şəbəkələri yaradılır. 2022-ci ildə təməli qoyulan 104 mənzilli ilk yaşayış kompleksinin açılışı 2026-cı ildə baş tutub. Ümumi sahəsi iki hektardan çox olan kompleksdə 12 bina inşa edilib. Mənzillərin 84-ü sakinlər, 20-si isə xidməti istifadə üçün nəzərdə tutulub. Bu layihələr şəhərin tədricən yenidən məskunlaşmasına, ailələrin doğma yurda qayıtmasına və şəhər həyatının bərpasına xidmət edir. Eyni zamanda, yeni yaşayış kompleksləri müasir memarlıq həlləri, abadlıq işləri və zəruri kommunikasiya sistemləri ilə fərqlənir. Zəngilanın yenidən qurulmasında tarixi-mədəni irsin qorunması da mühüm yer tutur. XIX əsrə aid Zəngilan şəhər məscidinin bərpası və onun yanında yeni məscidin inşa edilməsi bu yanaşmanın nümunəsidir. Tarixi abidələrin qorunması ilə müasir şəhərsalmanın uzlaşdırılması şəhərin özünəməxsus kimliyinin yaşadılmasına imkan yaradır.</p>
<p> Zəngilanın coğrafi mövqeyi onun iqtisadi inkişafı üçün geniş imkanlar yaradır. Rayon Azərbaycan-İran sərhədinə yaxınlığı, Şərqi Zəngəzurun nəqliyyat əlaqələrində tutduğu mövqe və regional dəhlizlərə çıxış imkanları ilə strateji əhəmiyyət daşıyır. Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı bölgənin nəqliyyat infrastrukturunun əsas obyektlərindəndir. Bütün növ təyyarələri, o cümlədən genişgövdəli ağır yük təyyarələrini qəbul etmək imkanına malik hava limanı sərnişin və yük daşımalarının inkişafı baxımından mühüm potensial yaradır. Horadiz–Cəbrayıl–Zəngilan–Ağbənd avtomobil yolunun inşası da regional əlaqələrin gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Ümumi uzunluğu 126,3 kilometr olan yolun tikintisinin 2026-cı ilin ikinci yarısında tamamlanması planlaşdırılıb. Horadiz–Zəngilan–Ağbənd dəmir yolu xətti isə azad edilmiş ərazilərin ölkənin digər bölgələri ilə əlaqələrinin genişləndirilməsinə, sərnişin və yük daşımalarının təşkilinə, sənaye və logistika fəaliyyətinin inkişafına xidmət edəcək. Dəmir yolu infrastrukturunun Araz İqtisadi Zonası Sənaye Parkı ilə əlaqələndirilməsi bölgədə istehsal və ticarət imkanlarının artmasına şərait yaradır. Bu nəqliyyat layihələri Zəngilanın yalnız yerli əhəmiyyətli yaşayış məntəqəsi kimi deyil, həm də regional iqtisadi və logistika mərkəzi kimi inkişafı üçün zəmin formalaşdırır.</p>
<p> Zəngilanın iqtisadi dirçəlişində kənd təsərrüfatının xüsusi yeri var. Rayonun təbii şəraiti, torpaq ehtiyatları və kənd təsərrüfatı ənənələri bu sahənin inkişafı üçün geniş imkanlar yaradır. Azərbaycan və Türkiyə şirkətlərinin birgə layihəsi olan “Dost Aqropark” bölgədə aqrar istehsalın müasir əsaslarla təşkilinə yönəlib. Layihə çərçivəsində heyvandarlıq kompleksləri, inzibati və sosial obyektlər yaradılıb, cins qaramal gətirilib və bitkiçilik məhsullarının istehsalına başlanılıb. Layihənin tam reallaşdırılması nəticəsində minlərlə hektar ərazidə bitkiçilik və texniki istehsal sahələrinin yaradılması, 10 min baş cins heyvanın yetişdirilməsi, toxumçuluq və şitilçilik fəaliyyətinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Ət emalı və qablaşdırma müəssisəsinin, eləcə də 100 min ton tutumlu anbarın yaradılması aqrar məhsulların emalı və saxlanması imkanlarını artıracaq. Belə layihələr rayonun iqtisadiyyatının şaxələndirilməsinə, yeni iş yerlərinin yaradılmasına və yerli istehsalın genişləndirilməsinə xidmət edir. Eyni zamanda, kənd təsərrüfatı məhsullarının “Made in Qarabağ” brendi ilə bazarlara çıxarılması bölgənin iqtisadi tanıtımına töhfə verə bilər.</p>
<p>Zəngilanın bərpası və inkişafı Prezident İlham Əliyevin azad edilmiş ərazilərə səfərləri zamanı diqqət mərkəzində saxlanılan əsas məsələlərdəndir. Dövlət başçısı 2020-ci il dekabrın 23-də Zəngilan şəhərində Azərbaycan bayrağını ucaldıb. Sonrakı səfərləri zamanı Ağalı “Ağıllı kənd” layihəsi, Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı, avtomobil və dəmir yolları, enerji obyektləri, yaşayış kompleksləri və digər infrastruktur layihələrinin gedişi ilə tanış olub, bir sıra obyektlərin açılış və təməlqoyma mərasimlərində iştirak edib. 2026-cı il mayın 10-da isə Prezident İlham Əliyev Zəngilan şəhərində 104 mənzilli ilk yaşayış kompleksinin açılışında iştirak edib, yeni mənzillərə köçən ailələrlə görüşüb və “Zangilan City Park Hotel”in təməlini qoyub. Bu səfərlər rayonda quruculuq işlərinin, əhalinin doğma torpaqlara qayıdışının və iqtisadi inkişaf layihələrinin mərhələli şəkildə davam etdirilməsini əks etdirir.</p>
<p> 20 Oktyabr – Zəngilan Şəhəri Günü bu mənada yalnız keçmiş qələbənin xatırlanması deyil. Bu tarix həm də quruculuğun, dirçəlişin və gələcəyə inamın rəmzidir. Zəngilanın yenidən canlanması Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində həyatın bərpasını, iqtisadi potensialın hərəkətə gətirilməsini və milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasını özündə birləşdirir. Bu gün Zəngilan öz tarixindən güc alaraq müasir inkişaf yolunda irəliləyir. Doğma yurda qayıdan ailələrin sevinci, q urulan yeni evlər, açılan yollar və yaradılan iqtisadi imkanlar bu qədim diyarın gələcəyinin daha firavan olacağına inamı gücləndirir.</p>
<p> </p>
<p> </p>
<p><strong>Rüstəmova Aybəniz Vilayət qızı, Avrasiya universitetinin Humanitar fənlər və regionşünaslıq kafedrasının müdiri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent</strong></p>
]]><p>XIX əsrin əvvəllərində Qafqazın Rusiya tərəfindən işğalından sonra yeni inzibati ərazi bölgüsü aparılıb. Bölgü nəticəsində Zəngəzur qəzası Gəncə quberniyasına tabe edilib, Sisyan, Qafan, Mehri, Zəngilan, Qubadlı və Laçın buraya daxil olunub. Zəngilanın ərazisi şərqdən Həkəri çayından Mehri dağ silsiləsinə qədər olan ərazini əhatə edir. 1920-ci ilin 28 aprel işğalından sonra bolşeviklərin köməyi ilə qədim türk torpaqları hesabına ilk dövlətlərini quran ermənilər Zəngəzur qəzasını işğal ediblər. Bu zaman bolşevik Rusiyasının təkidi ilə Zəngəzur Azərbaycanın əlindən alınaraq, Ermənistana birləşdirilib.</p>
<p>Nəticədə, qəzanın yuxarı hissəsi Ermənistanın, Laçın, Qubadlı və Zəngilan bölgələri isə Azərbaycanın tərkibində qalıb.</p>
<p>Zəngilan rayonu Azərbaycanın özünəməxsus tarixi keçmişə malik bölgələrindəndir. Rayon ərazisindən axan Şərəkə çayının hövzəsində özünün tarixi ornamenti ilə seçilən onlarla türbə var. Bunlardan Zəngilan rayonunun Məmmədbəyli kəndində yerləşən səkkizguşəli Yəhya ibn Məhəmməd türbəsi (1304–1305-ci illər) öz memarlıq-konstruktiv formasına görə seçilir. Türbənin ətrafında orta əsr qəbiristanlığı yerləşir. Türbədən bir qədər aralıda Şeyxzadə Şeyx Abd as-Salam ibn Şeyx Qiyas əd-Dinin (759 h. – 1358-ci il) məzarı yerləşir.</p>
<p>Zəngilan rayonu həm də coğrafi müxtəlifliyi ilə geniş turizm potensialına malikdir. Avropada misli olmayan Şərq çinarları, qoz və digər qiymətli ağaclar bu zonada yerləşir. Təəssüf ki, erməni işğalçıları tərəfindən kəsilərək yüngül sənayedə və digər biznes məqsədləri üçün istismar edilən bu ağaclar da iqtisadi cinayətkarlığın qurbanıdır.</p>
<p>Zəngilan rayonu respublikanın dağətəyi ərazisində yerləşməklə iqtisadi cəhətdən əsasən kənd təsərrüfatı istiqamətli olub. İşğaldan əvvəl rayon 29 kolxoz-sovxozu, 1 arıçılıq təsərrüfatını, 4 kooperativi və 3 kəndli-fermer təsərrüfatını əhatə edirdi, eyni zamanda ərazisində 21 dəmiryol müəssisəsi və 6 dəmiryol vağzalı fəaliyyət göstərirdi.</p>
<p>İşğal ərəfəsində rayon ərazisində onlarla milli və dini-tarixi abidə dağıdılıb. Rayonun işğaldan azad edilməsi nəticəsində oradakı tarixi, memarlıq abidələrimiz də erməni əsarətindən qurtuldu. Dövlətimiz tərəfindən digər tarixi-mədəni, dini abidələrimiz kimi Zəngilan rayonunun ərazisində olan tarixi-dini abidələrimiz də bərpa olunacaq.</p>
<p>Zəngilanın azad olunması həm də 132 km Azərbaycan–İran sərhədinin bərpası deməkdir. Ali Baş Komandanın 2020-ci il oktyabrın 20-də xalqa ünvanlanmış müraciətində Zəngilanın Azərbaycanın tarixi əhəmiyyətə malik ərazi kimi azad olmasının vurğulanması bu ərazilərin nə qədər böyük önəm daşıdığını göstərdi.</p>
<p>Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli sərəncamı ilə 20 oktyabr – Zəngilan Şəhəri Günü kimi təsis edilib. Bu gün hər birimizin gözü qarşısında işğaldan azad edilmiş ərazilərdə görülən quruculuq işlərinin miqyası və məzmunu bütün dünyanı heyran qoyub. Biz bu torpaqlarda Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin böyük sürətlə apardığı misilsiz yeniliklərin şahidiyik. Yolların çəkilişi, aeroportların tikintisi, kənd və şəhərlərin bərpası, yeni və müasir texnologiyaların, innovasiyaların tətbiqi, “ağıllı” şəhərlərin və kəndlərin salınması, kənd təsərrüfatının qurulması onu göstərir ki, işğaldan azad edilmiş ərazilərimizin yeni siması heyrətamiz olacaq.</p>
<p>Artıq uzun illər doğma yurdundan didərgin düşən zəngilanlılar torpaqlarına geri qayıdırlar. İnanırıq ki, Zəngilanda əvvəlki kimi həyat axarına düşəcək.</p>
<p> </p>
<p><strong>Şirincan Məmmədli</strong><strong>-</strong><strong>Tarix müəllimi, “Tərəqqi” medalı təltifçisi</strong></p>
<p> </p>
]]><p><em> </em></p>
<p><em>Türkiyədə tanınmış ictimai xadim, Dicle Fırat Enerji Grup şirkətinin rəhbəri Şahin Sulhanla müsahibəni təqdim edirik:</em></p>
<p><strong>-Şahin bəy, əvvəlcə özünüzü oxucularımıza necə təqdim edərdiniz?</strong></p>
<p>-Mən Şahin Sulhanam. 16 avqust 1980-ci ildə Şırnak vilayətinin hüdudlarında yerləşən Silopi rayonunda dünyaya gəlmişəm. Elektrik mühəndisi, politoloq və Dicle Fırat Enerji Grup şirkətinin rəhbəriyəm.</p>
<p>Eyni zamanda, üzvlərinin dörddə biri İraq Kürdüstanında, dörddə üçü Türkiyə Kürdüstanında yaşayan Sperti aşirətinin ziyalısı və nüfuzlu ictimai nümayəndəsiyəm. Bu məsuliyyət çərçivəsində ictimai həmrəyliyi gücləndirməyə, problemlərin dialoq yolu ilə həllinə töhfə verməyə və müxtəlif xalqlarla dostluq münasibətlərini inkişaf etdirməyə önəm verirəm.</p>
<p>Rusiya və Ukrayna başda olmaqla, türk respublikalarının hamısında olmuş və qalmışam. Müxtəlif xalqlarla yaşamaq və işləmək həm peşə təcrübəmi, həm də dünyagörüşümü zənginləşdirib. Bu müddətdə müxtəlif millətlərdən olan insanlarla çalışmış, birgə iş görmüş və dostluqlar qurmuşam. Öz kimliyimə və mədəniyyətimə bağlı qalaraq digər xalqlarla qarşılıqlı hörmətə əsaslanan münasibətlər qurmağı həyatımın mühüm bir hissəsi hesab edirəm.</p>
<p><strong>-Türkiyədə qazandığınız ən böyük uğur nədir?</strong></p>
<p>-Mənim üçün ən böyük uğur müxtəlif ölkələrdə qazandığım bilik və təcrübəni Türkiyədə insanların ehtiyaclarını qarşılayan bir fəaliyyətə çevirə bilməkdir. Dicle Fırat Enerji Grup çərçivəsində mühəndislik biliklərimi yerlərdəki ehtiyaclarla uzlaşdırmağı mühüm nailiyyət hesab edirəm.</p>
<p>Bir fermerin istehsalına töhfə vermək, bir ailənin enerji ehtiyacını qarşılamaq və bir müəssisənin problemini həll etmək gördüyümüz işin konkret nəticəsidir. İş həyatımda və ictimai fəaliyyətimdə insanların etimadını qazanmaq mənim üçün uğurun ən dəyərli meyarıdır.</p>
<p>Müxtəlif ölkələrdən və xalqlardan olan insanlarla illər ərzində qurduğum dostluqları da mühüm qazanc hesab edirəm. Bu münasibətlərin birgə fəaliyyətə və qarşılıqlı faydaya çevrilməsi məni sevindirir.</p>
<p><strong>-Azərbaycanla əlaqələriniz varmı?</strong></p>
<p>-Bəli. Rusiya və Ukrayna başda olmaqla, türk respublikalarında olduğum və işlədiyim dövrlərdə azərbaycanlılarla sıx əlaqələr qurmuşam. Birgə iş görmüş, eyni iş mühitində çalışmış və dostluqlarımızı inkişaf etdirmişik. Bu münasibətlər sayəsində azərbaycanlıların mədəniyyətini və işgüzar yanaşmasını yaxından tanımaq imkanı əldə etmişəm. Azərbaycana turist kimi də səfər etmişəm.</p>
<p>Bir kürd olaraq azərbaycanlılarla aramızda güclü mədəni və insani yaxınlıq hiss edirəm. Mərdlik, cəsarət, sözünün üstündə durmaq və dostuna arxa olmaq hər iki xalqın mədəniyyətində qiymətləndirilən xüsusiyyətlərdir. Öz cəmiyyətimdə gördüyüm bu dəyərlərin azərbaycanlı dostlarım arasında da yaşadıldığının şahidi olmuşam. Hər iki xalqın vətəninə bağlılığına və lazım gəldikdə onu müdafiə etmək üçün canını fəda etməyə hazır olmasına böyük hörmət bəsləyirəm.</p>
<p>Qonaqpərvərliyimiz də bizi bir-birimizə yaxınlaşdırır. Qonağa qapısını açmaq, süfrəsini paylaşmaq və ona öz evində olduğu hissini yaşatmaq hər iki mədəniyyətdə də dəyərlidir. Ailə bağlarına verilən önəm, böyüklərə hörmət, toylarda sevincin və kədərli günlərdə dərdin paylaşılması oxşarlıqlarımızın gündəlik həyatdakı nümunələridir.</p>
<p>Azərbaycanlıların Novruz, kürdlərin isə Newroz adı ilə qeyd etdiyi bahar bayramı da ortaq mədəni bağlarımızdan biridir. Baharın gəlişi ilə yaşadılan ümid, yenilənmə və birlik duyğusu xalqlarımızı bir-birinə yaxınlaşdırır.</p>
<p>Keçmişimizə baxanda müxtəlif sərhədlər daxilində yaşayarkən dilimizi, mədəniyyətimizi və ictimai bağlarımızı qorumaq səylərində oxşar tale duyğusu görürəm. Bu təcrübələrin bir-birimizin həssas yanaşdığı məsələləri anlamağa kömək edə biləcəyinə inanıram.</p>
<p>Mənim üçün azərbaycanlılarla kürdlərin qardaşlığı qarşılıqlı hörmət, çətin zamanda həmrəylik və bir-birinin gələcəyinə önəm vermək deməkdir. Bu qardaşlığın bir-birimizi daha yaxından tanımaq, mədəni mübadilə və birgə fəaliyyət vasitəsilə güclənməsini istəyirəm.</p>
<p><strong>-Gələcəkdə Azərbaycanda hər hansı layihə həyata keçirməyi düşünürsünüzmü?</strong></p>
<p>-Bəli, şirkətimizin gələcək hədəfləri arasında Azərbaycanda enerji layihələrinin həyata keçirilməsi də var. Bu istiqamətdə çalışmalar aparırıq. Türkiyədə və bölgədəki fəaliyyətimiz zamanı qazandığımız təcrübəni Azərbaycandakı ehtiyaclara uyğun tətbiq etmək istəyirik.</p>
<p>Xüsusilə günəş enerjisi, kənd təsərrüfatında suvarma və müəssisələrin enerji ehtiyaclarına yönəlmiş həllər üzərində işləyirik. Məqsədimiz yerli şəraitə uyğun, iqtisadi fayda verən və uzun illər etibarlı şəkildə istifadə oluna bilən sistemlər qurmaqdır.</p>
<p>Keçmişdə azərbaycanlılarla birgə çalışmağım yeni əməkdaşlıqlar qurmaq istəyimi gücləndirir. Dostluqlarımızın davamlı işgüzar tərəfdaşlıqlara çevrilməsini arzulayıram. Birgə həyata keçirəcəyimiz uğurlu layihələrin xalqlarımız arasındakı etimadı və qardaşlığı da möhkəmləndirəcəyinə inanıram.</p>
<p><strong>-İraq Kürdüstan Regionu ilə əlaqələriniz necədir?</strong></p>
<p>-İraq Kürdüstan Regionu ilə əlaqələrimin aşirət, mədəniyyət, siyasət və ticarətlə bağlı tərəfləri var. Mənsub olduğum Sperti aşirətinin dörddə biri İraq Kürdüstan Regionunda, dörddə üçü Türkiyədə yaşayır. Buna görə də regionla bağlarım ortaq dil və mədəniyyətlə yanaşı, birbaşa ictimai münasibətlərə də əsaslanır.</p>
<p>Mərhum Molla Mustafa Bərzaninin qurucusu olduğu və cənab Məsud Bərzaninin rəhbərlik etdiyi Kürdüstan Demokrat Partiyasının, yəni KDP-nin siyasi xəttinə yaxın mövqe tuturam. Bərzani ailəsinin öz xalqı naminə verdiyi qurbanlara, müxtəlif dillərin, inancların və mədəniyyətlərin yaşadılması üçün apardığı mübarizəyə və göstərdiyi əməyə duyduğum heyranlıq bu yaxınlığımın mühüm səbəblərindən biridir. Bu yanaşmam və regionla olan ictimai bağlarım sayəsində İraq Kürdüstan Regionu ilə həm siyasi, həm də ticari əlaqələrim çox yaxşıdır.</p>
<p>Aşirətimizin ziyalısı və nüfuzlu ictimai nümayəndəsi olaraq bu bağların həmrəylik, dialoq və qarşılıqlı anlaşma şəraitində inkişafına önəm verirəm. Enerji və kənd təsərrüfatında suvarma sahələrindəki fəaliyyətimiz də əlaqələrimizə peşəkar bir məzmun qazandırır.</p>
<p>İraq Kürdüstan Regionu ilə Azərbaycan arasında münasibətləri inkişaf etdirmək üçün qarşılıqlı iradəni də müsbət qiymətləndirirəm. Cənab Neçirvan Bərzani ilə cənab İlham Əliyevin 18 iyul 2023-cü ildə Bakıda keçirdikləri görüşdə iqtisadiyyat, ticarət, turizm və enerji sahələrində əməkdaşlığı gücləndirmək istəyinin ifadə olunmasını qarşılıqlı xoş niyyətin konkret göstəricisi hesab edirəm.</p>
<p>Bu münasibətlərin inkişafının azərbaycanlılarla kürdlərin bir-birini daha yaxından tanımasına töhfə verəcəyinə inanıram. Türkiyə, Azərbaycan və İraq Kürdüstan Regionu arasındakı dostluğa və əməkdaşlığa öz təcrübəm və əlaqələrimlə töhfə vermək istəyirəm.</p>
<p><strong>-Sizcə, Türkiyədə yaşayan azərbaycanlıların iki ölkə arasında körpü rolunda hansı payı var?</strong></p>
<p>-Türkiyədə yaşayan azərbaycanlıların mühüm körpü rolunu oynadığına inanıram. Hər iki cəmiyyəti tanımaları mədəni yaxınlığı gündəlik həyata, təhsilə və ticarətə daşımağı asanlaşdırır. Qurduqları dostluqlar, ailə bağları və işgüzar tərəfdaşlıqlar iki ölkə arasındakı münasibətlərin ictimai təməlini möhkəmləndirir.</p>
<p>Yaşadığım ölkə olan Türkiyə ilə Azərbaycan arasındakı qardaşlıq, dostluq və müttəfiqlik münasibətlərinə önəm verirəm. Bu münasibətlər 2021-ci ildə imzalanmış Şuşa Bəyannaməsi ilə müttəfiqlik səviyyəsində də ifadə olunub. Türkiyədəki azərbaycanlıların bu dostluğu gündəlik həyatda yaşatdıqlarını düşünürəm.</p>
<p>Azərbaycanlıların Türkiyədə türklər, kürdlər və digər icmalarla inkişaf etdirdikləri münasibətlər də bu dostluğun ictimai əsasını genişləndirir. Azərbaycanlılarla kürdlərin qonaqpərvərlik, ailəyə bağlılıq, mərdlik və həmrəylik kimi ortaq dəyərlər vasitəsilə bir-birini asanlıqla anlaya biləcəklərinə inanıram.</p>
<p>Müxtəlif ölkələrdə olmuş və yaşamış biri olaraq insanların necə körpü qura bildiklərini yaxından bilirəm. Eyni süfrəni paylaşmaq, birlikdə çalışmaq və çətin zamanda bir-birinə dəstək olmaq davamlı dostluqların təməlini təşkil edir. Türkiyə vətəndaşı və kürd olaraq bu bağların güclənməsinə töhfə vermək istəyirəm.</p>
<p><strong>– Dicle Fırat Enerji Grup şirkətinin rəhbərisiniz. Şirkətiniz əsasən hansı istiqamətlərdə fəaliyyət göstərir?</strong></p>
<p>-Dicle Fırat Enerji Grup enerji və mühəndislik şirkətidir. Əsas fəaliyyət istiqamətlərimizə evlər və iş yerləri üçün günəş enerjisi sistemləri, günəş enerjisi ilə işləyən kənd təsərrüfatı suvarma sistemləri, akkumulyatorlu və hibrid enerji həlləri, külək enerjisi tətbiqləri, aşağı və orta gərginlikli elektrik qurğuları və transformator sistemləri daxildir.</p>
<p>Bunlarla yanaşı, elektrik avtomobilləri üçün şarj sistemləri, təhlükəsizlik və ağıllı ev sistemləri, mexaniki qurğular və təbii qaz sahələrində də xidmət göstəririk.</p>
<p>Hər layihədə müştərimizin ehtiyacını düzgün müəyyənləşdirərək etibarlı, səmərəli və uzunömürlü həll təqdim etməyi məqsəd qoyuruq. Xüsusilə kənd təsərrüfatı suvarma layihələrində təqdim etdiyimiz enerji həllərinin fermerin istehsalına birbaşa töhfə verməsinə önəm veririk.</p>
<p><strong>-Dicle Fırat Enerji Grup şirkətini digər mühəndislik və enerji şirkətlərindən fərqləndirən əsas xüsusiyyət nədir?</strong></p>
<p>-Əsas yanaşmamız mühəndislik biliklərini praktik təcrübə ilə birləşdirməkdir. Hər müştərinin enerji istehlakı, iş şəraiti və gözləntiləri fərqlidir. Buna görə də hər layihəni onun öz ehtiyacları əsasında qiymətləndiririk.</p>
<p>Düzgün avadanlıq seçimi, keyfiyyətli quraşdırma işləri və quraşdırmadan sonra müştərimizin yanında olmaq bizim üçün eyni məsuliyyətin tərkib hissələridir. Bir sistemin həqiqi dəyəri istifadəçisinə illər boyu verdiyi fayda ilə üzə çıxır.</p>
<p>Müxtəlif ölkələrdə qazandığım iş təcrübəsi fərqli ehtiyacları anlamağımıza və işgüzar münasibətlərimizi inkişaf etdirməyimizə töhfə verir. “Gücünü təcrübədən alan enerji” şüarımız bu anlayışı əks etdirir. Şirkətimizin böyüməsini gördüyümüz işə duyulan etimad üzərində qurmaq istəyirik.</p>
<p><strong>-Dicle Fırat Enerji Grup şirkətinin adının gələcəkdə hansı layihələrlə xatırlanmasını istəyirsiniz?</strong></p>
<p>-Fermerlərin istehsalını gücləndirən, ailələrin enerji xərclərini azaldan və müəssisələrin fəaliyyətinin davamlılığını təmin edən layihələrlə xatırlanmasını istəyirəm. Qurduğumuz sistemlərin uzun illər səmərəli işləməsi və müştərilərimizin məmnunluğu bizim üçün ən güclü tövsiyədir.</p>
<p>Türkiyədəki fəaliyyətimizi Azərbaycan və İraq Kürdüstan Regionu kimi əlaqələrimizin olduğu coğrafiyalarda yeni layihələrlə inkişaf etdirməyi hədəfləyirik. Şirkətimizin adının keyfiyyətli mühəndislik, etibarlı xidmət və möhkəm tərəfdaşlıqlarla xatırlanmasını istəyirəm.</p>
<p>Azərbaycanlılarla kürdlərin birlikdə çalışdığı, bilik və təcrübələrini paylaşdığı layihələr həyata keçirmək mənim üçün xüsusi məna daşıyır. Xalqlarımız arasında hiss etdiyim qardaşlığın birgə istehsala, məşğulluğa və davamlı dostluqlara çevrilməsini arzulayıram.</p>
<p><strong>-Türkiyənin enerji bazarını bir iş adamı və mühəndis kimi necə qiymətləndirirsiniz?</strong></p>
<p>-Türkiyənin enerji sahəsində mühüm potensiala malik olduğunu düşünürəm. Xüsusilə günəş enerjisini, enerjinin saxlanılmasını və səmərəliliyi birlikdə nəzərə alan layihələri dəyərli hesab edirəm. Kənd təsərrüfatında, sənayedə və yaşayış binalarında düzgün planlaşdırılmış enerji investisiyalarının istehsala və insanların həyatına mühüm töhfələr verə biləcəyinə inanıram.</p>
<p>Bir mühəndis olaraq sistemin texniki uyğunluğuna, təhlükəsizliyinə və səmərəliliyinə; bir iş adamı olaraq isə investisiyanın dəyərinə, iqtisadi faydasına və uzunmüddətli istismar şərtlərinə baxıram. Bu amillər birlikdə qiymətləndirilməlidir.</p>
<p>Türkiyə ilə Azərbaycan arasındakı güclü münasibətlərin enerji sahəsində bilik, təcrübə və investisiya mübadiləsi üçün imkanlar yarada biləcəyini düşünürəm. İraq Kürdüstan Regionu ilə Azərbaycan arasında əməkdaşlığı inkişaf etdirmək iradəsini də bu baxımdan dəyərli hesab edirəm. Şirkətimizin öz ixtisaslaşdığı sahələrdə bu əlaqələrə töhfə verməsini istəyirəm.</p>
<p>Sektorun sağlam inkişafında keyfiyyətli avadanlıq, düzgün layihələndirmə, peşəkar işçilik və satışdan sonrakı xidmət həlledici rol oynayır. Mən bir enerji investisiyasının uğurunu onun illər boyu nə qədər etibarlı işləməsi və istifadəçisinə nə qədər fayda verməsi ilə ölçürəm.</p>
<p>Sözlərimi yekunlaşdırarkən, mənə bu gözəl müsahibə imkanını yaratdığınız üçün siz dəyərli qardaşlarıma təşəkkür edirəm. Azərbaycanlılar, türklər və kürdlər başda olmaqla, bu coğrafiyada yaşayan qardaşlarımız arasında qardaşlığın güclənməsinə, xalqlarımızın bir-birini daha yaxından tanımasına töhfə verə bilmişiksə, nə xoş bizə.</p>
<p>Arzum hər kəsin öz torpağında, öz dilində danışaraq və mədəniyyətini azad şəkildə yaşadaraq ləyaqətli həyat sürə bilməsidir. Bir-birimizə hörmət etdiyimiz, bir-birimizin hüquqlarını və varlığını qoruduğumuz bir dünyada hamımızın birlikdə yüksələcəyinə inanıram.</p>
<p>Qonşu xalqlar olaraq bir-birimizin ağrısına, haqqına və gələcəyinə laqeyd qalsaq, bölgəmizi zəiflədər, hamımızı başqalarının iradəsindən asılı və zəlil vəziyyətə salacaq şərait yaradarıq. Buna görə də öz xalqımız üçün istədiyimiz azadlığı, ədaləti və hörməti qonşularımız üçün də istəməliyik.</p>
<p>Azərbaycan xalqına və bütün oxucularınıza dostluq və qardaşlıq duyğuları ilə salamlarımı çatdırıram. Gələcək nəsillərə qarşılıqlı etimadın, həmrəyliyin və sülhün hökm sürdüyü bir coğrafiya qoymaq arzusu ilə…</p>
]]><p>Azermedia. az xəbər verir ki, tədbirdə dövlət rəsmiləri, millət vəkilləri, Azərbaycanın milli qəhrəmanları, şəhid ailələrinin üzvləri, ictimaiyyət nümayəndələri və filmin yaradıcı heyəti iştirak ediblər.</p>
<p>Milli Qəhrəmanın doğum günündə təqdim olunan ekran əsəri İbad Hüseynovun uşaqlıq dövründən başlayaraq bu günədək keçdiyi həyat yolunu, Vətənə sədaqətini, mübarizə ruhunu və qəhrəmanlıq salnaməsini əks etdirir.</p>
<p>Filmdə İbad Hüseynovun uşaqlıq illərindən etibarən formalaşan cəsarəti, milli dəyərlərə bağlılığı və Vətən sevgisi ön plana çıxarılır. Ekran əsərində onun həyatının müxtəlif mərhələləri, Vətən uğrunda mübarizəsi, üzləşdiyi çətinliklər və bütün maneələrə baxmayaraq nümayiş etdirdiyi iradə və qətiyyət bədii təsvirini tapıb.</p>
<p>Təqdimat mərasimində çıxış edən İbad Hüseynov həyat və döyüş yolunun film vasitəsilə tamaşaçılara çatdırılmasının əhəmiyyətindən danışıb. O, Azərbaycanın qəhrəmanlıq tarixinin qorunmasının, milli-mənəvi dəyərlərin yaşadılmasının və gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda yetişdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.</p>
<p>“Qəhrəmanlığa gedən yol İbad” filmi bir Milli Qəhrəmanın həyat hekayəsini təqdim etməklə yanaşı, Vətənə sevgi, cəsarət, əzm və fədakarlıq kimi ali dəyərləri də təbliğ edir. Ekran əsəri İbad Hüseynovun həyat və mübarizə yolunu gələcək nəsillərə çatdırmaqla yanaşı, gənclərin vətənpərvərlik ruhunda formalaşmasına və Azərbaycanın qəhrəmanlıq ənənələrinin yaşadılmasına xidmət edir.</p>
<p><img alt="" decoding="async" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4876-300x225.jpeg" srcset="//azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4876-300x225.jpeg 300w, //azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4876-1024x768.jpeg 1024w, //azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4876-768x576.jpeg 768w, //azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4876-1536x1152.jpeg 1536w, //azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4876-2048x1536.jpeg 2048w" style="height:225px; width:300px" /><img alt="" decoding="async" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4878-300x225.jpeg" srcset="//azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4878-300x225.jpeg 300w, //azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4878-1024x768.jpeg 1024w, //azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4878-768x576.jpeg 768w, //azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4878-1536x1152.jpeg 1536w, //azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4878-2048x1536.jpeg 2048w" style="height:225px; width:300px" /><img alt="" decoding="async" loading="lazy" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4879-300x225.jpeg" srcset="//azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4879-300x225.jpeg 300w, //azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4879-1024x768.jpeg 1024w, //azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4879-768x576.jpeg 768w, //azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4879-1536x1152.jpeg 1536w, //azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/IMG_4879-2048x1536.jpeg 2048w" style="height:225px; width:300px" /></p>
]]><p><img alt="image-sss" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://diaspornews.az/public/storage/sites/2//2026/10/diaspornews_az-sss-acmw54gntz91voqys7bl-300x203.png" srcset="https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-sss-acmw54gntz91voqys7bl-300x203.png 300w, https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-sss-acmw54gntz91voqys7bl.png 675w" style="height:203px; width:300px" /><br /> Əlahəzrət Şeyx Əbdülhəkim Əl Maktum 103 millətin nümayəndələri ilə birgə açılış lentini kəsdi. "OBS Global" tərəfindən dünya rekordu kimi qeyd olunan bu məqam tədbirə güclü bir məna qazandırdı: müxtəlif xalqlar, lakin vahid, ortaq bir başlanğıc.</p>
<p><img alt="image-c_106626" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://diaspornews.az/public/storage/sites/2//2026/10/diaspornews_az-c_106626-xumf1zib6kn7sqyrg9ch-300x200.jpg" srcset="https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_106626-xumf1zib6kn7sqyrg9ch-300x200.jpg 300w, https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_106626-xumf1zib6kn7sqyrg9ch-768x512.jpg 768w, https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_106626-xumf1zib6kn7sqyrg9ch.jpg 1675w" style="height:200px; width:300px" /><br /> Tədbir tort kəsilməsi, xüsusi brendləşdirilmiş atın təqdimatı və aparıcıların idarə etdiyi proqramla davam etdi. Çıxışlarda "OBS Global"ın əsasında duran vizyon, həmçinin biznes liderlərini, investorları, sahibkarları və müxtəlif icmaları sərhədlər ötesində bir-birinə bağlamaq amalı vurğulandı.</p>
<p><img alt="image-c_106876" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://diaspornews.az/public/storage/sites/2//2026/10/diaspornews_az-c_106876-ip4lzbu0fg3j92yx1e7t-300x200.jpg" srcset="https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_106876-ip4lzbu0fg3j92yx1e7t-300x200.jpg 300w, https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_106876-ip4lzbu0fg3j92yx1e7t-768x512.jpg 768w, https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_106876-ip4lzbu0fg3j92yx1e7t.jpg 1677w" style="height:200px; width:300px" /><br /> Tədbir boyu media komandası müsahibələr, söhbətlər və "OBS Global"ın media divarı qarşısındakı çəkilişlər vasitəsilə açılışın enerjisini əks etdirdi. Canlı əyləncə proqramı və mükafatlandırma mərasimi vasitəsilə, öz liderlikləri və töhfələri ilə bu tədbirin həyata keçməsinə dəstək olan şəxslər təltif olundular.</p>
<p><img alt="image-c_106898" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://diaspornews.az/public/storage/sites/2//2026/10/diaspornews_az-c_106898-qgn0ps9zhix3lfu5t7v1-300x200.jpg" srcset="https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_106898-qgn0ps9zhix3lfu5t7v1-300x200.jpg 300w, https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_106898-qgn0ps9zhix3lfu5t7v1-768x512.jpg 768w, https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_106898-qgn0ps9zhix3lfu5t7v1.jpg 1753w" style="height:200px; width:300px" /><br /> Bu təntənəli açılış sadəcə bir tədbirdən daha artıq bir başlanğıcın təməlini qoydu. O, beynəlxalq biznes əlaqələri, əməkdaşlıq və yeni imkanlarla dolu bir mövsümün qapılarını açdı. Açılış lentinin kəsilməsindən tutmuş axşamın son söhbətlərinə qədər verilən mesaj aydın idi: insanlar müxtəlif millətlərdən olsalar da, bir araya gəldikdə yeni imkanlar yaranır.</p>
<p> </p>
<p><img alt="image-c_106860" sizes="(max-width: 200px) 100vw, 200px" src="https://diaspornews.az/public/storage/sites/2//2026/10/diaspornews_az-c_106860-tsn3kwc207ozeguflqp1-200x300.jpg" srcset="https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_106860-tsn3kwc207ozeguflqp1-200x300.jpg 200w, https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_106860-tsn3kwc207ozeguflqp1.jpg 832w" style="height:300px; width:200px" /> <img alt="image-c_106972" src="https://diaspornews.az/public/storage/sites/2//2026/10/diaspornews_az-c_106972-a3hfjnpyg2k0671ubxz9-200x300.jpg" style="height:300px; width:200px" /></p>
<p><img alt="image-c_107019" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://diaspornews.az/public/storage/sites/2//2026/10/diaspornews_az-c_107019-wtc8fkyrb6zv03eg2l7n-300x200.jpg" srcset="https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_107019-wtc8fkyrb6zv03eg2l7n-300x200.jpg 300w, https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_107019-wtc8fkyrb6zv03eg2l7n-768x512.jpg 768w, https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_107019-wtc8fkyrb6zv03eg2l7n.jpg 1506w" style="height:200px; width:300px" /></p>
<p><img alt="image-c_106917" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://diaspornews.az/public/storage/sites/2//2026/10/diaspornews_az-c_106917-it0wph72umjevza1rgq5-300x200.jpg" srcset="https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_106917-it0wph72umjevza1rgq5-300x200.jpg 300w, https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_106917-it0wph72umjevza1rgq5-768x512.jpg 768w, https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_106917-it0wph72umjevza1rgq5.jpg 1626w" style="height:200px; width:300px" /></p>
<p><img alt="image-c_107050" sizes="(max-width: 200px) 100vw, 200px" src="https://diaspornews.az/public/storage/sites/2//2026/10/diaspornews_az-c_107050-8m6i14flugn2qhv0jxwt-200x300.jpg" srcset="https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_107050-8m6i14flugn2qhv0jxwt-200x300.jpg 200w, https://diaspornews.az/public/storage/sites/2/2026/10/diaspornews_az-c_107050-8m6i14flugn2qhv0jxwt.jpg 1248w" style="height:300px; width:200px" /></p>
]]><p><iframe allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen="" frameborder="0" height="450" src="https://www.youtube.com/embed/RpzGIqh-P-c?feature=oembed" title="XXIV Beynəlxalq İncəsənət Festivalı «Yaroslavl gəzintiləri»ndə Azərbaycan mədəniyyəti" width="800"></iframe></p>
<p><img alt="" decoding="async" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/111-1-300x225.jpeg" srcset="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/111-1-300x225.jpeg 300w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/111-1-1024x768.jpeg 1024w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/111-1-768x576.jpeg 768w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/111-1-1536x1153.jpeg 1536w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/111-1.jpeg 1599w" style="height:225px; width:300px" /></p>
<p><img alt="" decoding="async" loading="lazy" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/44WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.18-300x225.jpeg" srcset="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/44WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.18-300x225.jpeg 300w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/44WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.18-1024x768.jpeg 1024w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/44WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.18-768x576.jpeg 768w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/44WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.18-1536x1153.jpeg 1536w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/44WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.18.jpeg 1599w" style="height:225px; width:300px" /></p>
<p><img alt="" decoding="async" loading="lazy" sizes="auto, (max-width: 136px) 100vw, 136px" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/55WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.18-136x300.jpeg" srcset="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/55WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.18-136x300.jpeg 136w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/55WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.18-466x1024.jpeg 466w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/55WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.18.jpeg 582w" style="height:300px; width:136px" /><img alt="" decoding="async" loading="lazy" sizes="auto, (max-width: 136px) 100vw, 136px" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/22WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.18-136x300.jpeg" srcset="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/22WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.18-136x300.jpeg 136w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/22WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.18-466x1024.jpeg 466w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/22WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.18.jpeg 582w" style="height:300px; width:136px" /></p>
<p><img alt="" decoding="async" loading="lazy" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" src="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/66WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.17-300x169.jpeg" srcset="https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/66WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.17-300x169.jpeg 300w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/66WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.17-1024x576.jpeg 1024w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/66WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.17-768x432.jpeg 768w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/66WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.17-1536x864.jpeg 1536w, https://azermedia.az/wp-content/uploads/2026/10/66WhatsApp-Image-2026-10-18-at-10.38.17.jpeg 1599w" style="height:169px; width:300px" /></p>
<p> </p>
]]><p>18 Oktyabr – Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşına qızıl hərflərlə yazılmış, milli dövlətçilik ənənələrimizin və azadlıq iradəmizin təntənəsini əks etdirən Müstəqilliyin Bərpası Günüdür. Bu əlamətdar tarix xalqımızın azadlıq uğrunda apardığı mübarizənin, milli birliyinin və müstəqil dövlət qurmaq əzminin parlaq təcəssümüdür.</p>
<p>Bu əlamətdar gün T.Abbasovun adını daşıyan 225 saylı tam orta məktəbin kollektivində də böyük sevinc, qürur və iftixar hissi ilə qeyd olunub. Məktəbdə təşkil edilən tədbirin əsas məqsədi şagirdlərə Azərbaycanın müstəqillik tarixini dərindən aşılamaq, onların milli-mənəvi dəyərlərə bağlılığını gücləndirmək, vətənpərvərlik ruhunu yüksəltmək və dövlət müstəqilliyimizin əhəmiyyətini bir daha diqqətə çatdırmaq olub.</p>
<p>Tədbirdə məktəbin direktor əvəzi Aytən Qibləliyeva, direktor müavini Z. Nusalova, UBRT-nin rəhbəri Gülnarə Hüseynova, kitabxana müdiri Tahirə Zamanova, kitabxanaçı Nigar Sarıbəlayeva və məktəbdə fəaliyyət göstərən “Kiçik Akademiya”nın üzvləri iştirak ediblər.</p>
<p>Tədbir çərçivəsində iştirakçılar Azərbaycanın müstəqillik tarixindən, xalqımızın azadlıq uğrunda apardığı mübarizədən, milli birlik və həmrəyliyin əhəmiyyətindən söz açıblar. Çıxışlarda müstəqilliyin qorunmasının, dövlətçilik ənənələrinin yaşadılmasının və gələcək nəsillərə ötürülməsinin hər bir vətəndaşın mənəvi borcu olduğu vurğulanıb.</p>
<p>Şagirdlər milli-mənəvi dəyərlərimizi, Vətənə məhəbbəti, Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq salnaməsini və azadlıq duyğularını əks etdirən bədii çıxışlar təqdim edib, vətənpərvərlik mövzusunda şeirlər söyləyiblər. Onların ifasında səslənən şeirlər və səmimi fikirlər doğma yurda sevgi, milli kimliyə bağlılıq və müstəqil Azərbaycanın gələcəyinə inam hisslərini ifadə edib.</p>
<p>Tədbirin diqqətçəkən məqamlarından biri də “Kiçik Akademiya” üzvlərinin hazırladıqları rəsm əsərlərinin nümayişi olub. Şagirdlərin yaradıcılıq nümunələrində Azərbaycanın üçrəngli bayrağı, doğma Vətənimizin gözəllikləri, milli-mənəvi dəyərlərimiz və müstəqilliyimizin rəmzləri öz əksini tapıb. Bu əsərlər gənc nəslin Vətənə olan sevgisini, milli tariximizə marağını və yaradıcı düşüncəsini nümayiş etdirib.</p>
<p>Belə tədbirlər şagirdlərin yalnız bilik və bacarıqlarının inkişafına deyil, həm də onların şəxsiyyət kimi formalaşmasına, milli ruhda tərbiyə olunmasına və vətəndaşlıq məsuliyyətinin güclənməsinə mühüm töhfə verir. Müstəqillik tariximizin məktəblilərə bu cür yaradıcı və mənəvi məzmunlu tədbirlər vasitəsilə çatdırılması gənc nəslin öz köklərinə bağlı, tarixini bilən və dövlətinə sadiq vətəndaşlar kimi yetişməsində xüsusi əhəmiyyət daşıyır.</p>
<p>T.Abbasov adına 225 saylı tam orta məktəbin kollektivinin təşkilatçılığı ilə keçirilən bu tədbir bir daha göstərib ki, milli müstəqilliyimiz hər bir azərbaycanlının qürur mənbəyi, milli birliyimiz isə gələcəyimizin möhkəm təməlidir.</p>
<p>Müstəqilliyimiz əbədi, dövlətçiliyimiz sarsılmaz, üçrəngli bayrağımız daim yüksəklərdə olsun!</p>
<p><strong>225 saylı tam orta məktəbin kollektibi 18 Oktyabr – Müstəqilliyin Bərpası Günü münasibətilə bütün Azərbaycan xalqını təbrik edirlər!</strong></p>
<p><img alt="" sizes="(max-width: 600px) 100vw, 600px" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/55-600x450.jpeg" srcset="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/55-600x450.jpeg 600w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/55-1024x768.jpeg 1024w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/55-768x576.jpeg 768w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/55-1064x798.jpeg 1064w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/55-716x537.jpeg 716w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/55-480x360.jpeg 480w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/55.jpeg 1280w" style="height:450px; width:600px" /></p>
<p><img alt="" sizes="auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/22-600x450.jpeg" srcset="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/22-600x450.jpeg 600w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/22-1024x768.jpeg 1024w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/22-768x576.jpeg 768w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/22-1064x798.jpeg 1064w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/22-716x537.jpeg 716w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/22-480x360.jpeg 480w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/22.jpeg 1280w" style="height:450px; width:600px" /><img alt="" sizes="auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/33-450x600.jpeg" srcset="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/33-450x600.jpeg 450w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/33-768x1024.jpeg 768w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/33-716x955.jpeg 716w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/33-480x640.jpeg 480w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/33.jpeg 960w" style="height:600px; width:450px" /><img alt="" sizes="auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/44-450x600.jpeg" srcset="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/44-450x600.jpeg 450w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/44-768x1024.jpeg 768w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/44-716x955.jpeg 716w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/44-480x640.jpeg 480w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/44.jpeg 960w" style="height:600px; width:450px" /> <img alt="" sizes="auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/66-450x600.jpeg" srcset="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/66-450x600.jpeg 450w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/66-768x1024.jpeg 768w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/66-716x955.jpeg 716w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/66-480x640.jpeg 480w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/66.jpeg 960w" style="height:600px; width:450px" /><img alt="" sizes="auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/77-450x600.jpeg" srcset="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/77-450x600.jpeg 450w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/77-768x1024.jpeg 768w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/77-716x955.jpeg 716w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/77-480x640.jpeg 480w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/77.jpeg 960w" style="height:600px; width:450px" /><img alt="" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/88-495x600.jpeg" srcset="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/88-495x600.jpeg 495w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/88-846x1024.jpeg 846w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/88-768x930.jpeg 768w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/88-716x867.jpeg 716w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/88-480x581.jpeg 480w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/88.jpeg 1057w" style="height:600px; width:495px" /><img alt="" sizes="auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/99-600x450.jpeg" srcset="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/99-600x450.jpeg 600w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/99-1024x768.jpeg 1024w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/99-768x576.jpeg 768w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/99-1064x798.jpeg 1064w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/99-716x537.jpeg 716w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/99-480x360.jpeg 480w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/99.jpeg 1280w" style="height:450px; width:600px" /><img alt="" sizes="auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/101010-450x600.jpeg" srcset="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/101010-450x600.jpeg 450w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/101010-768x1024.jpeg 768w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/101010-716x955.jpeg 716w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/101010-480x640.jpeg 480w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/101010.jpeg 960w" style="height:600px; width:450px" /><img alt="" sizes="auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/11111111111111111111111111111-450x600.jpeg" srcset="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/11111111111111111111111111111-450x600.jpeg 450w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/11111111111111111111111111111-768x1024.jpeg 768w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/11111111111111111111111111111-716x955.jpeg 716w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/11111111111111111111111111111-480x640.jpeg 480w, https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/10/11111111111111111111111111111.jpeg 960w" style="height:600px; width:450px" /></p>
]]><p>Azərbaycan Premyer Liqasında VIII turun növbəti oyunu keçirilib.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, "Sumqayıt" doğma meydanda "Araz-Naxçıvan"la qarşılaşıb.</p>
<p>Görüş ev sahiblərinin 2:1 hesablı qələbəsi ilə yekunlaşıb.</p>
<p>Xallarını 8-ə çatdıran "Sumqayıt" səkkizinci pillədə qərarlaşıb. Qonaqlar isə 2 xalla sonuncu - 12-ci yerdədir.</p>
<p>Bu, "kimyaçılar"ın ardıcıl ikinci qələbəsi olub.</p>
<p>Turun digər matçında isə "Şamaxı" "Şəfa"nı 3:2 hesabı ilə üstələyib.</p>
]]><p>Sentyabr ayında Rusiya ordusunun hücumlarının intensivləşməsi nəticəsində Ukraynada mülki şəxslərin ölüm və yaralanma sayı əvvəlki illərin rəqəmlərini xeyli üstələyib.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə BMT-nin Ukraynadakı İnsan Hüquqları Monitorinq Missiyasının hesabatında bildirilib.</p>
<p>Monitorinq missiyası sentyabr ayında Ukraynada ən azı 328 mülki şəxsin öldürüldüyünü və daha 2105 nəfərin yaralandığını təsdiqləyib ki, bu da ümumi ölüm və yaralanma sayının 2025-ci ilin sentyabr ayı ilə müqayisədə 85 faiz çox olduğunu göstərir. Həmin vaxt 208 nəfər həlak olub və 24 nəfər yaralanıb.</p>
<p>Mülki şəxslər Ukraynanın 22 bölgəsində və Kiyevdə həlak olub və ya yaralanıblar. Ən çox itki paytaxt Kiyevdə, Xerson, Xarkov, Sumı və Zaporojyedə qeydə alınıb.</p>
<p>Oktyabr ayında mülki əhali arasında itkilərin sayı da yüksək olaraq qalıb. Oktyabrın 7-də gecə Ukraynanın bir neçə bölgəsinə qanadlı raketlər və dronlarla hücum edilib. Çerniqov bölgəsində və Prilukidə 22 mülki şəxs həlak olub, 45 nəfər yaralanıb.</p>
<p>Monitorinq missiyası çox sayda mülki şəxs arasında itkilərin olduğu digər hücumları, o cümlədən oktyabrın 8-də Kramatorskda, oktyabrın 10-da Zaporojyedə və oktyabrın 14-də Lutskda baş verən hücumları sənədləşdiriblər.</p>
<p>"Oktyabrın ilk iki həftəsi son illərdə mülki əhali üçün ən ölümcül həftələr arasında olub. Cəmi bir neçə gün ərzində hücumlar Xarkov, Zaporojye, Kramatorsk və Kiyevdə çox sayda insan itkisi ilə nəticələnən hadisələrə səbəb olub", - deyə hesabatda bildirilir.</p>
<p>Qeyd olunur ki, sentyabr və oktyabr aylarında itkilərin artması Ukraynanın enerji infrastrukturuna yenidən sistematik hücumlar fonunda baş verib. Xüsusilə, sentyabrın 30-da baş verən hücum üç bölgədə və Kiyevdə elektrik enerjisi istehsalı, paylanması və ötürmə qurğularına ziyan vurub və elektrik kəsintilərinə səbəb olub.</p>
<p>Enerji və istilik infrastrukturuna hücumlar oktyabr ayında da davam edib. Oktyabrın 13-14-də baş verən hücumlar zamanı Ukraynanın bir sıra enerji qurğularına, o cümlədən Kiyevin üç əsas elektrik stansiyasına zərbələr endirilib. Nəticədə, paytaxtın 600 min sakini müvəqqəti olaraq elektriksiz qalıb.</p>
<p>2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında Ukraynada 2570 mülki şəxs həlak olub, daha 15 min 211 nəfər yaralanıb. Bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 59 faiz və 2024-cü ilin ilk doqquz ayı ilə müqayisədə iki dəfədən çoxdur.</p>
<p>Uzaqmənzilli silahlar - raketlər və dronlar sentyabr ayında mülki şəxslərin ölüm və yaralanmasının əsas səbəbi olaraq qalıb. Onlar bütün itkilərin 53 faizini təşkil edib: 165 ölü və 1119 yaralı. Ölümlərin ikinci ən böyük səbəbi qısamənzilli dronlardan xəsarətlər olub - 87 ölü və 475 yaralı.</p>
]]><p>Prezident Vladimir Putin Rusiya qoşunlarına Ukraynanın hərbi sənaye kompleksi obyektlərinə və logistika mərkəzlərinə kütləvi və qrup zərbələrinin endirilməsini davam etdirməyi tapşırıb.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, Rusiya dövlətinin başçısı bunu Birləşmiş Qoşun Qruplaşmasının yardımçı idarəetmə məntəqəsinə səfəri zamanı bildirib.</p>
<p>Putin Donetsk vilayətinin bütün ərazisinə nəzarətin təmin olunmasını Rusiya qoşunlarının əsas vəzifələrindən biri adlandırıb. Onun sözlərinə görə, “Mərkəz” qoşun qruplaşmasının Dobropolye şəhərini nəzarətə götürməsi bu vəzifənin yerinə yetirilməsi istiqamətində mühüm addımdır.</p>
<p>Rusiya dövlətinin başçısı, həmçinin bildirib ki, Ukrayna qüvvələri Rusiyanın Kursk vilayətinə daxil olmasından sonra Rusiya ordusuna onları ölkə ərazisindən çıxarmaq və qonşu ərazidə təhlükəsizlik zonası yaratmaq tapşırığı verilib: “Məqsədimiz gələcəkdə Rusiyanın sərhədyanı ərazilərinin tam təhlükəsizliyini təmin etməkdir. Biz bunu Ukrayna ilə mümkün sülh danışıqlarının müzakirə predmetinə çevirməyi planlaşdırmırıq”, – deyə Putin vurğulayıb.</p>
<p>Rusiya Prezidenti, həmçinin Luqansk vilayətinin tamamilə Rusiya nəzarəti altında olduğunu bəyan edib.</p>
]]><p>ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiya neftinin əsas alıcılarına qarşı yeni sanksiya və tariflərin tətbiqini təxirə salıb.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Ağ Evin yaydığı sərəncamda bildirilib.</p>
<p>Sənədə əsasən, Tramp “Qrem qanunu” çərçivəsində nəzərdə tutulan məhdudlaşdırıcı tədbirlərin tətbiqini dayandırmaq qərarına gəlib. Həmin tədbirlər Rusiyadan neft və qaz alan aparıcı ölkələrə 100 faizədək tariflərin, eləcə də Rusiya idxalına 500 faizlik tarifin tətbiqini nəzərdə tuturdu.</p>
<p>Qərar qeyri-müəyyən müddətə qüvvədə qalacaq. Bununla belə, ABŞ Prezidenti gələcəkdə mövqeyini dəyişərək tədbirlərin tətbiqinə başlaya bilər. Rusiyaya qarşı daha əvvəl tətbiq edilmiş sanksiyalar isə qüvvədə qalır.</p>
<p>“Bloomberg” agentliyinin məlumatına görə, bu qərar ABŞ-yə Çin, Hindistan və Türkiyə kimi Rusiya enerji resurslarının əsas alıcıları ilə münasibətlərdə əlavə gərginlikdən yayınmağa imkan verə bilər.</p>
]]><p>Böyük neft tankeri Hörmüz boğazından keçərkən minaya düşüb və nəticədə gəmidə güclü yanğın baş verib.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə ərəb mediası İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusuna istinadla məlumat yayıb.</p>
<p>Məlumata əsasən, tanker İranla razılaşdırılmamış marşrut üzrə hərəkət edib və 2 milyon bareldən çox neft daşıyıb.</p>
<p>Hadisə ilə bağlı məlumat hələlik digər mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib.</p>
]]><p>Bu gün Beynəlxalq Yoxsulluqla Mübarizə Günüdür.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, Beynəlxalq Yoxsulluqla Mübarizə Gününün tarixi 1987-ci il oktyabrın 17-si ilə sıx bağlıdır. Həmin gün 100 mindən çox insan 1948-ci ildə Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsinin imzalandığı Parisdəki Trokadero meydanına toplaşaraq ifrat yoxsulluğun, zorakılığın və aclığın qurbanlarının xatirəsini yad edib.</p>
<p>Toplaşanlar yoxsulluğun insan hüquqlarının pozulması olduğunu bəyan edib və həmin hüquqlara hörmət olunmasına nail olmaq üçün birgə səylərin göstərilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Həmin gün açılışı olan Xatirə daşının üzərində də bu bəyanatlar həkk olunub.</p>
<p>O vaxtdan bəri müxtəlif təbəqələrdən, fərqli baxışlara və sosial mənşəyə malik insanlar mövqelərinin dəyişməzliyini təsdiqləmək və aztəminatlı insanlarla həmrəy olduqlarını nümayiş etdirmək üçün hər il oktyabrın 17-də bir araya gəlirlər. Dünyanın bir çox ölkəsində də belə xatirə daşları qoyulub və onlar Beynəlxalq Günlə bağlı tədbirlərin keçirildiyi məkanlara çevrilib. Bu daşlardan biri Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Mərkəzi Qərargahının bağında yerləşir. BMT Katibliyinin Nyu-Yorkda hər il təşkil etdiyi təntənəli mərasim də məhz həmin daşın önündə keçirilir.</p>
<p>1992-ci ildə BMT Baş Assambleyası A/RES/47/196 saylı qətnaməsi ilə oktyabrın 17-ni Beynəlxalq Yoxsulluqla Mübarizə Günü elan edib. Assambleya bütün dövlətləri ölkələrin xüsusiyyətlərini nəzərə almaqla, yoxsulluğun və səfalətin aradan qaldırılmasına yönəlmiş konkret tədbirlər həyata keçirməyə və bu istiqamətdə maarifləndirmə işləri aparmağa çağırıb. Günün əsas məqsədi bütün ölkələrdə yoxsulluğun aradan qaldırılması uğrunda mübarizənin vacibliyi barədə məlumatlılığı artırmaqdır.</p>
<p>İqtisadiyyatın, texnologiyaların və maliyyə resurslarının bu qədər inkişaf etdiyi dünyada milyonlarla insanın ifrat yoxsulluq şəraitində yaşaması yolverilməzdir. Yoxsulluq təkcə iqtisadi problem deyil, həm də insanların ləyaqətli həyat sürmək və öz hüquqlarından istifadə etmək imkanlarından məhrum olması deməkdir. Buraya təhlükəsiz əmək və yaşayış şəraiti, sağlam və kifayət qədər qida ilə təmin olunmaq, ədalət mühakiməsinə və səhiyyə xidmətlərinə çıxış hüquqları da daxildir.</p>
<p>Yoxsulluq şəraitində yaşayan insanlar cəmiyyətdə mənfi münasibətlərlə də üzləşirlər. Onlar damğalanır, ayrı-seçkiliyə məruz qalır, xarici görünüşünə, danışıq tərzinə, yaşadığı ünvana və ya yaşayış yerinin olmamasına görə mühakimə edilir, onlara hörmətsiz münasibət göstərilir.</p>
<p>BMT-nin məlumatına görə, 670 milyon insan gündəlik 2,15 ABŞ dolları ilə müəyyən edilən yoxsulluq həddindən aşağı səviyyədə yaşayır. 2030-cu ilədək isə dünya əhalisinin 7 faizinin, yəni 575 milyon insanın ifrat yoxsulluq şəraitində qala biləcəyi ehtimal olunur.</p>
<p>2020-ci ildə bütün dünyanı əhatə edən COVID-19 pandemiyası yoxsulluq və ifrat yoxsulluqla mübarizədə onilliklər ərzində əldə edilmiş tərəqqini geriyə atıb. Dünya Bankının məlumatına görə, böhran nəticəsində təxminən 150 milyon insan yoxsulluğa düçar olub. Onların əksəriyyəti yoxsulluq səviyyəsinin onsuz da yüksək olduğu Cənubi Asiyada və Saxaradan cənubda yerləşən Afrika ölkələrində yaşayır.</p>
<p>Yoxsulluğa yeni düçar olan bu insanlar əvvəllər də çoxölçülü və davamlı yoxsulluq şəraitində yaşayan 1,3 milyard insanın sıralarına qoşulublar. Pandemiya həmin insanların mövcud problemlərini daha da dərinləşdirib. Əslində, pandemiyanın yayılmasının qarşısını almaq üçün görülən tədbirlər bir çox hallarda onların vəziyyətini daha da ağırlaşdırıb. Yoxsulluq şəraitində yaşayan insanların dolanışığını təmin edən qeyri-formal iqtisadi fəaliyyət bir sıra ölkələrdə, demək olar ki, dayanıb.</p>
<p>BMT hesab edir ki, yoxsulluqla davamlı mübarizə insanların potensialının gücləndirilməsini tələb edir. Bu baxımdan, təhsil, elm və yaradıcı iqtisadiyyatın dəstəklənməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Çünki bu sahələr məşğulluğun əsas mənbələri olmaqla yanaşı, insanlarda qürur və ləyaqət hissinin formalaşmasına da töhfə verir.</p>
<p>Baş Assambleya qətnaməsində hökumətlərarası və qeyri-hökumət təşkilatlarını dövlətlərin müraciəti əsasında Beynəlxalq Günlə bağlı milli tədbirlərin təşkilinə kömək göstərməyə çağırıb. Eyni zamanda, BMT-nin Baş katibindən Günün təşkilat tərəfindən uğurla keçirilməsini təmin etmək üçün mövcud resurslar çərçivəsində zəruri tədbirlər görmək xahiş olunub.</p>
<p>Oktyabrın 17-si yoxsulluq şəraitində yaşayan insanların üzləşdiyi çətinliklərə və məhrumiyyətlərə dünya ictimaiyyətinin diqqətini cəlb etmək, onların problemlərini açıq şəkildə ifadə etmələrinə şərait yaratmaq və yoxsulluğun aradan qaldırılması prosesində əsas rolun məhz həmin insanlara məxsus olduğunu qəbul etmək üçün mühüm gündür.</p>
<p>Bu Günün qeyd olunmasının ilk illərindən etibarən onun əsas istiqamətlərindən biri yoxsul təbəqələrin nümayəndələrinin tədbirlərdə iştirakının təmin edilməsidir. Oktyabrın 17-də keçirilən tədbirlər yoxsulluq şəraitində yaşayan insanların öz təcrübə və biliklərindən istifadə edərək yoxsulluğun aradan qaldırılmasına töhfə vermək istəyini də ifadə edir.</p>
]]><p style="text-align:justify"> Füzuli şəhəri 2020-ci il oktyabrın 17-də Azərbaycan Ordusu tərəfindən işğaldan azad edildi. Bu tarixi hadisədən sonra dövlət qarşısında mühüm vəzifələr dayandı: dağıdılmış şəhəri yenidən qurmaq, əhalinin təhlükəsiz yaşayışını təmin etmək, nəqliyyat və kommunal infrastrukturu bərpa etmək, iqtisadi fəallıq üçün yeni imkanlar yaratmaq. Prezident İlham Əliyevin azad edilmiş ərazilərə mütəmadi səfərləri Füzulinin inkişaf prosesinin ardıcıl şəkildə həyata keçirildiyini göstərir. Dövlət başçısının tapşırıqları əsasında şəhərin gələcək inkişaf istiqamətləri müəyyənləşdirilib, infrastruktur layihələrinin icrasına başlanılıb və müasir şəhərsalma prinsiplərinə uyğun yeni yaşayış məkanları yaradılıb. 2023-cü il martın 18-də Füzuli şəhərinin 2040-cı ilədək inkişafına dair Baş planın təsdiq edilməsi bu prosesin mühüm mərhələlərindən biri olub. Baş plan şəhərin uzunmüddətli inkişafını, yaşayış məhəllələrinin salınmasını, nəqliyyat əlaqələrinin təşkilini və sosial infrastrukturun formalaşdırılmasını nəzərdə tutan əsas sənədlərdən biridir. Füzulinin yenidən qurulması keçmişin izlərini silməkdən daha geniş məna daşıyır. Burada məqsəd sakinlərin rahat yaşaya biləcəyi, müasir xidmətlərdən yararlana biləcəyi, iqtisadi və sosial həyatın davamlı inkişaf edəcəyi yeni şəhər mühiti yaratmaqdır.</p>
<p style="text-align:justify"> İşğaldan azad olunmuş ərazilərin dirçəldilməsi üçün ilk növbədə etibarlı nəqliyyat, enerji və su infrastrukturu yaradılmalıdır. Füzulidə bu istiqamətlərdə həyata keçirilən layihələr şəhərin gələcək inkişafının əsasını təşkil edir. Rayonda “Füzuli” 110/35/10 kilovoltluq yarımstansiyasının istifadəyə verilməsi, Füzuli Rəqəmsal Yarımstansiya və İdarəetmə Mərkəzinin yaradılması enerji təminatının möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm addımlardır. Köndələnçay su anbarları kompleksinin təmir-bərpadan sonra istifadəyə verilməsi isə su ehtiyatlarının idarə olunması və təsərrüfat fəaliyyətinin dəstəklənməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Nəqliyyat sahəsində həyata keçirilən layihələr də Füzulinin strateji mövqeyini gücləndirir. Zəfər yolu, Füzuli-Hadrut və Əhmədbəyli-Füzuli-Şuşa avtomobil yolları şəhərin digər yaşayış məntəqələri ilə əlaqəsini yaxşılaşdırır, bölgədə iqtisadi və sosial fəallığın genişlənməsinə imkan yaradır. Bu layihələr sırasında Füzuli Beynəlxalq Hava Limanı xüsusi yer tutur. Cəmi səkkiz ay ərzində inşa edilən hava limanının 2021-ci il oktyabrın 26-da açılması Qarabağda yeni nəqliyyat imkanlarının formalaşdırılması baxımından əlamətdar hadisə oldu. Prezident İlham Əliyev və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın iştirakı ilə açılan hava limanı Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərdə qısa müddətdə müasir infrastruktur yaratmaq imkanlarını nümayiş etdirdi. Belə layihələr Füzulinin yalnız yerli əhəmiyyətli yaşayış məntəqəsi kimi deyil, Qarabağın ümumi inkişafına töhfə verən mühüm nəqliyyat və logistika mərkəzlərindən biri kimi formalaşmasına zəmin yaradır.</p>
<p style="text-align:justify"> Füzulinin dirçəlişinin ən mühüm göstəricisi insanların öz doğma evlərinə qayıtmasıdır. İllərlə məcburi köçkün həyatı yaşayan ailələr üçün doğma yurda dönüş sadəcə yaşayış yerinin dəyişməsi deyil, həyatın yenidən qurulması, ailə xatirələrinin bərpası və gələcəyə yeni ümidlərlə baxmaq deməkdir. 2023-cü il avqustun 18-dən etibarən keçmiş məcburi köçkünlərin Füzuli şəhərinə qayıdışı başlanıb. İlkin mərhələdə 144 ailə şəhərə köçürülüb. Həmin ailələr uzun illər Bakı, Sumqayıt və Abşeron rayonu ərazisində müvəqqəti məskunlaşma yerlərində yaşayan insanlardan ibarət olub. Sonrakı mərhələlərdə də köç prosesi davam etdirilib. 2024-cü il yanvarın 24-də respublikanın müxtəlif ərazilərində müvəqqəti məskunlaşmış ailələrdən ibarət növbəti köç karvanı Bakı şəhərinin Qaradağ rayonundan Füzuliyə yola salınıb. 2026-cı il oktyabrın 1-nə olan məlumata əsasən, Füzuli şəhərinə ümumilikdə 827 ailə, 3153 nəfər köçürülüb. Bu rəqəmlərin arxasında illərlə doğma yurd həsrəti çəkmiş insanların həyat hekayələri, ailələrin yenidən bir araya gəlməsi və gələcək nəsillərin öz torpaqlarında böyüməsi dayanır. Böyük Qayıdışın uğuru yalnız köçürülən ailələrin sayı ilə ölçülmür. Qayıdan insanların işlə təmin olunması, uşaqların təhsilə çıxışı, tibbi xidmətlərin təşkili, kommunal xidmətlərin dayanıqlı fəaliyyəti və sosial mühitə uyğunlaşma da bu prosesin vacib tərkib hissələridir.</p>
<p style="text-align:justify"> Yeni Füzulinin qurulmasında təhsil və mədəniyyət infrastrukturu xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Məktəblərin, uşaq bağçalarının, idman və yaradıcılıq mərkəzlərinin yaradılması şəhərdə normal sosial həyatın formalaşmasına xidmət edir. Füzulidə Özbəkistanın dəstəyi ilə inşa edilmiş Mirzə Uluqbəy adına 1 nömrəli tam orta məktəb Azərbaycan-Özbəkistan qardaşlığının mühüm rəmzlərindən biridir. Məktəbdə 40 sinif otağı, altı laboratoriya, iki informatika otağı, funksional tədris otaqları, akt və idman zalları, yeməkxana və kitabxana yaradılıb. Təhsil müəssisəsinin ərazisində idman və istirahət sahələri də nəzərdə tutulub. Bu məktəb yalnız təhsil ocağı deyil, həm də dost və qardaş xalqlar arasında həmrəyliyin, qarşılıqlı dəstəyin və ortaq gələcəyə inamın ifadəsidir.</p>
<p style="text-align:justify">Qazaxıstanın dəstəyi ilə Füzulidə inşa olunan Kurmanqazı adına Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzi də şəhərin sosial-mədəni həyatında mühüm yer tutur. 2024-cü il martın 12-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev mərkəzin açılışında iştirak ediblər. Mərkəzin yaradılması uşaqların yaradıcılıq qabiliyyətlərinin inkişaf etdirilməsi, asudə vaxtlarının səmərəli təşkili və mədəni fəaliyyətlərə cəlb olunması baxımından əhəmiyyətlidir. Eyni zamanda, bu layihə Azərbaycan və Qazaxıstan xalqları arasındakı dostluğun konkret nəticələrindən biridir. Təhsil və mədəniyyət sahəsinə qoyulan sərmayələr Füzulinin gələcəyini formalaşdırır. Çünki şəhərin həqiqi dirçəlişi yalnız binaların inşası ilə deyil, orada yaşayan insanların bilik, bacarıq və yaradıcılıq imkanlarının inkişafı ilə mümkündür.</p>
<p style="text-align:justify"> Füzulinin bərpası Azərbaycanın dost və qardaş dövlətlərlə əməkdaşlığının da əyani nümunəsinə çevrilib. Özbəkistan və Qazaxıstanın şəhərdə həyata keçirdiyi təhsil və mədəniyyət layihələri bu həmrəyliyin ən bariz göstəricilərindəndir. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə münasibətlərinin inkişafı fonunda Füzulidə yaradılan obyektlər daha geniş siyasi və mənəvi məna kəsb edir. Bu layihələr azad edilmiş ərazilərin yenidən qurulmasına verilən dəstəyin, xalqlar arasında dostluğun və gələcək nəsillər üçün əməkdaşlıq ənənələrinin möhkəmləndirilməsinin nümunəsidir. Füzulinin yenidən qurulmasında beynəlxalq əməkdaşlıq şəhərin inkişaf imkanlarını genişləndirir və Qarabağın müasir, açıq və dayanıqlı inkişaf məkanına çevrilməsinə töhfə verir.</p>
<p style="text-align:justify"> Füzulinin bərpası prosesində həllini gözləyən əsas problemlərdən biri mina təhlükəsidir. İlkin hesablamalara görə, rayon ərazisində yüz mindən çox mina basdırılıb. Bu vəziyyət yaşayış məntəqələrinin bərpasına, kənd təsərrüfatı torpaqlarının istifadəsinə və infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsinə ciddi təsir göstərir. Mina və partlamamış hərbi sursatlardan təmizləmə işləri insanların təhlükəsizliyinin təmin olunması baxımından həyati əhəmiyyət daşıyır. Ərazilərin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi yeni yaşayış sahələrinin salınması, yolların çəkilməsi və iqtisadi fəaliyyətin genişləndirilməsi üçün zəruri şərtdir.</p>
<p style="text-align:justify">17 Oktyabr – Füzuli Şəhəri Günü bu böyük dəyişikliklərin mənasını bir daha xatırladır. Bu günün tarixi mahiyyəti azadlığın qazanılması ilə yanaşı, onun qorunması, möhkəmləndirilməsi və real inkişaf nəticələrinə çevrilməsidir. Füzuli bu gün Zəfərdən quruculuğa, dağıntılardan dirçəlişə və məcburi köçkünlükdən doğma yurda qayıdışa uzanan yolun canlı nümunəsidir. Şəhərdə ucalan yeni binalar, fəaliyyətə başlayan məktəblər, istifadəyə verilən yollar və doğma evlərinə qayıdan ailələr Azərbaycanın gələcəyə yönəlmiş inkişaf strategiyasının mahiyyətini əks etdirir. Füzulinin yeni tarixi yazılır. Bu tarixin əsas qəhrəmanları Vətəni azad edən Azərbaycan əsgəri, quruculuğu həyata keçirən insanlar və doğma torpaqlarına qayıdaraq burada yeni həyat quran ailələrdir.</p>
<p style="text-align:justify">17 Oktyabr Füzulinin yalnız azadlıq günü deyil, həm də yenidən doğuluşunun, milli həmrəyliyin və gələcəyə inamın təntənəsidir.</p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"><strong>Kamal Paşazadə,</strong></p>
<p style="text-align:justify"><strong>Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi</strong></p>
]]><p>Həsən Bayramov, Qərbi Azərbaycan İcması Ağsaqqallar Şurasının üzvü<br /> İcmanın Binəqədi rayon Nümayəndəsi, Pedaqogika elmləri doktoru<br /> </p>
]]><p>Dövlətlər arasında münasibətlərin davamlılığı ilk növbədə siyasi dialoqun mövcudluğu ilə bağlıdır. Beynəlxalq münasibətlərdə maraqların və mövqelərin tam üst-üstə düşməməsi təbiidir. Əsas məsələ bu fərqlərin necə idarə olunması, fikir ayrılıqlarının hansı vasitələrlə müzakirə edilməsi və ortaq maraqların hansı prinsiplər əsasında müəyyənləşdirilməsidir. Siyasi dialoq tərəflərə bir-birinin mövqeyini daha yaxşı anlamaq, mümkün gərginlikləri müzakirə etmək və əməkdaşlıq üçün ortaq məqamlar tapmaq imkanı verir. Bu prosesin səmərəli olması üçün dövlətlər arasında müntəzəm təmasların qorunması, diplomatik kanalların açıq saxlanılması və qarşılıqlı öhdəliklərə hörmət vacibdir.</p>
<p>Azərbaycanın ikitərəfli və çoxtərəfli formatlarda müxtəlif ölkələrlə əməkdaşlığı bu baxımdan əhəmiyyətlidir. İkitərəfli münasibətlər konkret məsələlər üzrə birbaşa danışıqlar aparmağa imkan verdiyi halda, çoxtərəfli platformalar daha geniş regional problemlərin müzakirəsi üçün şərait yaradır. Prezident İlham Əliyevin çıxışında Azərbaycanın müstəqil xarici siyasətinin bərabərhüquqluluq, daxili işlərə qarışmama, ərazi bütövlüyü və suverenliyə hörmət prinsiplərinə əsaslandığı da vurğulanıb. Bu prinsiplər dövlətlərarası münasibətlərdə qarşılıqlı hörmətin və hüquqi əsasların əhəmiyyətini ön plana çıxarır. Onların ardıcıl tətbiqi siyasi dialoqun davamlılığı və regional münasibətlərin proqnozlaşdırıla bilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.</p>
<p>Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirə Asiya dövlətləri arasında dialoqun, qarşılıqlı etimadın və əməkdaşlığın təşviqinə yönəlmiş platformadır. Belə çoxtərəfli mexanizmlər müxtəlif siyasi və iqtisadi maraqlara malik dövlətləri ortaq müzakirə məkanında bir araya gətirməklə regional məsələlərin müzakirəsinə imkan yaradır. AQEM-in əhəmiyyəti yalnız zirvə görüşlərinin keçirilməsi ilə məhdudlaşmır. Bu cür platformaların səmərəliliyi dövlətlər arasında müntəzəm əlaqələrin qurulması, praktiki əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi və əldə olunan razılaşmaların həyata keçirilməsi ilə bağlıdır.</p>
<p>2026-cı il oktyabrın 15-də Bakıda keçirilən 7-ci Zirvə Görüşündə Laosun təşkilata üzv qəbul edilməsi və Azərbaycanın AQEM-ə sədrliyinin 2028-ci ilədək uzadılması barədə qərarın qəbul olunması platformanın inkişafı baxımından əhəmiyyətli hadisələr kimi çıxış edib. Zirvə görüşündə Bakı Bəyannaməsinin və əməkdaşlığın digər istiqamətlərinə dair sənədlərin qəbul edilməsi də çoxtərəfli müzakirələrin nəticələrinin sənədləşdirilməsinə xidmət edib. Azərbaycanın bu platformada fəaliyyəti ölkənin Asiya dövlətləri ilə siyasi təmaslarının genişləndirilməsi və regional əməkdaşlıq məsələlərinin müzakirəsi üçün əlavə imkanlar yaradır. Bununla yanaşı, çoxtərəfli diplomatiyanın real nəticələri iştirakçı dövlətlərin ortaq öhdəliklərə münasibətindən, dialoqun davamlılığından və razılaşdırılmış təşəbbüslərin praktikada tətbiqindən asılıdır.</p>
<p>Regional təhlükəsizliyin iqtisadi ölçüsü son dərəcə əhəmiyyətlidir. Dövlətlər arasında ticarət əlaqələri, investisiya layihələri, sənaye kooperasiyası və birgə iqtisadi təşəbbüslər qarşılıqlı maraqların formalaşmasına kömək edir. İqtisadi əlaqələrin genişlənməsi tərəfdaş ölkələr üçün əməkdaşlığın qorunmasını və mövcud problemlərin danışıqlar yolu ilə həllini daha əhəmiyyətli edə bilər. Azərbaycanın müxtəlif ölkələrlə iqtisadi əməkdaşlığı bu kontekstdə nəzərdən keçirilə bilər. Ticarət əlaqələrinin inkişafı, investisiyaların cəlb edilməsi və nəqliyyat imkanlarının genişləndirilməsi ölkənin regional iqtisadi münasibətlərdə iştirakını artırır. Bu əlaqələr eyni zamanda tərəfdaş dövlətlər arasında uzunmüddətli iqtisadi maraqların formalaşmasına şərait yaradır. Lakin iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinin təhlükəsizliyə təsiri avtomatik xarakter daşımır. İqtisadi qarşılıqlı asılılıq müəyyən hallarda riskləri də artıra bilər. Məsələn, ticarət və təchizat marşrutlarının məhdud sayda istiqamətdən asılı olması böhran zamanı əlavə çətinliklər yarada bilər. Buna görə də iqtisadi əməkdaşlığın təhlükəsizlik baxımından səmərəli olması üçün marşrutların şaxələndirilməsi, iqtisadi dayanıqlılığın artırılması və risklərin əvvəlcədən qiymətləndirilməsi vacibdir.</p>
<p>Azərbaycanın coğrafi mövqeyi onu regionlararası nəqliyyat əlaqələrinin inkişafında iştirak edən ölkələrdən birinə çevirir. Şərq-Qərb və Şimal-Cənub istiqamətlərində bağlantıların genişləndirilməsi beynəlxalq ticarətin inkişafı, yüklərin alternativ marşrutlarla daşınması və iqtisadi münasibətlərin dərinləşməsi üçün imkanlar yaradır. Nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı regional təhlükəsizlik baxımından da əhəmiyyətlidir. Etibarlı nəqliyyat marşrutları böhran vəziyyətlərində təchizatın davamlılığının qorunmasına, iqtisadi fəaliyyətin fasiləsizliyinə və tərəfdaşlar arasında əlaqələrin saxlanılmasına kömək edə bilər. Bununla yanaşı, nəqliyyat sistemlərinin dayanıqlılığı infrastrukturun texniki vəziyyətindən, sərhəd-keçid prosedurlarının səmərəliliyindən, rəqəmsal idarəetmədən və dövlətlərarası koordinasiyadan asılıdır. Marşrutların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, yük axınlarının izlənməsi və logistika sistemlərinin müasir tələblərə uyğunlaşdırılması da mühüm məsələlərdir.</p>
<p>Regional təhlükəsizliyin davamlı olması üçün dövlətlər arasında əməkdaşlıq beynəlxalq hüququn prinsipləri ilə uzlaşdırılmalıdır. Suverenliyə və ərazi bütövlüyünə hörmət, dövlətlərin bərabərliyi, daxili işlərə qarışmamaq və mübahisələrin dinc yollarla həlli beynəlxalq münasibətlərin hüquqi əsasları sırasında mühüm yer tutur.Prezident İlham Əliyevin AQEM-dəki çıxışında beynəlxalq münasibətlərdə ikili standartlara və seçici yanaşmalara qarşı mövqeyin ifadə olunması bu prinsiplərin tətbiqi məsələsini gündəmə gətirir. Dövlətlərarası münasibətlərdə eyni hüquqi prinsiplərin ardıcıl tətbiqi beynəlxalq normalara inamın qorunması baxımından əhəmiyyətlidir.</p>
<p>Uzunmüddətli regional təhlükəsizlik üçün dövlətlər arasında əlaqələrin genişləndirilməsi ilə yanaşı, mümkün risklərin idarə olunması, infrastrukturun dayanıqlılığının artırılması və mübahisələrin dinc vasitələrlə həlli istiqamətində ardıcıl fəaliyyət tələb olunur. Bu şərtlər daxilində əməkdaşlıq yalnız cari iqtisadi və siyasi maraqların təmin edilməsi vasitəsi deyil, həm də regionda sabitliyin möhkəmləndirilməsi üçün davamlı mexanizmə çevrilə bilər. Azərbaycanın qarşısında duran əsas imkanlardan biri coğrafi mövqeyini, beynəlxalq tərəfdaşlıqlarını və çoxtərəfli diplomatik fəaliyyətini qarşılıqlı fayda və etimad prinsipləri ilə uzlaşdırmaqdır. Bu istiqamətdə atılan addımlar ölkənin regional əlaqələrinin inkişafına və Avrasiya məkanında əməkdaşlıq imkanlarının genişlənməsinə töhfə verə bilər.</p>
<p> </p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong>Aybəniz Rüstəmova, </strong></p>
<p><strong>tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent</strong></p>
<p> </p>
]]><p>Füzuli rayonu coğrafi mövqeyi və zəngin tarixi ilə Azərbaycanın mühüm bölgələrindən biridir. Qarabağ dağ silsiləsinin cənub-şərq ətəklərindən Araz çayına qədər uzanan ərazini əhatə edən rayonun sahəsi 1386 kvadratkilometrdir. Cəbrayıl, Xocavənd, Ağcabədi və Beyləqan rayonları ilə, həmçinin Araz çayı boyunca İranla həmsərhəd olan Füzulinin ərazisindən Quruçay, Köndələnçay və Çərəkən çayları keçir.</p>
<p>Füzulinin əsası 1827-ci ildə qoyulub. Qarabulaq adlanan yaşayış məskəninin əsasında 1930-cu ildə rayon təşkil olunaraq Qaryagin adlandırılıb. 1959-cu ilin aprelində böyük Azərbaycan şairi Məhəmməd Füzulinin anadan olmasının 400 illiyi münasibətilə rayonun adı dəyişdirilərək Füzuli qoyulub. Rayon tarixən zəngin mədəni irsi və tarixi-dini abidələri ilə seçilib. Babı kəndindəki XIII əsrə aid Şeyx Babi Yaqub türbəsi, Aşağı Veysəlli kəndindəki XIV əsrə aid Mirəli türbəsi və digər memarlıq nümunələri bu ərazinin qədim tarixini və mədəni zənginliyini əks etdirir.</p>
<p>1993-cü il avqustun 23-də Füzuli şəhəri və rayonun böyük hissəsi Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilib. İşğal nəticəsində minlərlə insan doğma yurdlarından didərgin düşüb, yaşayış məntəqələrinə və tarixi irsə ciddi ziyan vurulub. Torpaqların müdafiəsi uğrunda mübarizədə rayon sakinlərindən 663 nəfər şəhid olub, 400 nəfərədək insan müharibə əlili olub, 181 nəfər isə əsir və itkin düşüb. 1994-cü il yanvarın 5-də Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi əməliyyat nəticəsində rayonun 22 yaşayış məntəqəsi işğaldan azad edilsə də, Füzuli şəhərinin azad olunması uzun illər xalqımızın qarşısında dayanan əsas vəzifələrdən biri olaraq qalıb.</p>
<p>2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində tarixi mərhələnin əsasını qoydu. Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu işğal altındakı torpaqların azad edilməsi uğrunda qətiyyətli mübarizəyə başladı. Füzuli istiqamətində aparılan döyüşlər müharibənin ən ağır mərhələlərindən biri idi. Düşmən uzun illər ərzində burada möhkəm müdafiə istehkamları qurmuş, bir neçə müdafiə xətti yaratmışdı. Bu istehkamların yarılması yüksək hərbi hazırlıq, peşəkarlıq və dəqiq əməliyyat planlaşdırılması tələb edirdi.</p>
<p>Azərbaycan Ordusu göstərdiyi qəhrəmanlıq, taktiki çeviklik və yüksək döyüş qabiliyyəti sayəsində düşmənin müdafiə xətlərini yararaq irəlilədi. Nəticədə 2020-ci il oktyabrın 17-də Füzuli şəhəri, eləcə də Qoçəhmədli, Çimən, Cuvarlı, Pirəhmədli, Musabəyli, İşıqlı və Dədəli kəndləri işğaldan azad edildi. Vətən müharibəsi zamanı ümumilikdə rayonun 62 yaşayış məntəqəsinin azad olunması Füzulinin ərazi bütövlüyünün bərpasında mühüm nəticə oldu. Bu qələbə Azərbaycan Ordusunun gücünü, əsgər və zabitlərimizin fədakarlığını, xalqımızın birliyini bütün dünyaya nümayiş etdirdi.</p>
<p> </p>
<p>Füzulinin azad edilməsi uğrunda döyüşlərdə iştirak edən hərbi qulluqçuların qəhrəmanlığı dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilib. 2020-ci il noyabrın 26-da “Füzulinin azad olunmasına görə” medalı təsis edilib. Prezident İlham Əliyevin sərəncamları ilə Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda döyüşlərdə şəxsi igidlik və şücaət göstərmiş Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 25 325 hərbi qulluqçusu bu medalla təltif olunub. Bu təltiflər Vətən uğrunda mübarizə aparan qəhrəmanlara ehtiramın və onların fədakarlığının dövlət səviyyəsində qiymətləndirilməsinin ifadəsidir.</p>
<p>Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə 17 oktyabr Füzuli şəhəri günü kimi müəyyən edilib. Bu tarix xalqımızın qələbə sevincini, şəhidlərimizin xatirəsinə ehtiramını və doğma torpaqların dirçəldilməsinə olan inamını özündə birləşdirir.</p>
<p>İşğaldan azad edildikdən sonra Füzulinin yenidən qurulması istiqamətində genişmiqyaslı işlərə başlanılıb. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən bərpa və quruculuq layihələri şəhərin müasir inkişafını təmin etməyə yönəlib. 2023-cü il martın 18-də Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən “Füzuli şəhərinin 2040-cı ilədək inkişafına dair Baş planı” təsdiq edilib. Bu sənəd şəhərin gələcək inkişafının və müasir infrastrukturunun formalaşdırılmasının əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirir.</p>
<p>Füzulinin dirçəlişində beynəlxalq əməkdaşlıq da əhəmiyyətli yer tutur. Qardaş Özbəkistan Respublikasının Prezidenti Şavkat Mirziyoyevin təşəbbüsü ilə şəhərdə Mirzə Uluqbəy adına orta məktəb inşa edilib. Məktəbdə müasir təhsil və idman infrastrukturu yaradılıb. 2024-cü il martın 12-də isə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev Füzuli şəhərində Kurmanqazı adına Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzinin açılışında iştirak ediblər. Bu layihələr Azərbaycanla qardaş ölkələr arasında dostluğun və qarşılıqlı dəstəyin əyani nümunəsidir.</p>
<p>Füzulinin bərpasının əsas məqsədlərindən biri keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışını təmin etməkdir. “Böyük Qayıdış” proqramı çərçivəsində 2023-cü il avqustun 18-dən etibarən Füzuli şəhərinə köç prosesi başlanıb. Uzun illər müxtəlif ərazilərdə müvəqqəti məskunlaşmış ailələr mərhələli şəkildə doğma şəhərlərinə qayıdırlar. 2026-cı il oktyabrın 1-dək Füzuliyə 827 ailə, ümumilikdə 3153 nəfər köçürülüb.</p>
<p>Bu gün Füzuli şəhəri Azərbaycanın qələbədən sonra həyata keçirdiyi quruculuq siyasətinin parlaq nümunəsinə çevrilir. Yeni yolların, yaşayış məhəllələrinin və sosial obyektlərin inşası, infrastrukturun yenilənməsi şəhərin gələcək inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradır. Füzulinin dirçəlişi yalnız dağıdılmış ərazilərin bərpası deyil, həm də xalqımızın tarixi yaddaşının, milli kimliyinin və doğma torpaqlara bağlılığının yenidən təcəssümüdür.</p>
<p>17 oktyabr – Füzuli şəhəri günü Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq salnaməsində xüsusi yer tutur. Bu tarix Azərbaycan Ordusunun şücaətini, şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsini, dövlətimizin qətiyyətini və xalqımızın sarsılmaz birliyini ifadə edir. Füzulinin azadlığı ilə başlanan yeni tarix bu gün quruculuq və Böyük Qayıdış prosesi ilə davam edir. Şəhərin yenidən həyata qayıtması bir daha təsdiqləyir ki, Azərbaycan xalqı öz tarixi torpaqlarını qorumaqla yanaşı, onları inkişaf etdirmək və gələcək nəsillərə firavan yaşayış məkanı kimi çatdırmaq əzmindədir. Füzuli Zəfərdən dirçəlişə uzanan yolda milli iradəmizin, dövlət qüdrətimizin və Vətən sevgimizin rəmzi olaraq yaşayır.</p>
<p> </p>
<p><strong>Aybəniz Əliyeva, Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyəti yanında İctimai Şuranın üzvü</strong></p>
]]><p>Azərbaycanın bu əməkdaşlıq formatında iştirakı təsadüfi deyil. Son illərdə ölkəmizin Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə siyasi dialoqu davamlı şəkildə genişlənmiş, qarşılıqlı səfərlər intensiv xarakter almış, iqtisadi-ticari əlaqələr yeni məzmun qazanmışdır. Bu proses qarşılıqlı etimada, dostluğa və ümumi maraqlara əsaslanan münasibətlərin daha da dərinləşdirilməsinə xidmət edir.</p>
<p>Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərinin dinamik inkişafı da bu baxımdan xüsusi qeyd edilməlidir. Ən yüksək səviyyədə həyata keçirilən qarşılıqlı səfərlərin intensivliyi iki ölkə arasında siyasi dialoqun yüksək səviyyədə olduğunu göstərir. Bu münasibətlər yalnız siyasi əlaqələrlə məhdudlaşmır, xalqlarımızın tarixi və mənəvi yaxınlığını əks etdirən mühüm layihələrlə də zənginləşir. Füzuli şəhərində Türkmənistan tərəfindən məscidin inşa edilməsi iki qardaş xalq arasındakı dostluğun və mənəvi bağlılığın mühüm nümunələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Bu layihə həm də Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərinin bərpasına göstərilən qardaş dəstəyinin təzahürüdür.</p>
<p>Azərbaycanın Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə münasibətlərində işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası istiqamətində göstərilən dəstək xüsusi yer tutur. Özbəkistanın Füzuli şəhərində Mirzə Uluqbəy adına məktəb, Qazaxıstanın Kurmanqazı adına Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzi və Qırğızıstanın Ağdam şəhərində Manas adına məktəb inşa etməsi dost və qardaş ölkələrin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasından sonra həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq prosesinə verdiyi töhfənin konkret nümunələridir. Bu layihələr təkcə sosial və təhsil infrastrukturu baxımından deyil, xalqlar arasında tarixi-mədəni bağların möhkəmləndirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.</p>
<p>Bu gün Azərbaycanla Mərkəzi Asiya ölkələri arasında əməkdaşlığın mühüm istiqamətlərindən biri iqtisadi-ticari əlaqələrdir. Siyasi münasibətlərin yüksək səviyyəsi iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsi üçün əlverişli zəmin formalaşdırmışdır. Qarşılıqlı yüksək səviyyəli səfərlərin müntəzəm xarakter alması, ticarət dövriyyəsinin artması, qarşılıqlı investisiyaların genişlənməsi və birgə layihələrin həyata keçirilməsi bu münasibətlərin artıq strateji xarakter aldığını göstərir.</p>
<p>Ötən il Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə ticarət dövriyyəsinin 50 faizdən çox artması iqtisadi əlaqələrin inkişaf dinamikasını aydın şəkildə nümayiş etdirir. Eyni zamanda, Azərbaycanda Mərkəzi Asiya ölkələrinin kapitalı ilə 400-dən çox şirkətin fəaliyyət göstərməsi qarşılıqlı iqtisadi maraqların genişliyini və investisiya əməkdaşlığının artan potensialını göstərir. Bu göstəricilər qarşılıqlı əlaqələrin yalnız siyasi bəyanatlar səviyyəsində qalmadığını, real iqtisadi nəticələrlə müşayiət olunduğunu təsdiqləyir.</p>
<p>İqtisadi əməkdaşlığın növbəti mərhələsində əsas məqsəd yalnız qarşılıqlı ticarət dövriyyəsinin artırılması deyil, eyni zamanda birgə investisiyaların həyata keçirilməsi, yeni istehsal müəssisələrinin yaradılması və məhsulların xarici bazarlara çıxarılmasıdır. Azərbaycan tərəfindən Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanla birgə investisiya fondlarının yaradılması bu istiqamətdə mühüm addım kimi qiymətləndirilə bilər. Hər bir fondun kapitalının yüz milyonlarla dollar təşkil etməsi gələcəkdə iri layihələrin maliyyələşdirilməsi, sənaye kooperasiyasının genişləndirilməsi və yeni istehsal imkanlarının yaradılması üçün əhəmiyyətli baza formalaşdırır.</p>
<p>Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əməkdaşlığında nəqliyyat-kommunikasiya sahəsi isə xüsusi strateji əhəmiyyət daşıyır. Xəzər dənizi bu baxımdan Azərbaycanla Mərkəzi Asiya dövlətlərini birləşdirən mühüm nəqliyyat məkanı olmaqla yanaşı, regionun beynəlxalq bazarlara çıxışında əsas bağlantı xəttlərindən biri kimi çıxış edir. Azərbaycan son illərdə limanların, hava limanlarının, dəmir yollarının və avtomobil yollarının inkişafına böyük investisiyalar yatıraraq ölkənin tranzit imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirmişdir. Bu infrastruktur imkanları Mərkəzi Asiyanın Avropa və digər beynəlxalq bazarlarla əlaqələrinin inkişafına mühüm töhfə verir.</p>
<p>Bu prosesdə Orta Dəhlizin rolu getdikcə artır. Qlobal ticarət marşrutlarının şaxələndirilməsi və alternativ nəqliyyat bağlantılarının yaradılması baxımından Orta Dəhliz həm Azərbaycan, həm də Mərkəzi Asiya dövlətləri üçün mühüm strateji imkanlar yaradır. Bu marşrut üzrə tranzit yükdaşımaların həcminin artması onun regional və beynəlxalq nəqliyyat sistemində əhəmiyyətinin yüksəldiyini göstərir. Ötən il Orta Dəhliz üzrə tranzit yükdaşımaların həcminin 10 faizdən çox, cari ilin ilk səkkiz ayında isə təxminən daha 20 faiz artması marşrutun artan iqtisadi potensialının göstəricisidir.</p>
<p>Nəqliyyat əməkdaşlığının rəqəmsal komponenti də diqqətdən kənarda qalmır. “Rəqəmsal İpək Yolu” layihəsinin həyata keçirilməsi və Xəzər dənizinin dibi ilə fiber-optik xətlərin inkişaf etdirilməsi region dövlətləri arasında rəqəmsal əlaqələrin gücləndirilməsi baxımından yeni imkanlar yaradır. Beləliklə, ənənəvi nəqliyyat dəhlizləri ilə yanaşı, rəqəmsal bağlantıların yaradılması da Azərbaycan-Mərkəzi Asiya əməkdaşlığının gələcək inkişafında mühüm istiqamətlərdən birinə çevrilir.</p>
<p>Energetika sahəsi də Azərbaycanla Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında əməkdaşlığın strateji istiqamətlərindən biridir. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi və formalaşdırdığı müasir enerji infrastrukturu Mərkəzi Asiya ölkələrinin enerji resurslarının beynəlxalq bazarlara çıxarılmasında ölkəmizin rolunu artırır. Türkmənistan və Qazaxıstandan neftin Azərbaycan ərazisi vasitəsilə nəql olunması bu əməkdaşlığın konkret nəticələrindəndir. Daşımaların həcminin artması isə enerji sahəsində qarşılıqlı fəaliyyətin genişləndiyini göstərir.</p>
<p>Bununla yanaşı, əməkdaşlığın perspektiv istiqamətlərindən biri bərpaolunan enerji mənbələrindən istifadənin genişləndirilməsidir. Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistan arasında yaşıl enerji dəhlizinin yaradılması istiqamətində aparılan işlər regionun enerji potensialından daha səmərəli istifadə etməyə imkan verə bilər. Bu layihələr yalnız enerji təhlükəsizliyi baxımından deyil, eyni zamanda yaşıl iqtisadiyyata keçid, enerji sistemlərinin şaxələndirilməsi və gələcək nəsillər üçün dayanıqlı inkişaf mühitinin formalaşdırılması baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.</p>
<p>Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əməkdaşlığının əhəmiyyəti sadalanan iqtisadi, nəqliyyat və energetika layihələri ilə məhdudlaşmır. Bu münasibətlərin əsasını siyasi sabitlik, qarşılıqlı etimad, təhlükəsizlik və dövlətlərin bir-birinin milli maraqlarına hörmətlə yanaşması təşkil edir. Prezident İlham Əliyevin çıxışında da vurğulandığı kimi, sülh, təhlükəsizlik, siyasi və iqtisadi sabitlik əldə olunan nailiyyətlərin əsasını təşkil edir. Məhz bu amillər regional əməkdaşlığın davamlı xarakter alması və gələcəkdə daha geniş layihələrin həyata keçirilməsi üçün fundamental zəmin yaradır.</p>
<p>Bu gün Azərbaycan-Mərkəzi Asiya münasibətləri yeni keyfiyyət mərhələsinə daxil olmuşdur. Tarixi və mədəni yaxınlıq üzərində formalaşmış münasibətlər artıq konkret siyasi, iqtisadi və infrastruktur layihələri ilə daha da möhkəmlənir. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçıları Məşvərət formatında tamhüquqlu iştirakı isə bu əməkdaşlığın institusional baxımdan da yeni mərhələyə keçdiyini göstərir.</p>
<p>Görüş çərçivəsində gündəmə gətirilən məsələlər Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərə kompleks yanaşdığını nümayiş etdirir. Siyasi dialoqun möhkəmləndirilməsi, iqtisadi və investisiya əməkdaşlığının genişləndirilməsi, nəqliyyat dəhlizlərinin inkişaf etdirilməsi, enerji resurslarının səmərəli şəkildə beynəlxalq bazarlara çıxarılması, yaşıl enerji layihələrinin həyata keçirilməsi və rəqəmsal bağlantıların gücləndirilməsi vahid strateji məqsədə – regionda davamlı və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq məkanının formalaşdırılmasına xidmət edir.</p>
<p>Nəticə etibarilə, Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında münasibətlərin inkişafı həm ölkəmizin regional mövqeyinin möhkəmlənməsi, həm də daha geniş Avrasiya məkanında yeni əməkdaşlıq imkanlarının yaranması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycanın siyasi iradəsi, müasir nəqliyyat və enerji infrastrukturu, investisiya imkanları və beynəlxalq təşəbbüsləri Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə qarşılıqlı əlaqələrin daha da dərinləşdirilməsi üçün geniş perspektivlər açır.</p>
<p>Türkmənbaşı şəhərində keçirilən 8-ci Məşvərət görüşü bir daha göstərdi ki, Azərbaycan və Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında münasibətlər qarşılıqlı etimad və strateji maraqlar üzərində qurularaq yeni mərhələyə yüksəlir. Bu əməkdaşlığın qarşıdakı dövrdə daha da genişlənməsi regionun iqtisadi inkişafına, nəqliyyat və enerji əlaqələrinin möhkəmlənməsinə, xalqlar arasında tarixi və mədəni bağların daha da güclənməsinə mühüm töhfə verəcəkdir. Azərbaycanın bu prosesdə fəal və təşəbbüskar mövqeyi isə ölkəmizin regionda artan rolunun və beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarının daha bir göstəricisidir.</p>
<p> </p>
<p> </p>
<p><strong>İradə Rizazadə, Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyəti yanında İctimai Şuranın sədri, Tərəqqi medalı təltifçisi</strong></p>
]]><p style="text-align:justify">Öncəliklə qeyd edək ki, oktyabrın 8-də Türkmənistanın Türkmənbaşı şəhərində Azərbaycan Respublikası və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşünün keçirilməsi Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında münasibətlərin yeni mərhələyə daxil olmasının mühüm göstəricilərindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Görüşün yekununda dövlət başçıları iki mühüm sənədə – “Azərbaycan Respublikası və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşünün Birgə Bəyanatı”na və “Azərbaycan Respublikası və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət görüşünün tənzimləyici sənədləri haqqında Qərar”a imza atıblar. Bu sənədlərin əhəmiyyəti yalnız növbəti siyasi görüşün yekunlarının rəsmiləşdirilməsi ilə məhdudlaşmır. Onlar Azərbaycanla Mərkəzi Asiya ölkələri arasında son illərdə sürətlə inkişaf edən siyasi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat və humanitar əlaqələrin daha sistemli əməkdaşlıq mexanizminə çevrildiyini nümayiş etdirir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin görüşdəki çıxışı da məhz bu reallığı əks etdirib. Dövlət başçısı qeyd edib ki, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə qarşılıqlı fəaliyyəti xeyli genişlənib, siyasi əlaqələr yüksək səviyyəyə çatıb, qarşılıqlı yüksək səviyyəli səfərlər müntəzəm xarakter alıb, iqtisadi-ticari əməkdaşlıq güclənir, investisiyalar artır və birgə layihələr həyata keçirilir.</p>
<p style="text-align:justify"> Türkmənbaşı görüşünün xüsusi əhəmiyyət daşıyan məqamlarından biri Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçıları Məşvərət formatında tamhüquqlu iştirakçı kimi ilk tammiqyaslı görüşdə iştirak etməsidir. Azərbaycanın bu formata tamhüquqlu üzv kimi qoşulması 2025-ci ilin noyabrında qəbul edilmiş qərarla mümkün olub. Prezident İlham Əliyev Türkmənbaşıdakı çıxışında bu qərarı tarixi hadisə kimi qiymətləndirərək, onu dəstəkləyən dövlət başçılarına təşəkkürünü bildirib. 8-ci Məşvərət görüşü əvvəlki əməkdaşlıq təcrübəsinin davamı olmaqla yanaşı, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya regional əməkdaşlıq platformasında institusional iştirakının yeni mərhələsini formalaşdırır. Bu proses Azərbaycanla Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında münasibətlərin ikitərəfli əlaqələr çərçivəsindən daha geniş – regional əməkdaşlıq formatına keçidini sürətləndirir.</p>
<p style="text-align:justify"> Prezident İlham Əliyevin çıxışında enerji məsələsinə xüsusi yer ayrılması təsadüfi deyil. Azərbaycan Mərkəzi Asiya enerji resurslarının dünya bazarlarına çıxarılmasında mühüm tranzit imkanlarına malikdir. Dövlət başçısının sözlərinə görə, Türkmənistan və Qazaxıstandan neft Azərbaycan ərazisi vasitəsilə nəql olunur və bu daşımaların həcmi artır. Eyni zamanda Azərbaycan Qazaxıstan və Özbəkistanla bərpaolunan enerji sahəsində əməkdaşlıq edir və yaşıl enerji dəhlizinin yaradılması istiqamətində birgə iş aparır. Bu proses Xəzər dənizinin Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya arasında yalnız coğrafi ayırıcı deyil, əksinə, enerji və nəqliyyat əlaqələrini birləşdirən strateji məkan kimi rolunu gücləndirir. Ənənəvi enerji resurslarının daşınması ilə yanaşı, yaşıl enerji sahəsində əməkdaşlığın genişlənməsi regionun enerji xəritəsində yeni istiqamət yaradır. Bu, həm Azərbaycanın enerji tranziti və ixrac infrastrukturu üçün, həm də Mərkəzi Asiyanın zəngin bərpaolunan enerji potensialının beynəlxalq bazarlara çıxarılması üçün mühüm perspektivlər açır.</p>
<p style="text-align:justify"> Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya arasında əməkdaşlığın ən perspektivli istiqamətlərindən biri də nəqliyyat və logistika sahəsidir. Azərbaycanın Xəzər dənizinin qərb sahilində, Mərkəzi Asiya ölkələrinin isə şərq sahilində yerləşməsi bu dövlətləri təbii nəqliyyat tərəfdaşlarına çevirir. Bakı Limanı, Ələt ərazisində formalaşan logistika imkanları, dəmir yolu infrastrukturu və Mərkəzi Asiyanın nəqliyyat şəbəkələri arasında əlaqələrin genişləndirilməsi Transxəzər marşrutunun, başqa sözlə, Orta Dəhlizin əhəmiyyətini artırır. Bu baxımdan Türkmənbaşı görüşündə siyasi səviyyədə əldə olunan razılaşmaların nəqliyyat-logistika layihələrinə əlavə impuls verməsi gözləniləndir. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə ticarət dövriyyəsinin son bir ildə 50 faizdən çox artması da iqtisadi əlaqələrin genişlənmə sürətini göstərir. Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanda Mərkəzi Asiya ölkələrinin kapitalı ilə 400-dən çox şirkətin aktiv fəaliyyət göstərdiyini bildirib. Bu rəqəmlər əməkdaşlığın siyasi bəyanatlardan real iqtisadi fəaliyyətə keçdiyini göstərən mühüm göstəricilərdir.</p>
<p style="text-align:justify"> Azərbaycan-Mərkəzi Asiya münasibətlərində son illərin əsas xüsusiyyətlərindən biri qarşılıqlı investisiyaların artmasıdır. Əgər əvvəlki mərhələdə əməkdaşlıq daha çox ticarət, diplomatik münasibətlər və ayrı-ayrı infrastruktur layihələri ilə xarakterizə olunurdusa, hazırda investisiya əməkdaşlığı münasibətlərin əsas komponentlərindən birinə çevrilir. Azərbaycan şirkətlərinin Mərkəzi Asiya ölkələrində həyata keçirdiyi layihələr, eyni zamanda Mərkəzi Asiya dövlətlərinin Azərbaycandakı investisiya fəaliyyəti qarşılıqlı iqtisadi asılılığı və marağı artırır. Bu proses həm də regional iqtisadi inteqrasiyanın daha dərin mərhələyə keçməsi üçün imkan yaradır.</p>
<p style="text-align:justify"> Prezident İlham Əliyevin çıxışında diqqət çəkən mühüm məqamlardan biri də regional əməkdaşlığın yalnız iqtisadi layihələrlə məhdudlaşdırılmamasıdır. Dövlət başçısı vurğulayıb ki, ölkələrdə sülh, təhlükəsizlik, siyasi və iqtisadi sabitlik bütün nailiyyətlərin təməlidir və Mərkəzi Asiya ölkələri ilə Azərbaycanın gələcək uğurlu inkişafının, qarşılıqlı fəaliyyətin möhkəmlənməsinin təminatıdır. Bu yanaşma regionun geosiyasi reallıqları baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Siyasi sabitlik və təhlükəsizlik olmadan nə böyük nəqliyyat layihələrinin, nə enerji dəhlizlərinin, nə də uzunmüddətli investisiya proqramlarının dayanıqlı şəkildə həyata keçirilməsi mümkündür. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə əməkdaşlığında bu prinsip qarşılıqlı etimadın və dövlətlərin suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə hörmətin ön plana çıxarılmasını nəzərdə tutur.</p>
<p style="text-align:justify"> Türkmənbaşı görüşünün mühüm nəticələrindən biri də növbəti mərhələdə Azərbaycanın Məşvərət görüşü formatına sədrliyinin nəzərdə tutulmasıdır. Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarov görüş zamanı Azərbaycanın 2027-ci ildə sədrliyinin birgə işə yeni impuls verəcəyinə əminliyini ifadə edib və Qırğızıstanın Azərbaycan sədrliyinə dəstək verməyə hazır olduğunu bildirib. Bu fakt Azərbaycanın regional əməkdaşlıq sistemində artan siyasi çəkisinin göstəricilərindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. 2027-ci ildə sədrliyin Azərbaycanın üzərinə düşməsi ölkəyə yalnız mövcud əməkdaşlıq gündəliyini davam etdirmək deyil, həm də yeni təşəbbüsləri regional müzakirə platformasına çıxarmaq imkanı verəcək. Xüsusilə enerji, nəqliyyat, rəqəmsal bağlantılar, ticarət, investisiya və yaşıl inkişaf kimi istiqamətlərdə yeni təşəbbüslərin irəli sürülməsi üçün əlverişli imkan yaranır. Azərbaycanın 2027-ci ildə bu formata sədrliyi isə əldə olunmuş razılaşmaların praktiki layihələrə çevrilməsi, yeni təşəbbüslərin irəli sürülməsi və Xəzər hövzəsi ilə Mərkəzi Asiya arasında strateji əlaqələrin daha da möhkəmləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyacaq.</p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"><strong>Qasımov Səyavuş Kamran oğlu, Avrasiya Universitetinin rektoru, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent</strong></p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> </p>
]]><p>Fransada görünməmiş etiraz dalğası ölkənin artan maliyyə problemlərini üzə çıxarıb və bu vəziyyət Avropada ciddi böhrana səbəb ola bilər.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə CNN telekanalı yazıb.</p>
<p>“Oxford Economics” konsaltinq şirkətinin Avropa üzrə baş iqtisadçısı Anxel Talaver telekanala bildirib ki, böhranın digər ölkələrə və bütövlükdə avrozonaya yayılması ehtimalı yüksəkdir və bu, bütün regionda ciddi böhrana səbəb ola bilər.</p>
<p>Qeyd edək ki, Fransada orta məktəb şagirdlərinin etiraz aksiyaları sentyabrın sonunda paytaxt regionu olan İl-de-Fransda başlayıb və qısa müddətdə ölkənin müxtəlif ərazilərinə yayılıb. Bir sıra şəhərlərdə nümayişçilərlə polis arasında toqquşmalar baş verib.</p>
<p>Məlumata görə, etirazların başlanmasından etibarən jandarm və polis əməkdaşları 6,6 mindən çox şəxsi saxlayıb. Saxlanılanların təxminən 90 faizinin yetkinlik yaşına çatmayanlar olduğu bildirilib.</p>
]]><p>Meksika körfəzində formalaşan “İsayas” tropik qasırğasının sürətlə güclənərək ABŞ-nin Körfəz sahilləri üçün təhlükəli qasırğaya çevriləcəyi gözlənilir.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, onun cümə axşamı qasırğa səviyyəsinə çatacağı, cümə günü isə 2-ci kateqoriyalı qasırğa kimi ABŞ-nin Körfəz sahillərinin şimalına yaxınlaşacağı proqnozlaşdırılır.</p>
<p>Qasırğanın küləyinin sürəti saatda təxminən 110 milə (177 kilometrə) çata biləcək. Hazırkı proqnozlara əsasən, qasırğanın Luiziananın cənubundan Florida yarımadasının şimal-qərbinədək geniş əraziyə təsir göstərməsi mümkündür. Son proqnozlarda qasırğanın ehtimal olunan trayektoriyasının bir qədər şərqə – Alabama və Florida istiqamətinə dəyişdiyi bildirilir.</p>
<p>Meteoroloqlar qasırğanın dəqiq hərəkət istiqaməti ilə bağlı qeyri-müəyyənliyin hələ də yüksək olduğunu və qarşıdakı günlərdə trayektoriyanın dəyişə biləcəyini vurğulayırlar.</p>
<p>“İsayas” 2026-cı il Atlantik qasırğa mövsümünün ilk qasırğasına çevrilə bilər. Bu mövsümdə indiyədək səkkiz tropik fırtına qeydə alınsa da, onların heç biri qasırğa səviyyəsinə çatmayıb.</p>
]]><p>ABŞ Prezidenti Donald Tramp Nobel Sülh Mükafatına layiq görülməməsinin Norveç Nobel Komitəsi üçün böyük nüfuz itkisi olacağını bildirib.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, o, komitənin onun kimi insanlara mükafat verməmək reputasiyasına malik olduğunu deyib.</p>
<p>Tramp Nobel mükafatına layiq olduğunu düşündüyü nailiyyətlərini sadalayaraq bildirib: “Mükafatı alıb-almamağımdan asılı olmayaraq, mən daha çox iş görmüşəm. Əgər məni qiymətləndirməsələr, düşünürəm ki, bu, onlar üçün böyük nüfuz itkisi olar”.</p>
<p>Prezident, həmçinin 2025-ci il laureatı, Venesuela müxalifət lideri Mariya Korina Maçadonun öz mükafatını ona təqdim etdiyini xatırladıb.</p>
<p>2026-cı il Nobel Sülh Mükafatının qalibi oktyabrın 9-da Osloda açıqlanacaq.</p>
]]><p>Yəməndəki “Ənsar Allah” hərəkatının (husilər) silahlı qüvvələri Bab əl-Məndəb boğazının cənubunda ərəb koalisiyası qüvvələrinin mövqelərinə 11 ballistik raket atdıqlarını açıqlayıb.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə husilərin silahlı qüvvələrinin sözçüsü Yəhya Səriyə bildirib.</p>
<p>Onun sözlərinə görə, zərbələr Səudiyyə Ərəbistanı qüvvələrinin mövqelərinə endirilib. Nəticədə onlarla hərbçinin, o cümlədən komandirlərin öldüyü və yaralandığı, çoxsaylı hərbi texnikanın məhv edildiyi iddia olunur.</p>
<p>Səriyə, həmçinin “Əl-Amalika” qüvvələrinin 13-cü briqadasının mövqeyinə endirilən raket zərbəsi nəticəsində 30-dan çox hərbçinin öldüyünü və yaralandığını bildirib.</p>
<p>Bununla yanaşı, ərəb koalisiyasının nümayəndəsi Türki əl-Maliki Sənada ballistik raketlərin buraxılması üçün istifadə edilən qurğunun məhv edildiyini açıqlayıb.</p>
<p>Qeyd edək ki, Yəməndə husilərlə Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi koalisiya tərəfindən dəstəklənən hökumət qüvvələri arasında silahlı qarşıdurma 2014-cü ilin avqustundan davam edir.</p>
]]><p>ABŞ Prezidenti Donald Tramp HƏMAS-ın 2023-cü il oktyabrın 7-də İsrailə hücumunun üçüncü ildönümündə İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə telefonla danışıb.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, Donald Tramp bu barədə Ağ Evdə jurnalistlərə açıqlamasında bildirib.</p>
<p>ABŞ Prezidenti Netanyahuya və İsrail xalqına xoş arzularını çatdırdığını deyib.</p>
<p>“Qarşı tərəf bu hücumlara görə çox böyük qiymət ödəyir”, – deyə Donald Tramp əlavə edib.</p>
]]><p>İran və Oman Hörmüz boğazında gəmiçilik üçün təhlükəsiz dəhlizlərlə bağlı əldə etdikləri razılaşma barədə yaxın vaxtlarda səlahiyyətli beynəlxalq qurumu məlumatlandıracaqlar.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib.</p>
<p>Onun sözlərinə görə, Tehran və Maskat arasında aparılan məsləhətləşmələr uğurla nəticələnib və tərəflər Hörmüz boğazında təhlükəsiz dəhlizlərin coğrafi koordinatları ilə bağlı razılığa gəliblər.</p>
<p>İsmayıl Bəqai qeyd edib ki, tərəflər məsələ ilə bağlı səlahiyyətli beynəlxalq qurumun məlumatlandırılması qaydası barədə də qarşılıqlı anlaşma əldə ediblər. Müvafiq addımın yaxın vaxtlarda atılacağı gözlənilir.</p>
]]><p>May ayında Səudiyyə Ərəbistanında Günəş elektrik stansiyasının yerləşdiyi ərazidə nəsli kəsilmək təhlükəsi ilə üzləşən ərəb səhra ceyranlarının populyasiyasının bərpası layihəsinə başlanılıb.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, Səudiyyə tədqiqatçılarının məlumatına görə, bu, məməlilərin populyasiyasının bərpası üçün Günəş elektrik stansiyasından istifadə edilən ilk haldır.</p>
<p>“Al-Arabiya” xəbər saytı yazır ki, ərəb səhra ceyranı nəsli kəsilmək təhlükəsi ilə üzləşən növ kimi təsnif edilir. Bu heyvanlar yalnız Qərbi Asiyanın kiçik bir ərazisində yaşayır. Hazırda cəmi bir neçə min ceyran qalıb və onların sayı azalmaqda davam edir.</p>
<p>Səudiyyə Ərəbistanının şimal-qərb hissəsində, Qırmızı dənizin sahilində şahzadə Məhəmməd bin Salman adına nəhəng təbiət parkı yerləşir. Parkda 505 hektar ərazidə Günəş panelləri sahəsi yaradılıb. Parkın xüsusi bölmələrinə 38 səhra ceyranı gətirilib. Onlardan 33-ü dişi, beşi isə erkəkdir. Panellərin quraşdırıldığı ərazi hasarlanıb və bununla da yırtıcılarından qorunur. Günəş panelləri uçan yırtıcılardan da müdafiəni təmin edir. Panellər, həmçinin ceyranları yandırıcı Günəşdən qoruyur və temperaturu 5-10 dərəcə aşağı salır. Ümid edilir ki, ceyranlar qorunan və qismən təbii şəraitdə çoxalacaqlar. Məqsəd 2031-ci ilədək ceyranların sayını 600-ə çatdırmaqdır. İlk balaların dekabr ayında doğulacağı gözlənilir.</p>
<p>Bu ərazidə dağ ceyranları və yerli dovşanlar, yaxud kapibaralar da yaşayır.</p>
<p>Günəş panellərindən təbiətin mühafizəsi məqsədilə istifadə olunması sürətlə yayılır. Lakin onlardan daha çox bitki və həşərat populyasiyalarının bərpası üçün istifadə edilir.</p>
]]><p>Əgər hər gün qəhvə içirsinizsə, bu vərdişin sümüklərinizin vəziyyətinə təsir edib-etmədiyi ilə maraqlanmalısınız. Yeni araşdırmada 65 yaş və yuxarı qadınlarda qəhvə və çay istehlakı ilə sümük sağlamlığı arasındakı əlaqə öyrənilib.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, “Nutrients” jurnalında dərc olunan araşdırmada 65 yaş və yuxarı qadınlarda qəhvə və çay istehlakı ilə sümüklərin mineral sıxlığı arasındakı əlaqə araşdırılıb.</p>
<p>Alimlər 9700-dən çox qadının iştirak etdiyi “Osteoporotik sınıqların tədqiqi”nin məlumatlarından istifadə ediblər. Onlar qəhvə və çay istehlakını izləyib, 10 il ərzində bir neçə dəfə sümüklərin mineral sıxlığını ölçüblər. Tədqiqat zamanı əsas diqqət qadınlarda sınıqların həqiqətənmi daha çox müşahidə edilib-edilmədiyinə deyil, sümük sıxlığındakı dəyişikliklərə yönəldilib.</p>
<p>Tədqiqatçılar gündə beş fincandan çox qəhvə istehlakı ilə sümük toxumasının sıxlığının azalması arasında mümkün əlaqə olduğunu müəyyən ediblər.</p>
<p>Alimlər qeyd ediblər ki, bu nəticə əlavə araşdırma tələb edir. Bununla belə, əldə olunan nəticələr daha çox qəhvə istehlakının sümük toxumasının sıxlığının azalmasına səbəb olduğunu birmənalı şəkildə təsdiqləmir.</p>
<p>Tədqiqatçılar, həmçinin müəyyən ediblər ki, çay içən qadınlarda bud nahiyəsində sümük toxumasının sıxlığı çay içməyən qadınlarla müqayisədə bir qədər yüksək olub. Lakin fərq o qədər cüzi olub ki, ayrı-ayrı insanlar üçün ciddi hesab edilmir.</p>
]]><p><strong>Dmitri Şolomitski: “Biz Prezident İlham Əliyev və Prezident Aleksandr Lukaşenko arasında formalaşmış dostluğun yaratdığı müsbət tendensiyaların gələcəkdə də qorunub saxlanılmasına və daha da inkişaf etdirilməsinə çalışmalıyıq”</strong><br /> <br /> <em>Belarusun “Xüsusi İnkişaflar Mərkəzi” MMC-nin direktoru Dmitri Valeryeviç Şolomitski ilə müsahibəni təqdim edirik.</em><br /> <br /> <strong>– Dmitri Valeryeviç, zəhmət olmasa, “Xüsusi İnkişaflar Mərkəzi” şirkəti haqqında məlumat verərdiniz. Bu gün şirkətin əsas fəaliyyət istiqamətləri hansılardır?</strong><br /> – “Xüsusi İnkişaflar Mərkəzi” MMC (bundan sonra – XİM) gənc şirkətdir. Şirkət süni intellekt (bundan sonra – Sİ) texnologiyaları, istənilən mürəkkəblikdə proqram təminatının hazırlanması, kriptovalyuta sənayesi və ümumilikdə maliyyə texnologiyaları ilə bağlı texnologiyaların işlənib hazırlanması, robototexnika və bütün bu texnologiyaların real iqtisadi sektorda tətbiqinə yönəlmiş çoxsaylı şirkətləri birləşdirir və onların fəaliyyətini əlaqələndirir. Şirkət həm Belarus Respublikasının Yüksək Texnologiyalar Parkının (YTP) rezidentlərini, həm də YTP-yə daxil olmayan şirkətləri öz ətrafında birləşdirir. XİM Belarus Milli Elmlər Akademiyası (MEA) və onun struktur bölməsi olan, Sİ texnologiyalarının hazırlanmasının əsas mərkəzlərindən biri sayılan Birləşmiş İnformatika Problemləri İnstitutu ilə fəal əməkdaşlıq edir. Biz həmçinin Belarus Respublikasında M.AI.N. Community platformasının inkişafını fəal şəkildə dəstəkləyirik. Bu icma süni intellekt texnologiyalarının hazırlanması ilə məşğul olan mütəxəssisləri, eləcə də artıq Sİ əsaslı məhsul və texnologiyaları praktikada tətbiq etmiş iri bizneslərin rəhbərlərini və sahiblərini bir araya gətirir. Onlar bu texnologiyaların real tətbiqi ilə bağlı öz praktiki təcrübələrini bölüşürlər.<br /> XİM Sİ texnologiyalarına nəzarət məsələsinin vacibliyini də fəal şəkildə gündəmə gətirir və bu istiqamətdə sistemli şəkildə təkliflər irəli sürür. Bütün bunlar yaxın zamanda Belarus Respublikasının Mədəniyyət naziri Marat Sergeyeviç Markova verdiyim müsahibədə də öz əksini tapıb.<br /> <br /> <strong>– Hazırda şirkətinizdə hansı texnologiya və istiqamətlər daha fəal inkişaf etdirilir?</strong><br /> – İnkişaf etdirdiyimiz istiqamətlərdən biri böyük həcmli məlumatlarla işləmək, eləcə də bu məlumatlar üzərində real sektorun əhəmiyyətli problemlərinin həllinə kömək edən dar ixtisaslaşmış süni intellekt modellərindən istifadə imkanlarının araşdırılmasıdır. Buna nümunə kimi nitq analizatorunu və ya keçirilən müşavirələrin analiz sistemini göstərmək olar. İri istehsal müəssisələrində keçirilən müşavirələr zamanı Sİ qəbul edilən bütün qərarları izləyə, onların icra müddətlərinə nəzarət edə, konkret icraçıları müəyyənləşdirə, onlara tövsiyələr verə və son tarixləri xatırlada, hətta qarşıya qoyulan vəzifələrin həlli ilə bağlı təkliflər irəli sürə bilər. Digər istiqamət böyük həcmli vizual məlumat axınlarının emalıdır. Burada məqsəd böyük video axınında konkret məsələləri müəyyənləşdirmək və onları həll etməkdir. Məsələn, kənd təsərrüfatında video görüntülər əsasında heyvanın xəstəlik dərəcəsini, kifayət qədər yemlənib-yemlənmədiyini, baytar tərəfindən müalicə prosesinin necə aparıldığını və digər göstəriciləri müəyyən etmək mümkündür. Biz müxtəlif istiqamətlər üzrə çalışırıq və əsas məqsədimiz süni intellekt modellərinin konkret sahələrdə praktiki tətbiqinə nail olmaqdır.<br /> <br /> <strong>– Sizcə, Belarusda innovasiya və mühəndislik mühitinin daha da inkişaf etdirilməsi üçün nə etmək lazımdır?</strong><br /> – Mənim fikrimcə, dövlətimizin lideri, Belarus Respublikasının Prezidenti Aleksandr Qriqoryeviç Lukaşenkonun qarşıya qoyduğu bütün vəzifələrin həyata keçirilməsinə fədakarlıqla yanaşmaq lazımdır. Onun əsas vəzifələrindən biri bu gün real dünyada tələb olunan və bazarın daim ehtiyac duyduğu bütün tətbiqi bilik sahələrinin vaxtında inkişaf etdirilməsidir. Eyni zamanda Prezident bütün bu illər ərzində əldə etdiyimiz, o cümlədən sovet dövründən miras qalmış bilik və təcrübənin qorunub saxlanılmasına xüsusi diqqət yetirir.<br /> Belarus Respublikasının Təhsil Nazirliyi və Milli Elmlər Akademiyası Prezidentin tapşırıqları çərçivəsində bu istiqamətdə fəal fəaliyyət göstərirlər. Ölkə rəhbərliyi daim vurğulayır ki, uğurlu gələcəyin əsas təminatı insanın öz üzərində davamlı çalışması, ali təhsil alması, elmi araşdırmalar aparması, startap hərəkatlarının inkişafı və digər bu kimi istiqamətlərdir. Bu məsələdə həm geniş biznes dairələri, həm də dövlət gəncləri fəal şəkildə stimullaşdırır və onları yeni ideyaların yaradılması prosesinə cəlb edir. Biz hakimiyyət institutlarımıza bu istiqamətdə fəaliyyətin dayandırılmamasına görə daim minnətdarıq. Tədqiqatların aparılması, eləcə də yeni ideyaların real iqtisadi sektorda tətbiqi üçün əhəmiyyətli maliyyə vəsaitləri ayrılır. O cümlədən Prezidentimizin həyata keçirdiyi siyasət sayəsində Belarus Respublikasında insanların həyat fəaliyyəti ilə bağlı demək olar ki, bütün sahələrdə qabaqcıl və innovativ texnologiyalar mövcuddur. Məsələn, biz aqrodronların istehsalı üzrə dünyanın ən yaxşı zavodlarından birinə sahibik və sair.</p>
<p><img alt="“Süni intellekt texnologiyaları sahəsində Azərbaycan və Belarus arasında əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar var”" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-10/1791278838_whatsapp-image-2026-aa10-06-at-11_09_46.jpeg" title="“Süni intellekt texnologiyaları sahəsində Azərbaycan və Belarus arasında əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar var”" /></p>
<p><br /> <strong>– Təşkilat olaraq Azərbaycan və Belarus arasında münasibətlərin inkişafına hansı töhfəni verirsiniz?</strong><br /> – Belarus Respublikasının Azərbaycan Respublikasındakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Dmitri Leonidoviç Pineviçin səyləri nəticəsində biz iqtisadi əlaqələrimizin, dostluq və qardaşlıq münasibətlərimizin möhkəmləndirilməsi məqsədilə iri biznes nümayəndələri ilə mütəmadi olaraq müxtəlif görüşlər və danışıqlar keçiririk. Fürsətdən istifadə edərək hər iki ölkənin Liderlərinin – Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Heydər oğlu Əliyevin və Belarus Respublikasının Prezidenti Aleksandr Qriqoryeviç Lukaşenkonun xüsusi rolunu qeyd etmək istərdim. Liderlərimizin münasibətləri elə bir tendensiya formalaşdırır ki, biz bir-birimizin iqtisadiyyatına maksimum inteqrasiya etməli, yeni yüksək texnologiyalı istehsal sahələrinin yaradılmasına və ümumilikdə idxalın əvəzlənməsinə dəstək verməliyik.<br /> Belarus Respublikasında maşınqayırma, kənd təsərrüfatı, proqramlaşdırma və tibb sahələri, eləcə də yerli resurslar əsasında istehsal müəssisələrinin yaradılması istiqamətləri kifayət qədər inkişaf edib. Təbii ki, Belarus Respublikasının vətəndaşı kimi bütün Belarus məhsullarının və texnologiyalarının Azərbaycana gətirilməsində maksimum maraqlıyam. Lakin hazırda əsas diqqətimi süni intellekt texnologiyaları sahəsində fərdi sifarişlərin həyata keçirilməsinə və onların Belarus Respublikasının real iqtisadi sektorunda tətbiqi ilə bağlı məsləhət xidmətlərinə yönəltmişəm. Planlarımız arasında M.AI.N. Community platformasını Azərbaycanda da inkişaf etdirmək, tanınmış və gənc azərbaycanlı sənətçilərin iştirakı ilə Belarus mədəniyyəti günləri keçirmək, bir neçə yerli istehsal müəssisəsi yaratmaq və beynəlxalq investisiyalar cəlb etmək var.</p>
<p><img alt="“Süni intellekt texnologiyaları sahəsində Azərbaycan və Belarus arasında əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar var”" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-10/1791278885_whatsapp-image-2026-10ss-06-at-11_09_47.jpeg" title="“Süni intellekt texnologiyaları sahəsində Azərbaycan və Belarus arasında əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar var”" /></p>
<p><br /> <strong>– Sentyabrın 28-də Minskdə Diaspor Fəaliyyətində Jurnalistlərin Dəstəyi İctimai Birliyinin sədri Fuad Hüseynzadə ilə görüşünüz keçirilib. Bu görüşü necə qiymətləndirirsiniz? Görüş zamanı əsasən hansı məsələlər müzakirə olunub?</strong><br /> – Diaspor Fəaliyyətində Jurnalistlərin Dəstəyi İctimai Birliyinin sədri Fuad Hüseynzadə ilə görüşümüz ən yüksək səviyyədə keçdi. Biz onunla əməkdaşlığımız və dostluğumuzla fəxr edirik. Fuad Hüseynzadənin yüksək səviyyəli biliyi və iki ölkənin tarixinə dərindən bələd olması xalqlarımız arasında dostluğun daim qorunub saxlanılacağından, tarixi yaddaşın isə nəsillər tərəfindən heç vaxt unudulmayacağından xəbər verir.<br /> Fuad Hüseynzadənin müxtəlif tarixi hadisələr və mədəni irslə bağlı fəaliyyət göstərməsi xüsusilə təqdirəlayiqdir. O, şirkətimizə Belarus Respublikasının Böyük Vətən Müharibəsi Muzeyində təqdim etdiyi və hədiyyə etdiyi kitab kimi yüksək keyfiyyətli məhsullar ərsəyə gətirir. Bu barədə Belarus Respublikasının bütün dövlət KİV-lərində də süjet yayımlanmışdı.<br /> <br /> <strong>– Azərbaycan və Belarus KİV-ləri arasında təcrübə mübadiləsi hansı nəticələri verə bilər?</strong><br /> – Məncə, Azərbaycan və Belarus KİV-ləri arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsi ölkələrimiz arasında inteqrasiyanın gücləndirilməsi, eləcə də ölkələrimizdə baş verən hadisələrlə bağlı hərtərəfli məlumat və fikirlərin bütün kommunikasiya kanalları vasitəsilə çatdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıya bilər.<br /> KİV-lərimiz arasında əlaqələrin gücləndirilməsi ticarət-iqtisadi, mədəni və elmi münasibətlərimizin inkişafında müstəsna üstünlük yaradır. Media əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi Liderlərimiz arasında mövcud olan səmimi dostluğun davamıdır. Onlar bizi xalqlarımızın rifahı naminə yeni nailiyyətlərə və yeni addımlara ruhlandırırlar.<br /> <br /> <strong>– Xüsusi texnologiyalar və innovativ layihələr sahəsində Azərbaycan şirkətləri ilə əməkdaşlıq imkanları varmı?</strong><br /> – Xüsusi texnologiyalar və innovativ layihələr sahəsində qarşılıqlı fəaliyyət imkanları olduqca böyükdür. Həm Belarus, həm də Azərbaycan biznesinin son 30 ildə müstəqil dövlətlərimizin inkişafı dövründə topladığımız real təcrübənin inteqrasiyasına və tətbiqinə böyük ehtiyacı var.<br /> Xatırlatmaq istərdim ki, keçmişdə hamımızın vahid elmi bazası olub və bu baza eyni kökdən qaynaqlanırdı. Bundan əlavə, hər bir ölkə ətrafında formalaşan beynəlxalq reallıqlara uyğun olaraq öz elmi bazasını inkişaf etdirib. Biz Belarus müəssisələrini Azərbaycanda lokallaşdıra, onları Azərbaycan müəssisələrinə çevirə, Azərbaycan alim və mühəndislərinin təcrübəsindən istifadə edə və istehsal olunan məhsulları, məsələn, Afrika və ya Körfəz ölkələri kimi üçüncü ölkələrə ixrac edə bilərik.<br /> Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Heydər oğlu Əliyev tərəfindən bunun üçün bütün lazımi şərait yaradılıb. Bundan əlavə, ölkələrimizin aparıcı ali təhsil müəssisələri arasında təcrübə və bilik mübadiləsi Azərbaycanda innovativ və xüsusi təyinatlı startapların yaradılması, onların daha sonra real iqtisadi sektorda tətbiqi və miqyasının genişləndirilməsi üçün güclü laboratoriyaların formalaşdırılmasına imkan verə bilər.<br /> <br /> <strong>– Sizcə, Azərbaycan və Belarus mütəxəssisləri arasında təcrübə və bilik mübadiləsini hansı istiqamətlərdə daha səmərəli təşkil etmək olar?</strong><br /> – Əgər süni intellekt texnologiyalarından danışırıqsa, mənim fikrimcə, ən səmərəli əməkdaşlıq Belarus Milli Elmlər Akademiyasının Birləşmiş İnformatika Problemləri İnstitutu ilə qurula bilər. Bu institut özünü bu texnologiyaların və onların əsasında hazırlanan həllərin ən qabaqcıl tərtibatçı və inteqratorlarından biri kimi təsdiq edib. Xüsusilə qeyd etmək istərdim ki, Belarus Respublikasında kənd təsərrüfatı yüksək səviyyədə inkişaf edib. Belarus Respublikasının Prezidenti bu texnologiyaların inkişafına və tətbiqinə mütəmadi olaraq xüsusi diqqət yetirir.<br /> Aleksandr Qriqoryeviç Lukaşenko həm dövlət, həm də özəl kənd təsərrüfatı müəssisələrinə mütəmadi səfərlər edir və bu sahədə tətbiq olunan bütün innovasiyaları diqqətlə izləyir. Prezidentimizin həyata keçirdiyi işlər sayəsində Belarus bu texnologiyalar sahəsində özünü o qədər yaxşı tanıdıb ki, bir çox ölkələrin liderləri bu sahədə tövsiyə və yardım üçün Belarusun təcrübəsinə müraciət edirlər. Bu baxımdan kənd təsərrüfatı sahəsində təcrübə mübadiləsi mühüm istiqamətlərdən biri ola bilər.<br /> Belarus Respublikasının Azərbaycan Respublikasındakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri bundan əvvəl Belarus Respublikasının səhiyyə naziri vəzifəsində çalışıb və o, Belarus təbabətinin dünyanın ən güclü səhiyyə sistemlərindən biri olduğunu təsdiqləyə bilər. Biz müxtəlif xəstəliklərlə, onkoloji xəstəliklərdən tutmuş müxtəlif autoimmun xəstəliklərə qədər mübarizə aparmaq üçün daim yeni texnologiyalar tətbiq edirik. İnstitutlarımız öz fəaliyyətlərini daim əlaqələndirir, ayrı-ayrı xəstə qruplarının müalicəsi üçün yeni üsullar axtarır və dünya təcrübəsini öyrənirlər. Eyni zamanda, Belarus Milli Elmlər Akademiyasının çox güclü Genetika İnstitutuna sahibik. Buna görə də səhiyyə sahəsində təcrübə mübadiləsinə xüsusi diqqət yetirməyi məqsədəuyğun hesab edirəm. Qeyd etdiyim kimi, bizdə çox güclü sənaye də mövcuddur. Bu sahədə də qabaqcıl institutlarımız arasında əlaqələri və təcrübə mübadiləsini gücləndirmək vacibdir.</p>
<p><img alt="“Süni intellekt texnologiyaları sahəsində Azərbaycan və Belarus arasında əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar var”" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-10/1791278904_whatsapp-image-2026-10-uuu06-at-11_09_45.jpeg" title="“Süni intellekt texnologiyaları sahəsində Azərbaycan və Belarus arasında əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar var”" /></p>
<p><br /> <strong>– İnnovasiya sahəsində fəaliyyət göstərən iki ölkənin sahibkarları və təşkilatları arasında birgə layihələrin həyata keçirilməsi üçün hansı imkanlar mövcuddur?</strong><br /> – Bu istiqamətdə hər iki ölkənin hökumətlərinin fəaliyyətini xüsusi qeyd etmək istərdim. Dövlətlərin təqdim etdiyi yardım və güzəştlərdən istifadə etməklə inkişaf etmək üçün kifayət qədər imkanlar mövcuddur. Məsələn, Belarus Respublikasında İT məhsullarının inkişafı ilə məşğul olan hər bir şirkət xüsusi vergi rejiminin tətbiq olunduğu Yüksək Texnologiyalar Parkının üzvü olmaq hüququna malikdir. Mənim bildiyimə görə, Azərbaycan Respublikasında da belə xüsusi iqtisadi zonalar mövcuddur. Başqa sözlə, imkanlar kifayət qədərdir. Əsas məsələ bu istiqamətdə ilk addımı atmaqdır.</p>
<p><img alt="“Süni intellekt texnologiyaları sahəsində Azərbaycan və Belarus arasında əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar var”" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-10/1791278844_whatsapp-image-20aa26-10-06-at-11_09_46.jpeg" title="“Süni intellekt texnologiyaları sahəsində Azərbaycan və Belarus arasında əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar var”" /></p>
<p><br /> <strong>– Azərbaycan və Belarus arasında qeyri-hökumət təşkilatları, KİV-lər və biznes strukturları səviyyəsində əlaqələrin genişləndirilməsi üçün, sizin fikrinizcə, hansı yeni platformalar yaradıla bilər?</strong><br /> – Biz qardaş xalqlarımız arasında artıq formalaşmış münasibətləri daim möhkəmləndirməli və unutmamalıyıq ki, Liderlərimizin dostluğu qardaşlıq prinsipləri, qarşılıqlı hörmət, dəstək, açıqlıq, bərabərlik və məqsədəuyğunluq üzərində qurulub. Biz artıq əldə etdiyimiz bütün nailiyyətləri unutmamalı və illər ərzində formalaşdırdığımız iqtisadi potensialı daha da gücləndirməliyik. İstərdim ki, gəncləri ölkələrimiz arasında inteqrasiya prosesinə maksimum dərəcədə cəlb edək və elmi təcrübə mübadiləsini mümkün qədər genişləndirək. Məncə, Azərbaycan Respublikasının süni intellekt həllərinin inkişafına və tətbiqinə nəzarət məsələsinə xüsusi diqqət yetirməsi olduqca müsbət addım olardı. Əhəmiyyətli addımlardan biri Belarus Respublikasının bu sahədəki təcrübəsinin Azərbaycan Respublikasının neft-kimya kompleksində tətbiqinə imkan yaradılması ola bilər. Platformalardan biri, məsələn, iki ölkənin real iqtisadi sektorunda süni intellekt texnologiyalarının tətbiqindən bəhs edən və müsbət və ya mənfi tendensiyaların müqayisəli təhlilini aparan birgə informasiya platforması ola bilər. Belarus Dövlət Universiteti və ya Bakı Dövlət Universitetinin bazasında birgə institutun yaradılması da mümkündür. Bundan əlavə, müxtəlif xəstəliklərin müalicəsinə innovativ texnologiyaların tətbiqi ilə bağlı yanaşmaları əks etdirən vahid tibbi platforma yaratmaq olar. Yəni platformaların sayı kifayət qədər çox ola bilər. Əsas məsələ tarixi yaddaşımızın bizə diktə etdiyi həqiqəti unutmamaqdır: qardaş xalqlarımız arasında dostluq bütün çətinliklərə və xaricdən göstərilən təzyiqlərə baxmayaraq, ildən-ilə daha da möhkəmlənməlidir.<br /> Biz Prezident İlham Əliyev və Prezident Aleksandr Lukaşenko arasında formalaşmış dostluğun yaratdığı müsbət tendensiyaların gələcəkdə də qorunub saxlanılmasına və daha da inkişaf etdirilməsinə çalışmalıyıq.</p>
]]>
